Ermənistan Mərkəzi Seçki Komissiyası 7 iyun tarixli parlament seçkilərinin nəticələrini rəsmən təsdiqlədi: Baş nazir Nikol Paşinyanın rəhbərlik etdiyi “Vətəndaş müqaviləsi” partiyası parlamentdə mütləq çoxluğu əldə edərək qalib gəldi, lakin yeni Konstitusiyanın qəbul edilməsi üçün referendum keçirməyə imkan verən konstitusion çoxluğa sahib ola bilmədi.
Seçkilərdə hakim “Vətəndaş müqaviləsi” partiyası səslərin 49,74 faizini toplayaraq parlamentdə çoxluğu və hökuməti formalaşdırmaq hüququnu qazanıb.
Parlamentə daxil olmağı bacaran digər iki siyasi qüvvə isə revanşist qüvvələr - iş adamı Samvel Karapetyanın “Güclü Ermənistan” bloku (23,27 faiz səs) və sabiq prezident Robert Köçəryanın “Hayastan” bloku olub (9,9 faiz səs).
Məlum olduğu kimi, Ermənistan Konstitusiyasının dəyişdirilməsi tələbi Azərbaycanla sülh müqaviləsinin imzalanması üçün əsas şərtlərdən biridir.
Bununla bağlı media və sosial şəbəkələrdə çoxlu emosional və ziddiyyətli reaksiyalar ortaya çıxıb. “İndi Azərbaycan Ermənistan Konstitusiyasını dəyişdirmək tələbindən imtina etməyə məcbur olacaq” fikrindən tutmuş, “Paşinyan konstitusion çoxluq əldə etməyibsə, ümumiyyətlə Ermənistanla sülhə nə ehtiyac var?”a qədər.
Modern.az-ın məlumatına görə, politoloq Eldar Namzaov Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin gələcəyini şərh edib. O bildirib ki, Ermənistanda baş verənləri emosiyasız şəkildə anlamaq vacibdir. Politoloqun sözlərinə görə, erməni seçicilərin 40%-dən çoxu revanşist gündəliyi olan siyasi qüvvələrə səs verib. Bu hal isə yaxın gələcəkdə sülh müqaviləsinin imzalanmasının ən ağlabatan fikir olmadığını göstərir. Başqa sözlə, Ermənistan cəmiyyəti hələ sülhə hazır deyil.
“Cəmi 6 il əvvəl erməni seçicilərin 99,999%-i aqressiv yanaşmanı dəstəkləyir, hətta sülh müqabilində işğal olunmuş ərazilərin bir hissəsinin qaytarılmasını belə qəbul etmirdi. İndi isə onlar azlıqda qalıb və seçicilərin böyük hissəsi Azərbaycanla sülhə səs verir. Bu, Ermənistan cəmiyyətinin dəyişdiyini və sülhə doğru irəlilədiyini göstərir”.
Politoloq deyib ki, Ermənistandakı seçicilərin əksəriyyəti revanşist siyasi qüvvələrin Erməni Kilsəsi, xarici diaspor və Rusiya tərəfindən açıq və tam dəstək aldığı şəraitdə Azərbaycanla sülhə səs verib.
“Xüsusilə də Rusiyada Prezident Putinin rəhbərliyi ilə Paşinyan hökumətinə qarşı açıq siyasi mövqe sərgiləndi və Ermənistana qarşı iqtisadi sanksiyalar tətbiq edildi. Bu isə Ermənistan hakimiyyətinin seçki uğurunu daha da əhəmiyyətli edir”.
E.Namazovun sözlərinə görə, Azərbaycana təzyiq göstərilməsi (Ermənistan Konstitusiyasından ərazi iddialarının çıxarılması tələbi ilə bağlı) mümkün deyil, çünki danışıqlar prosesində bütün ciddi beynəlxalq aktorlar bu tələbin əsaslı olduğunu qəbul ediblər.
“Vəziyyəti düzgün bilməyən bəzi şəxslər və qərəzli təşkilatlar tərəfindən ayrı-ayrı cəhdlər ola bilər, lakin Azərbaycanın bu cür ikiüzlü davranışlara münasibəti artıq dünyaya yaxşı məlumdur”.
Siyasi ekspert deyib ki, sülh müqaviləsi və sülh prosesi məsələlərini aydın şəkildə ayırmaq lazımdır.
“Sülh müqaviləsi sülh prosesinin başlanğıcı ola bilər, eyni zamanda əvvəlcə sülh prosesi başlayıb müəyyən mərhələdə sülh müqaviləsinə gətirib çıxara bilər. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, siyasi və digər şərtlərdən asılı olaraq hər iki ssenari mümkündür.
Bütün bunlardan belə nəticə çıxır ki, Azərbaycan və Ermənistan bu seçkilərdən sonra, çox güman ki, əvvəlcədən müəyyən edilmiş çərçivələrdə sülh prosesini davam etdirəcəklər - kommunikasiya xətlərinin açılması üzrə üçtərəfli (Azərbaycan–Ermənistan–ABŞ) razılaşmaların icrası (Zəngəzur dəhlizi), ticarət əlaqələrinin qurulması, sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası, ictimai əlaqələrin genişləndirilməsi. Dayanıqlı sülhə çatmaq üçün “sülh şəraitində birgəyaşayış” mərhələsindən keçmək lazımdır.
Bu prosesin əsas göstəricisi yaxın zamanda təsdiqlənəcək Ermənistanın yeni hökumətinin proqramında sülh prosesinin əsas parametrlərinin əks olunması və regionda sülhün qurulmasına dair bütün razılaşmaların Azərbaycan, Ermənistan, Türkiyə və ABŞ rəhbərliyi tərəfindən gələn ayın əvvəlində Ankarada keçiriləcək NATO sammitində rəsmiləşdirilməsi olmalıdır”.
E.Namazov onu da bildirib ki, sülh prosesinə üstünlük verilsə də, Silahlı Qüvvələrimiz əldə edilmiş çoxsaylı üstünlüyü qoruyub saxlamalı və regionda istənilən inkişaf ssenarisinə hazır olmalıdır.
“Təcrübə göstərir ki, bu faktor Ermənistan cəmiyyətinin sülhə doğru transformasiyasında həlledici rol oynayır”, - deyə o vurğulayıb.
