9 İyul 2020, 17:56 | Ana Səhifə - Yazılar - Zavallı firon...
Zavallı firon...

Elçin Alıoğlu

Müsəlman aləmində Yusif kimi tanınan, əsl adı Yusef, yəni yəhudi dilində mənası "Yahve əlavə edər" olan şəxs. Yaqubla Rəhilin oğlu, Manassiya və Yefremin atası.

Müstəsna, fövqəl gözəlliyi ilə tanınmış bu şəxsə tacir Potifarın arvadı aşiq olmuşdu. Qadın ərəb ədəbiyyatında Züleyxa, yəni "ipək kimi yumşaq, şümal" adı ilə tarixə düşdü.

Yusif, Yuzarsif, İosif - tarixdə belə qaldı Yosef.

İranlı rejissor Fərəculla Salahşurun "Həzrəti Yusif" serialına da yəqin çoxunuz baxıbsınız.

Xatirinizdəki, orada firon 1-ci Ramzes kasıb Yusifin əqlinə heyran qalır, hər səhər istəyir ki, Yusif onun yuxusunu yozsun?

Fironun adi adama olan rəğbətinin səbəbi vardı.

Dilimizdə "Misir" adlanan, ərəbcə "Misr" və ya "Məsr" kəlməsindən törəyən namlı, qədimlərdə əsl adı Ta-Kamet (Qara torpaq) olan ölkənin məşhur fironlarından idi 1-ci Ramzes.

Cəmi iki il, yəni eramızdan əvvəl 1292-1290-cı illərdə ölkəni idarə etmiş 1-ci Ramsesin əsl adı Paramesu idi. Hiksosların əvvəlki paytaxtı Avarisin yaxınığındakı Lularta adlı kiçik qəsəbədə doğulmuş Paramesunun atası dəstə komandiri Setinin oğlu idi. Sedi sərkərdə Haemuasın əmisi oğlu idi. Haemuas isə firon Amonun hərəmindəki qulluqçu Tamuacesin əri, fironun oğlu Kuşun köməkçisi Haeunun dayısı idi.

Üstəlik, Seti əvvəlki firon Horemhebin də sevimli hərbçilərindən idi.
Paramesu yeniyetməlik illərindən orduda, atasının dəstəsində idi.

Sonra o, firon Horemhebin "yelpazədar"ı oldu. Yəni Paramesu fironun taxtının sağında durub hökmdarı yelpazə ilə yellərdi.

Firon Horemhebin arvadı, zavallı Mutnocemetin bəxti gətirmirdi. O, yalnız ölü uşaq doğurdu və bu səbəbdən fironun varisi yoxdu.
Naçar qalan firon çox güvəndiyi və inandığı Paramesunu özünə varis təyin etdi.

Paramesu da taxta firon 1-ci Ramses ("Ra Mses", yəni "Ra kimi") kimi çıxdı və 19-cu firon sülaləsinin əsasını qoydu.

Lakin onun hakimiyyətinin qanunlaşması üçün Parameus mütləq şəkildə damarlarında firon qanı axan qızla evlənməliydi. Belə qızsa yoxdu.

Özünü itirməyən Paramesu əyanlardan birinin qızı olan 17 yaşlı Tia ilə evləndi və arvadını "Sit Ra", yəni "Ra tanrısının qızı" elan etdi.

Eyni zamanda o, bəyan etdi ki, əvvəlki fironun yelpazədarı olduğu üçün Tanrılrın ruhunu firona verərək onun həyat gücünü tanrılara çatdırıb.

Tanrının qızı ilə evlənmiş, üstəlik də Tanrılara həyat gücü vermiş firona Ta-Kametdə, yəni Misirdə kim nə deyə bilərdi ki? Heç kim və heç nə.

Taxta oturan kimi o, savaşlara, istilalara başladı. Ehram tikdirmək istəyirdi özünə. Bütün fironlar kimi.

Amma əvvəlcə Buhendə, sonra Karnakda, Abidosda, Memfisdə, Heliopolda, Medamudda məbədləri təmir etdirdi.

Arzusu özünə möhtəşəm ehram inşa etdirməkdi.

Alınmadı, fironluğu cəmi iki il çəkdi.

Oğlu 1-ci Seti Ramses atasının xatirəsinə Abidosda sadəcə, kiçik məbəd inşa etdirdi.

1-ci Ramsesin mumiyası indi Misirdəki Luksor şəhərində, muzeydə, 18-ci firon sülaləsinin banisi 1-ci Yahmosun mumiyasının yanındadır.

Hərbçi, yelpazədar, sonda firon olmuş Paramesu tarixə, sadəcə, Yusiflə bağlı rəvayətə görə düşdü. Dünyada milyonlarla insan onu məhz "Yusifə yuxularını yozdurmuş firon" kimi tanıyır.

Vur-tut iki il taxtda olmuş fironun nə ehramı qaldı, nə abidəsi, nə də adını daşıyan şəhəri.

Əsrlər və qərinələr keçəcək, firon saraylarında zəif hökmdarı səciyyələndirmək üçün "Ramsesdir elə bil" deyəcəkdilər.

Hə, bir də sarayda yelpazədarlara verilmiş bütün imtiyazlar ləğv ediləcəkdi və onlar kölələrə bərabər tutulacaqdılar.

Yelpazədarın bir də firon olmasına imkan verməmək üçün.

Qədim Misirin ən zavallı fironlarından biridir 1-ci Ramses...

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Nazirdən təhsil kreditləri ilə bağlı narazılıqlara CAVAB 2 Dekabr 2021, 14:12 “Bayraktar”lar havaya qaldırıldı - VİDEO 2 Dekabr 2021, 14:06 Elmar Məmmədyarov Rövnəq Abdullayevin yanına gəldi - FOTOLAR 2 Dekabr 2021, 13:50 Prezidentin köməkçisi Azərbaycan-Ermənistan sərhədindəki son vəziyyətdən DANIŞDI 2 Dekabr 2021, 13:45 “Dədə Ələsgər irsinə olan möhtərəm ehtiram” 2 Dekabr 2021, 13:40 Hikmət Hacıyevdən jurnalistlərə tövsiyə: “Ermənistan mediasına istinadları minimuma endirək” 2 Dekabr 2021, 13:35 Milli komandamızda yeni baş məşqçi TƏYİNATLARI 2 Dekabr 2021, 13:30 Nazir istilik problemi olan məktəblərin sayını AÇIQLADI 2 Dekabr 2021, 13:26 Dünənki aksiyada saxlanılanların məhkəməsidi 2 Dekabr 2021, 13:22 Növbəti həftələrdə ənənəvi tədris tam bərpa oluna bilər - Nazir 2 Dekabr 2021, 13:18 Prezidentin köməkçisi helikopter qəzasından DANIŞDI 2 Dekabr 2021, 13:14 ATƏT xarici işlər nazirlərinin iclası başladı 2 Dekabr 2021, 13:09 Fuad Muradov Britaniyada səfərdədir 2 Dekabr 2021, 13:04 Bu dövlət qurumlarına yeni səlahiyyət VERİLDİ 2 Dekabr 2021, 13:00 AFFA millinin baş məşqçisi De Byazi barədə QƏRAR VERDİ 2 Dekabr 2021, 12:54 Son 1 həftədə yol qəzalarında 14 nəfər ölüb 2 Dekabr 2021, 12:48 Rusiyada 1221 nəfər virus qurbanı oldu 2 Dekabr 2021, 12:43 Qarabağın azad olunması hər kəsdə özünəinam yaratdı - Nobel mükafatçısı 2 Dekabr 2021, 12:38 “Walt Disney”ə ilk dəfə qadın rəhbərlik edəcək 2 Dekabr 2021, 12:34 Belarus və Rusiya Ukrayna sərhədində təlimlər keçirəcək 2 Dekabr 2021, 12:31 İlham Əliyev ərəb Şeyxini TƏBRİK ETDİ 2 Dekabr 2021, 12:27 Noyabrda 9 nəfər mina qurbanı olub - FAKTLAR 2 Dekabr 2021, 12:25 Sabahın hava proqnozu 2 Dekabr 2021, 12:20 Metroda telefon oğurladı - TUTULDU 2 Dekabr 2021, 12:16 İcra hakimiyyətlərinin ləğvi gündəmdə - Cəmi 14 regional icra başçısı ola bilər - SİYAHI 2 Dekabr 2021, 12:11 İcra başçısı şəhidin evində 2 Dekabr 2021, 12:07 Diaspor nümayəndələrinin Şuşaya növbəti səfəri  2 Dekabr 2021, 12:03 Saakaşvilinin məhkəməsi keçirilir 2 Dekabr 2021, 12:00 Xocavənddə ermənilərin atıb qaçdığı silah-sursat aşkarlandı 2 Dekabr 2021, 11:57 Hikmət Hacıyev: “Azərbaycan bölgənin geosiyasi mənzərəsini dəyişdi” 2 Dekabr 2021, 11:53 ABŞ Dövlət katibi Lavrovla görüşəcək 2 Dekabr 2021, 11:50 2022-ci ilin bayram GÜNLƏRİ açıqlandı 2 Dekabr 2021, 11:45 Üçtərəfli işçi qrup yenidən görüşəcək 2 Dekabr 2021, 11:40 Ermənistandan qənimət götürdüyümüz texnikalar ordumuzun istifadəsinə verilib 2 Dekabr 2021, 11:34 Distant təhsil real təhsili əvəz edə bilmir - Nazirdən etiraf 2 Dekabr 2021, 11:28
SORĞU Kommunal xərciniz ən çox hansı xidmətə gedir?