10 Avqust 2020, 00:09 | Ana Səhifə - Yazılar - Azərbaycanlılar niyə iranlılardan fərqlidir?!
Azərbaycanlılar niyə iranlılardan fərqlidir?!

Vasif İsmayıl


Mən 75-ci ildə doğulmuşam. Azərbaycanın Qərbindən təqviyyə almış qarabağlıyam.

Atam uşaq vaxtı "sizlər İranın ağasısınız" fikrini beynimizə yeritməyə çalışırdı. Bizim ailədə Türkiyədən əvvəl İranın təbliğatı gedirdi. Amma bü gün olduğu kimi deyil,.. bizlər İranın ağası idik axı.

Qarabağlılar üçün özünü "İranın ağası" saymaq çox da çətin deyildi, zira İranın sonuncu türk hakimi Qacarların nəsli Gəncədə yaşayırdılar. Mən xatırlamasam da, atam onların nəslinin nümayəndələrini xatırlayırdı. Hətta deyilənə görə ingilislər İran və ADR rəsmilərinin mehriban ailə söhbətinə çaşıbmış. Elin britaniyalısı Qacarların geniş bir tayfa olduğunu bilməyi illər aldı.

Amma bizlər azərbaycanlıyıq. Hətta Cənubi azərbaycanlılar da... azərbaycanlıdır, iranlı deyil.

Bunun dəfələrlə şahidi olmuşam.

Əski əlifba və dolayısı ilə Quranı sərbəst oxuya bilirəm. Astaradan Ərdəbilə gedərkən Xalxal deyilən yerdən keçirsən. Orada qayanın üstündə bir kafe var. Adı "Azərbaycan"dır.

Üstündə böyük hərflərlə "Azərbaycan" yazılıb.

Maşınların da üstündə "Azərbaycan" yazılır.

Tehrana qədər bizim danışdığımız ləhcədə rahat anlaşa bilərsən. Tehrandan Laricana keçən yolda artıq bizim dildə cümlələri iki dəfə təkrarlamalısan. Yenə də anlayırlar, amma artistlik edirlər. Biz ancaq Azərbaycan dilində danışırdıq. Anlayırdılar.

İrandakı azərbaycanlıların (o cümlədən türkmənlərin) digər iranlılardan fərqi sadədir: qısalıq.

Azərbaycanlılar üçün hər şey qısadır. Dərd də, kef də.

On dəqidə sevinib, sonra başını aşağı salıb işi ilə məşğul olar. Dərdi də elədir azərbaycanlının.

Bizim muğamlar da qısadır. Ümumiyyətlə, muğam hind sənətidir. Farslar Hindistandan alıblar, biz də farslardan.

Amma fars muğamları çox darıxdırıcıdır. Bizim muğamlar... hətta dəstgahlar belə çox hərəkətlidir.

Şuşalı Sadıqcan İran tarını alıb təkmilləşdirdi.... sürətləndirdi..... qısaltdı....

Mən hərdən iranlılarla danışıram. Orta Asiyada, İranın özünü hökmran hiss etdiyi yerdə setardan törəmiş İran tarı deyil, bizim tar məşhurdur. Çox acıqlanırlar. Hətta bizi UNESCO-ya da şikayət ediblər. Amma sinə tarı bizimdir.

İfa etdiyimiz muğamlar da bizimdir.

Hətta çox məşhur "Səhər quşu" (Morge sahar) təsnifi də bizimdir.

Zira heç bir xalq "Səhər quşu" təsnifini biz azərbaycanlılar qədər qısa və güclü ifa etmədi.

Heç bir xalq muğamı bizim qədər qısa və güclü ifa etmədi.

Azərbaycanlının kefi də qısadır, dərdi də.

P.S. "Səhər quşu" təsnifini sizlər yaxşı tanıyırsınız. "Böyük dayaq" filminin əsas mövzusudur. "Azərbaycan kapriçiosu"nun da əsas mövzusudur.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Şuşanı azad edəndən sonra Putin mənə zəng vurdu... - İlham Əliyev 24 Sentyabr 2021, 13:02 COVID-19 və qlobal siyasət: pandemiyadan sonra dünya necə görünəcək? 24 Sentyabr 2021, 12:59 Sentyabrın bütün ödənişləri KÖÇÜRÜLDÜ 24 Sentyabr 2021, 12:54 Kiyevdə Azərbaycan və Qırğızıstan diasporlarının görüşü keçirilib 24 Sentyabr 2021, 12:50 Nərimanovda şəhid ailələri ziyarət edilib 24 Sentyabr 2021, 12:45 Tuğda şərab zavodu bərpa olunacaq - Yeni mərkəzlər yaradılır 24 Sentyabr 2021, 12:40 İlham Əliyev: “Döyüş əməliyyatlarının planı çoxdan hazırlanırdı” - MÜSAHİBƏ 24 Sentyabr 2021, 12:34 Gəncə Dövlət Universitetin idarə heyəti toplandı 24 Sentyabr 2021, 12:30 Almaniyanın yeni kansleri kim olacaq? 24 Sentyabr 2021, 12:27 Dövlət Komitəsinin əməkdaşları Qroznıya səfər ediblər 24 Sentyabr 2021, 12:22 Texnoloji ixtisaslar üzrə tələbə qəbulu 75 faiz artırılıb - Nazir müavini 24 Sentyabr 2021, 12:16 Prezident şəxsi xüsusiyyətlərindən danışdı: “Prinsipcə, sakit insanam” 24 Sentyabr 2021, 12:10 ADU-da şəhid Ülvi Bünyadzadə anılıb - FOTOLAR 24 Sentyabr 2021, 12:05 İlham Əliyev İraqın neft nazirini qəbul edib 24 Sentyabr 2021, 12:00 “Ermənistan Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları irəli sürməyə davam edərsə...” – Prezident 24 Sentyabr 2021, 11:56 Prezident XTQ-nin fəaliyyətini yüksək qiymətləndirdi 24 Sentyabr 2021, 11:52 Yuxarı Qarabağ kanalında bir nəfər batıb 24 Sentyabr 2021, 11:48 Horadiz-Cəbrayıl-Zəngilan-Ağbənd yolunun tikintisindən FOTOLAR 24 Sentyabr 2021, 11:44 Bu tarixədək Azərbaycan internetlə tam təmin olunacaq 24 Sentyabr 2021, 11:38 MRT və KT müayinələri üçün əks göstərişlər AÇIQLANDI 24 Sentyabr 2021, 11:35 Sentyabrda temperatur normadan yüksək olub 24 Sentyabr 2021, 11:34 Nazir azad edilmiş ərazilərdə kənd təsərrüfatının potensialından DANIŞDI 24 Sentyabr 2021, 11:30 Ağsaqqallar Şurasından Tahir Süleymanova ad günü təbriki 24 Sentyabr 2021, 11:30 Borcunu qaytarmaq istəməyən soydaşımızdan qandonduran QƏTL 24 Sentyabr 2021, 11:26 Milli Məclisdə narkomaniya ilə bağlı dinləmə keçiriləcək 24 Sentyabr 2021, 11:25 İxtisaslı işçilərin sayı çox azdır - Nazir 24 Sentyabr 2021, 11:22 Səyyad Əlizadənin son DURUMU 24 Sentyabr 2021, 11:19 Eldar Həsənov yenidən məhkəmə qarşısında 24 Sentyabr 2021, 11:16 Eks-deputatın oğlu küçənin ortasında güllələndi 24 Sentyabr 2021, 11:11 Ekspertdən fərqli baxış: Pandemiya cinayətləri azaldır - DİN reaksiya verdi 24 Sentyabr 2021, 11:10 NATO-nun yeni hədəfi Çindir 24 Sentyabr 2021, 11:05 Yaşayış yerini tərk etmiş koronavirus xəstəsi olan tibb işçisi saxlanıldı 24 Sentyabr 2021, 11:00 Şəhidlərin məzarı ziyarət olunub 24 Sentyabr 2021, 10:56 Ağdamın Ətyeməzli kəndi - VİDEO 24 Sentyabr 2021, 10:55 Avqustda pensiya alanların SAYI 24 Sentyabr 2021, 10:50
SORĞU Hansı vaksinə etibar edirsiniz?