18 Avqust 2021, 20:05 | Ana Səhifə - Yazılar - QƏQƏNİSTAN: Qəni getdi, Qəni gəldi
QƏQƏNİSTAN: Qəni getdi, Qəni gəldi

Qəzənfər Həmidoğlu


Əşrəf Qəni (Əhmədzay) Kabildən qaçdıqdan 2 gün sonra Əbdül Qəni (Biradər) Əfqanıstana qayıtdı. 2009-cu ildən taliblərin faktiki lideri olan Molla Əbdül Qəni Biradər və ya Molla Biradər Axund “Taliban”ın qurucusu Molla Ömərin sağ əli idi və “bəradər” (daricə “qardaş”) ləqəbini də tələbəsinə o vermişdi.

2001-ci ildə taliblərin adından hakimiyyəti amerikanların təmsilçisi Həmid Kərzaya verib aradan çıxan Molla Biradər 20 il sonra təmtəraqla Kabilə girdi. Böyük ehtimalla “Taliban”ın 53 yaşlı lideri Əfqanıstanın yeni başçısı olacaq.


Molla Biradər puştunların ən böyük və nüfuzlu tayfa birləşmələrindən olan dürranilərdəndir.

Həmid Kərzay da dürranidir. Əfqanıstan əhalisinin 16%-ni təşkil edən dürranilərin ( 5 milyon nəfər) özülündə iki tayfanın ittifaqı durur və onların da hər birində 5 tayfa var. Bu tayfalar da müxtəlif soy-klanlara bölünür.

Əslində, Dürrani tayfasının tarixi adı “abdali”dir. Əhməd Şah Abdali Nadir Şahın ölümündən sonra – 1747-ci ildə bütün puştunları hakimiyyəti altında birləşdirdikdə özünə “Dürr-i Dürran” (İncilər incisi) kimi təmtəraqlı titul götürərək Əhməd Şah Dürrani olmuşdu.

Bundan sonra sülalə ilə yanaşı, abdali tayfalarının konfederasiyası da dürrani adlandırılmağa başlayır.


Əfqan dağlarında hər daşın altından bir tayfa çıxır. İslam ümmətinin mənsubu kimi bir-birlərini “bəradər” (“biradər”) adlandırır və... qırırlar.


“Qardaş”a bəzən bizdə “qağa” və ya “qəqəni” də deyirlər. “Qəqəni”nin bir anlamı da var: abdal, yəni avam...

Somalidə toqquşma - 30 ölü 25 Oktyabr 2021, 00:52 Pikassonun 11 əsəri 110 milyon dollara satıldı - FOTOLAR 25 Oktyabr 2021, 00:38 XİN-dən Qubadlı PAYLAŞIMI 25 Oktyabr 2021, 00:14 Qubadlının işğaldan azad olunmasından 1 İL ÖTÜR 25 Oktyabr 2021, 00:05 Türkiyədə koronavirusla bağlı son vəziyyət 24 Oktyabr 2021, 23:48 Nigeriyada neft zavodunda partlayış: 25 ölü 24 Oktyabr 2021, 23:20 AMEA-nın folklorşünas alimi VƏFAT ETDİ 24 Oktyabr 2021, 22:58 Cüdoçularımızdan dünya çempionatında 8 MEDAL 24 Oktyabr 2021, 22:51 Füzuli Beynəlxalq Hava Limanındandan VİDEOREPORTAJ 24 Oktyabr 2021, 22:18 “Liverpul” “Mançester Yunayted”ı darmadağın etdi 24 Oktyabr 2021, 22:08 Özbəkistan SEÇKİLƏR -Fəallıq 80%-dən çox olub 24 Oktyabr 2021, 21:51 Gürcüstan-Ermənistan sərhədində ZƏLZƏLƏ 24 Oktyabr 2021, 21:32 Aİ Kabildə diplomatik missiyasını BƏRPA EDİR 24 Oktyabr 2021, 21:14 Özbəkistanda prezident seçkiləri YEKUNLAŞDI 24 Oktyabr 2021, 21:02 "Real Madrid" "Barselona"nı səfərdə məğlub etdi 24 Oktyabr 2021, 20:23 Daha biri koronavirus xəstəsi Metroda 24 Oktyabr 2021, 20:10 Rusiyada təyyarə qəzası - Ölənlər var 24 Oktyabr 2021, 19:45 “Qəbələ” “Keşlə”yə qalib gəldi 24 Oktyabr 2021, 19:12 DİM imtahan nəticələrini AÇIQLADI 24 Oktyabr 2021, 19:08 Qətlə yetirilən soydaşımızın nəşi vətənə GƏTİRİLƏCƏK 24 Oktyabr 2021, 17:59 Əlcəzairdən fransızca qadağası 24 Oktyabr 2021, 17:44 Consondan çağırış 24 Oktyabr 2021, 17:36 Koronavirusa qarşı PEYVƏNDLƏNƏNLƏR 24 Oktyabr 2021, 17:25 Son sutkada YOLUXANLAR - Ölənlər artdı 24 Oktyabr 2021, 17:21 İranda koronavirus mənzərəsi 24 Oktyabr 2021, 17:19 Taliblərdən İran imtinası 24 Oktyabr 2021, 17:08 Polkovnikin nəvəsi intihar etdi 24 Oktyabr 2021, 16:58 Şahinlərimiz Türkiyədən geri dönür  24 Oktyabr 2021, 16:51 Gürcüstanın virus mənzərəsi 24 Oktyabr 2021, 16:39 Baş nazirə 15 illik cəza  24 Oktyabr 2021, 16:26 İbrahimoviçdən növbəti ilk  24 Oktyabr 2021, 16:15 Əsl insan gözəllikdə gözəlliyi görməyi bacarandır - Deputat 24 Oktyabr 2021, 16:05 Özbəkistanda seçki baş tutdu 24 Oktyabr 2021, 15:51 66 milyon illik skelet rekord qiymətə... 24 Oktyabr 2021, 15:46 Professor dünyasını dəyişdi 24 Oktyabr 2021, 15:34