Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ölkənin müdafiə nazirini vəzifədən azad etmək qərarına görə ciddi təzyiqlərlə üzləşib: Kiyevdə minlərlə insan etiraz aksiyasına çıxıb, Hərbi Hava Qüvvələrinin yüksək rütbəli komandiri istefa verib, hakim partiyanın deputatları isə yeni müdafiə naziri namizədini təsdiqləmək üçün kifayət qədər səsin olmadığını bildiriblər.
Modern.az xəbər verir ki, bu barədə Financial Times yazıb.
Qeyd olunur ki, yaranmış narazılıq 2022-ci ildə Rusiyanın genişmiqyaslı işğalından sonra Zelenskiyə qarşı ən ciddi ictimai etirazlardan birinə çevrilib. Hadisələr prezidentin parlament çoxluğunda da nadir fikir ayrılıqlarını üzə çıxarıb. Halbuki hakim partiya indiyədək müharibə dövründə Zelenskinin rəhbərliyini əsasən dəstəkləyib və onun kabinet namizədlərini təsdiqləyib.
Narazılığın mərkəzində müdafiə naziri Mixail Fedorovun vəzifədən uzaqlaşdırılması dayanır. Fedorov silah tədarükünün sürətləndirilməsi, pilotsuz uçuş aparatlarının istehsalının artırılması və uzun müddət qeyri-şəffaf və bürokratik hesab edilən nazirliyin islahatı ilə bağlı fəaliyyəti ilə tanınır.
Onun rəhbərlik etdiyi nazirliyin kütləvi istehsal olunan dronlardan innovativ şəkildə istifadə etməsi son aylarda daha böyük və daha yaxşı resurslara malik Rusiya ordusunun irəliləyişinin ləngidilməsinə kömək edən amillərdən biri hesab olunur.
Fedorov yanvar ayında müdafiə naziri təyin edilmişdi. Lakin Zelenski deputatlara bildirib ki, 35 yaşlı nazir və Ukraynanın baş komandanı Aleksandr Sırski ilə fikir ayrılıqlarını aradan qaldıraraq birgə işləyə bilməyiblər.
Müdafiə sənayesi nümayəndələri, yüksək vəzifəli ukraynalı rəsmilər, Zelenskinin partiyasından olan deputatlar və məsələ ilə tanış digər şəxslər də bildiriblər ki, Fedorov Ukraynanın böyük müharibə büdcəsindən gəlir əldə etmək istəyən maraq qruplarının qarşısında maneə olub.
“Hazırda kifayət qədər səs yoxdur”
Cümə axşamı səhər saatlarına olan məlumata görə, deputatların yeni kabinetə səs verib-verməyəcəyi hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalırdı.
Hakim partiyanın deputatları Financial Times-a parlamentdə vəziyyətin “partlayış həddində” olduğunu və bir çox deputatın prezidentin müdafiə naziri vəzifəsinə yeni namizədi İqor Klimenkoya səs verməmək qərarına gəldiyini bildiriblər.
“Hazırda kifayət qədər səs yoxdur”, - deyə deputatlardan biri bildirib.
Deputat Nikita Poturayev isə etiraz olaraq istefa verib.
Zelenski hazırda yaranmış böhrandan çıxış yolu tapmaq üçün aparat rəhbəri ilə danışıqlar aparır.
Etirazlar Zelenskinin Ukraynanın korrupsiyaya qarşı mübarizə qurumlarının müstəqilliyini məhdudlaşdırmağa və onları özünün seçdiyi baş prokurora tabe etməyə çalışmasından təxminən bir il sonra baş verib. Həmin vaxt parlament qanunvericiliyi təsdiqləsə də, ictimai etirazlardan və genişmiqyaslı müharibə başlayandan sonra ilk kütləvi nümayişlərdən sonra geri addım atmağa məcbur olmuşdu.
Bu dəfə isə narazılığın əsas hədəfi birbaşa Zelenskinin özüdür.
Cümə axşamı nümayişçilər prezidentin ofisinin qarşısında, ötən il Zelenskini qərarını dəyişməyə məcbur etdikləri eyni meydanda toplaşıblar. Onlar Fedorovun vəzifədə saxlanılmasını tələb edən plakatlar qaldırıb, “Fe-do-rov!”, “Biz axmaq deyilik!” və “Utanın!” şüarları səsləndiriblər.
Ukraynanın dron sənayesində çalışan nümayişçi Ksana Neçiporenko deyib:
“İnsanların ümidini əllərindən alanda belə olur”.
Tanınmış dron bölüyü komandiri Pavlo Yelizarov da etiraz olaraq Hərbi Hava Qüvvələrinin rəhbər müavini vəzifəsindən istefa verib. O, Fedorovun vəzifədən uzaqlaşdırılması qərarının “ölkənin müdafiə qabiliyyəti üçün böyük zərər” olacağını bildirib.
Zelenski qərarı niyə verib?
Ukrayna parlamentinin cümə axşamı hökumətdə genişmiqyaslı dəyişikliklər çərçivəsində yeni baş nazirə də səs verməsi gözlənilirdi. Bu, Zelenskinin bir il ərzində həyata keçirdiyi üçüncü genişmiqyaslı kabinet dəyişikliyidir.
Baş nazir vəzifəsinə namizəd kimi dövlətə məxsus neft-qaz şirkəti “Naftogaz”ın rəhbəri Sergey Koretski irəli sürülüb. O, Ukraynanın ötən qışı ağır şəraitdə keçirməsinə kömək edən bacarıqlı menecer kimi qiymətləndirilir.
Lakin Fedorovun vəzifədən uzaqlaşdırılmasına qarşı yaranan narazılıq bu planları da sual altında qoyub.
Deputat Vadim Qalayçuk bildirib ki, Zelenski Fedorovun hərbi komandanlıqla münaqişəyə girdiyini və bu problemin vasitəçilik yolu ilə həll edilmədiyini deyib.
Zelenskinin partiyasından olan və prezidentlə görüşdə iştirak edən başqa bir deputat isə bildirib:
“Fedorov və Sırski bir-biri ilə danışmırdılar. Müharibə zamanı müdafiə naziri ilə ölkənin ən yüksək rütbəli generalının bir-biri ilə danışmaması mümkün deyil”.
Digər deputatın sözlərinə görə, Zelenski Fedorovu Ukraynada son dərəcə həssas siyasi məsələyə çevrilən səfərbərlik sistemində islahat apara bilməməkdə də günahlandırıb. Sərt çağırış siyasəti cəmiyyətdə geniş narazılığa səbəb olub.
Hakim partiyanın başqa bir deputatı isə yaranmış vəziyyəti “çox kədərli” adlandırıb və bunun yeni hökumətin imicinə zərbə vurduğunu bildirib.
Deputatlar həmçinin baş nazirliyə namizəd Sergey Koretskinin parlamentdəki çıxışını “ruhsuz və zəif”, “boş şüarlar və ümumi ifadələr toplusu” kimi qiymətləndiriblər.
