Çobanyastığı tək bir çiçək deyil, xırda çiçəklərin birləşməsindən ibarət çiçək səbətidir.
Bəyaz ləçəkləri ilə göz oxşayan, hər kəsin sevimlisi olan bu birillik ot bitkisi güclü antiseptik, iltihabəleyhinə, spazmolitik təsirlərə malikdir, iltihab və spazmı aradan qaldırmağa yardımçı olur.
Modern.az xəbər verir ki, tanınmış fitoterapevt doktor Füzuli Hüseynovun sözlərinə görə, çobanyastığı həqiqətən də içilməsi lazım olan faydalı bitkidir.
“Çobanyastığı o qədər sirli bitkidir ki, hər ölkədə onun dəmləməsi ayrı-ayrı faydalarına görə içilir”.
Çobanyastığı, həm də sakitləşdirici təsir göstərir, yuxu keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq və gündəlik yorğunluğu aradan qaldırmağa kömək edir. Həmçinin həzmi yaxşılaşdırır, regenerasiya proseslərini sürətləndirərək yara və xoraların sağalmasını tezləşdirir.
Əczaçılıqda aptek çobanyastığının quru və duru ekstraktlarından, dəmləməsindən, yağından və s. istifadə olunur. Ekstraktı şampunların, sabunların, kremlərin və digər kosmetik vasitələrin istehsalında tətbiq edilir.
Bitkinin dəmləməsi təkcə daxilə qəbul ilə məhdudlaşmayıb, ağız boşluğu və dişəti problemlərində qarqara kimi, dəri problemlərində isə xaricə tətbiq edilir.
Füzuli Hüseynov: “Təkcə xəstələndiyiniz zaman yox, bir adət halına gətirib həftədə 5-6 dəfə çobanyastığı çayı içməyinizi tövsiyə edirəm. Məsələn, axşam yatmazdan əvvəl 1 stəkan dəmləmə içmək həm əsəbləri sakitləşdirir, həm də yuxunu dərinləşdirir.
Çobanyastığı çiçəklərini axşamlar yatmazdan əvvəl süddə də dəmləyib içmək olar. Bu üsul daha çox Amerikada yayılmışdır.
Çobanyastığı bitkisinin bir neçə növü vardır. Çay kimi faydalarına görə kiçik və çiçəyinə əl vuranda ovulan növündən, yəni aptek çobanyastığından istifadə olunur. Azərbaycanda daha çox çiçəkləri böyük olan çobanyastığı növləri geniş yayılmışdır. Bunlar xaricə, müxtəlif dəri səpgilərində, diatezlərdə, dəri ləkələrində və əsəbləri sakitləşdirmək üçün vanna şəklində istifadə olunur. Yaxşı olar ki, çay kimi daxilə içilən çobanyastığını apteklərdən alasınız”.
Füzuli Hüseynovun çobanyastığı bitkisinin faydaları haqqqında dedikləri:
Statistik araşdırmalar göstərir ki, dünyada hər gün 1 milyondan çox insan çobanyastığı çayından istifadə edir.
Mədə yarası kimi qeyri-spesifik xəstəliyin bəzən illərlə müalicə olunmasına baxmayaraq heç bir nəticə əldə olunmur. Belə xəstələr 3 ay gündə 4 dəfə çobanyastığı çayı içsələr faydalı olar.
Çobanyastığı çiçəyinin spazmolitik effekti vardır. Ona görə də köpdə, ishalda, bağırsaq spazmlarında gündə 3 dəfə içilir.
Qastrit və kolitdə, mədə-bağırsaq yaralarında gündə 3 dəfə yeməkdən əvvəl 1 stəkan içilir.
Çobanyastığı çiçəyi çayından müntəzəm istifadə şəkərli diabetin inkişaf riskini azaldır, görmə itiliyini artırır, onu mütəmadi içənlər piylənmir, əksinə həmişə formada qalırlar, əsəbləri gərgin olmur, yuxu problemləri olmur, dəriləri canlı qalır, çünki çobanyastığı təbii antioksidant mənbəyidir və qocalmanı ləngidir.
Aybaşı pozulmasından əziyyət çəkən və klimakterik dövrdə olan xanımlarımız üçün faydalı bir çaydır.
Ağız, boğaz yaralarında, faringitlərdə 1 xörək qaşığı çobanyastığı 1 stəkan suda dəmlənilir və gündə 3 dəfə qarqara edilir.
Rinitlərdə və allergik rinitlərdə, haymoritdə 2 xörək qaşığı çobanyastığı 2 stəkan suda dəmlənilir, yavaş təzyiqlə burun dəliklərindən birinə vurulur və digər burun dəliyindən tökülür; bunu gündə 2 dəfə etmək lazımdır.
Göz sulanması, konyuktivit, iltihab və qızarmalarda 1 çay qaşığı çobanyastığı 1 stəkan suda dəmlənir, yavaş-yavaş gözə tökülərək göz almaları yuyulur.
Uşaqlarda bağırsaq infeksiyaları zamanı 1 xörək qaşığı çobanyastığı 3 stəkan suda dəmlənir və bağırsaqlar yuyulur.
Frontit və haymorit zamanı 2 xörək qaşığı çobanyastığı 1 stəkan suda vam odda qaynadılır, buxarı üzə verilir. Bu zaman baş dəsmalla örtülməli, otaq isti olmalıdır. Yaxşı olar ki, bunu gecə yatmazdan əvvəl edəsiniz.
0.5 litrlik şüşə butulkanı yarıya qədər çobanyastığı ilə doldurun, üstünə zeytun yağı tam dolana qədər tökün, ağzını bağlayın 40-60 dərəcəli sobanın və ya otaq isidicisinin üstündə 2 həftə saxlayın, sonra süzün, çobanyastığı yağı alınır. Bu yağ dərini parıldadır, təravətləndirir, yuyunmazdan 2-3 saat əvvəl bu yağla dəri masaj edildikdə təsiri daha yaxşı olur. Oynaq ağrılarını azaldır, kiçik yaşlı uşaqlarda qarın ağrısı zamanı bel və qarın nahiyələrinin çobanyastığı yağı ilə ovuşdurulması sancıları kəsir, saç tökülməsində, kəpəklənmələrdə yuyulmazdan 3 saat əvvəl saç dibləri çobanyastığı yağı ilə masaj edilir.