Arxiv
28 İyul 2019, 08:50 | ƏDƏBİYYAT
Möhtəşəmliyin çöküşü

(esse)


Bütün insanlar bir öncəki həyatlarında tanrı idilər. Sonra bir olan Yaradan onların arasında nifaq salaraq qalib gəldi. Qansız savaşdan uduzaraq çıxmış insanların yaşamaları üçün yeganə çıxış yolu qalmışdı. Yenildiklərinə görə ona tapınmağa başladılar. Beləliklə, tanrıların insan erası başladı. Bu möhtəşəmliyin çöküşü idi.

İnsanın gözə görünməyən birinə köləliyi Alpla - Adəmlə başladı. Bu, həm də insanın başqaları önündə saxladığı əyilməzlik ritualının, toteminin yeganə çıxış yolu idi. Yəni, bir olan Yaradana inanmaqla insan başqalarının- gözə görünən digər varlıqların qarşısında qul olmaq təhlükəsindən qurtuldu. Bu mistik mənada Yaradanın insana lütfü, yuxu kontekstində isə tanrının (insanın) yarımmüstəqilliyini qoruyub saxlaması anlamına gəlir.

Bu o deməkdir ki, insan gözəgörünən bir çox cansızları yaratmaq gücünü özündə saxlayırdı. Sonrakı yüzilliklərdə Yaradan-tanrı müharibələri səngiyəcək, barışın (sülhün) gətirdiyi imkanlardan yararlanmağa çalışan insan canlı orqanizmləri də yaratmağa cəhd göstərəcəkdi.
Artıq biz axırıncı cümlədə bəhs olunan çağa varıb çatmışıq.

Heç şübhəsiz ki, bu vaxta qədər doğulmuş və doğulacaq adamlar insanoğlunun Alpdan (Adəmdən) bu yanakı uğurların hər birində birbəbir iştirakçıdır. Söhbət ruhların külliyatından (iştirakından) gedir. Bunun isbatı çox sadədir; əgər ruhlar insanın keçdiyi sivilizasiya dolaylarında birbaşa iştirakçı olmasaydılar, fiziki olaraq xələflər (yeni nəsillər) sələflərin (əskilərin) yarım saxladıqları işləri davam etdirə bilməzdilər...

Bütün bunlar möhtəmliyin çöküşünün hələ uzun müddət davam edəcəyinə işarədir. Yəni, tanrılar sonsuza qədər insana tabe olmaq istəməyəcəklər...

Mütləq tabeçilik ancaq bir halda mümkündür; Yaradan öz metafizik pərdəsindən çıxsın və tanrılar - insanlar üzərində öz mütləqiyyətliyini elan etsin. Daxili müstəqilliklərini də əlindən alsın. Bu isə ali şüur, hətta adi refleks yaddaşının da silinməsi, çöküşü deməkdir. Möhtəşəmliyin çöküşü də məhz insan yaddaşının məchul silinişi ilə başa çatacaqdır.


Tural Turan
27 bürkü (iyul) 2019-cu il,
Bakı

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Şəmkirdəki yanğının TƏFƏRRÜATI – Ata evə od vurdu, oğlu öldü, arvadı yandı... 18 Avqust 2019, 12:57 Sabah 39 dərəcəyə qədər isti olacaq - PROQNOZ 18 Avqust 2019, 12:31 Tanınmış jurnalist nazirə müraciət etdi: “Torqovı” biabırçılıqdı... 18 Avqust 2019, 12:16 İslam təslimiyyət kimi - Ağalar Qutun YAZISI 18 Avqust 2019, 11:57 Bakıda 66 yaşlı qadın ölümdən xilas edildi 18 Avqust 2019, 11:30 Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin 100 yaşı tamam olub 18 Avqust 2019, 11:20 Bir şəklin tarixçəsi: Milli Ordumuz Xankəndinə girməyə hazırlaşırdı - FOTO 18 Avqust 2019, 11:01 Bakıda ağırçəkili sakini 8-ci mərtəbədən kranla düşürdülər 18 Avqust 2019, 10:58 Şəmkirdə dəhşətli YANĞIN: körpə öldü, ana və nənə xəsarət aldı - YENİLƏNİB 18 Avqust 2019, 10:55 Toyda partlayış – ölü sayı 60-ı ötdü 18 Avqust 2019, 10:02 Neftaçalada 24 yaşlı oğlan özünü asdı 18 Avqust 2019, 09:58 Ermənistan atəşkəsi 21 dəfə pozdu 18 Avqust 2019, 09:41 Bu gün dövlət qulluğuna qəbul imtahanı keçirilir 18 Avqust 2019, 09:39 “Ögey ana”da başlayıb “Fəryad”la bitən tale - Ceyhun Mirzəyevə sui-qəsd… 18 Avqust 2019, 09:17 Ağsuda 4 yaşlı uşağı maşın vurdu 18 Avqust 2019, 00:29 “6 adam öldürən cinayətkarın ilk dəfə Baş prokurora danışdığı qətl...”- VƏKİL SİRLƏRİ AÇIR 18 Avqust 2019, 00:11 “Qarabağ”ın ilk oyununu isveçrəli hakimlər idarə edəcək 17 Avqust 2019, 23:42 “Azərbaycan tankçıları güclü və uğurlu çıxış etdi” - Belarus müdafiə naziri 17 Avqust 2019, 23:26 Dənizdə batan 3 nəfər xilas edildi 17 Avqust 2019, 23:09 İsrailə raket hücumu 17 Avqust 2019, 22:49 Azərbaycan tankçıları dördüncü oldu - FOTO 17 Avqust 2019, 22:32 10 569 abituriyent ərizəsini təsdiqlədi 17 Avqust 2019, 22:11 Nazirlik Xətaidə ağacları qorumaq üçün məcburi göstəriş verdi 17 Avqust 2019, 21:47 Nazir Azərbaycan tankçılarının uğurlarını şərh etdi 17 Avqust 2019, 21:28 Avropa Komissiyasının sədri təcili xəstəxanaya yerləşdirildi 17 Avqust 2019, 21:11 Oteldəki yanğında ölənlərin sayı 9-a çatdı 17 Avqust 2019, 20:56 Göyçayda toy karvanında qəzaya düşən 6 nəfər yaralandı   17 Avqust 2019, 20:38 Leyla Əliyeva Müslüm Maqomayevin anım tədbirinə qatılıb - FOTO 17 Avqust 2019, 20:17 İstanbul su altında: sel suları can aldı - VİDEO 17 Avqust 2019, 20:01 Yəmən qüvvələri Səudiyyə Ərəbistanında neft yatağına dronlarla zərbə endiriblər 17 Avqust 2019, 17:55 Ermənistan vətəndaşları Gürcüstanda qəzaya düşüb, ölənlər var 17 Avqust 2019, 17:34 Ucarın Çiyni kəndində "sirli varlığın" axtarışları səngimir 17 Avqust 2019, 17:18 ABŞ Konqresində İsrail səfirinə etimadsızlıq göstərilə bilər 17 Avqust 2019, 16:59 Tərtər sakini həmkəndlisini maşınla vurub öldürdü 17 Avqust 2019, 16:42 Bakı Metropoliteni mülki işçi axtarır 17 Avqust 2019, 16:40