Arxiv
28 İyul 2019, 08:50 | ƏDƏBİYYAT
Möhtəşəmliyin çöküşü

(esse)


Bütün insanlar bir öncəki həyatlarında tanrı idilər. Sonra bir olan Yaradan onların arasında nifaq salaraq qalib gəldi. Qansız savaşdan uduzaraq çıxmış insanların yaşamaları üçün yeganə çıxış yolu qalmışdı. Yenildiklərinə görə ona tapınmağa başladılar. Beləliklə, tanrıların insan erası başladı. Bu möhtəşəmliyin çöküşü idi.

İnsanın gözə görünməyən birinə köləliyi Alpla - Adəmlə başladı. Bu, həm də insanın başqaları önündə saxladığı əyilməzlik ritualının, toteminin yeganə çıxış yolu idi. Yəni, bir olan Yaradana inanmaqla insan başqalarının- gözə görünən digər varlıqların qarşısında qul olmaq təhlükəsindən qurtuldu. Bu mistik mənada Yaradanın insana lütfü, yuxu kontekstində isə tanrının (insanın) yarımmüstəqilliyini qoruyub saxlaması anlamına gəlir.

Bu o deməkdir ki, insan gözəgörünən bir çox cansızları yaratmaq gücünü özündə saxlayırdı. Sonrakı yüzilliklərdə Yaradan-tanrı müharibələri səngiyəcək, barışın (sülhün) gətirdiyi imkanlardan yararlanmağa çalışan insan canlı orqanizmləri də yaratmağa cəhd göstərəcəkdi.
Artıq biz axırıncı cümlədə bəhs olunan çağa varıb çatmışıq.

Heç şübhəsiz ki, bu vaxta qədər doğulmuş və doğulacaq adamlar insanoğlunun Alpdan (Adəmdən) bu yanakı uğurların hər birində birbəbir iştirakçıdır. Söhbət ruhların külliyatından (iştirakından) gedir. Bunun isbatı çox sadədir; əgər ruhlar insanın keçdiyi sivilizasiya dolaylarında birbaşa iştirakçı olmasaydılar, fiziki olaraq xələflər (yeni nəsillər) sələflərin (əskilərin) yarım saxladıqları işləri davam etdirə bilməzdilər...

Bütün bunlar möhtəmliyin çöküşünün hələ uzun müddət davam edəcəyinə işarədir. Yəni, tanrılar sonsuza qədər insana tabe olmaq istəməyəcəklər...

Mütləq tabeçilik ancaq bir halda mümkündür; Yaradan öz metafizik pərdəsindən çıxsın və tanrılar - insanlar üzərində öz mütləqiyyətliyini elan etsin. Daxili müstəqilliklərini də əlindən alsın. Bu isə ali şüur, hətta adi refleks yaddaşının da silinməsi, çöküşü deməkdir. Möhtəşəmliyin çöküşü də məhz insan yaddaşının məchul silinişi ilə başa çatacaqdır.


Tural Turan
27 bürkü (iyul) 2019-cu il,
Bakı

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Zəngəzurun Ermənistana verilməsi... 15 Oktyabr 2019, 23:16 Koreya rəsmisi Azərbaycana gəldi 15 Oktyabr 2019, 22:59 Bakıda marşrut avtobusu piyada qadını vurdu 15 Oktyabr 2019, 22:38 Nazir Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığı müzakirə etdi 15 Oktyabr 2019, 22:23 Gürcüstanda zəlzələ oldu 15 Oktyabr 2019, 22:04 Azərbaycan - İsveçrə oyununda yanğın 15 Oktyabr 2019, 21:44 Türkiyə ordusu Suriyada iki şəhid verdi - FOTO 15 Oktyabr 2019, 21:29 Leyla Əliyeva görkəmli şair Andrey Dementiyevin xatirəsinə həsr edilən tədbirdə - FOTO 15 Oktyabr 2019, 21:12 Ramil Usubov təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə etdi 15 Oktyabr 2019, 20:57 Azay Quliyev seçicilərini qəbul edib - FOTO 15 Oktyabr 2019, 20:43 Prezident 2019-cu ilin 9 ayının sosial-iqtisadi yekunları ilə bağlı müşavirə keçirdi 15 Oktyabr 2019, 20:28 Hərbi helikopter qəzaya uğrayıb 15 Oktyabr 2019, 20:15 Yasamalda ağac qırılıb avtobus dayanacağına düşdü: Yaralılar var 15 Oktyabr 2019, 20:02 Azərbaycan millisi San Marinonu məğlub edib 15 Oktyabr 2019, 19:52 Azərbaycan Rusiyaya NOTA verib 15 Oktyabr 2019, 19:20 Nəsimidə ikimərtəbəli ev yanıb 15 Oktyabr 2019, 19:03 Rövşən Rzayev vətəndaşları qəbul etdi 15 Oktyabr 2019, 18:59 Ceyhun Bayramov dünya çempionu olan məktəbli ilə görüşüb 15 Oktyabr 2019, 18:57 Əli Əhmədov: “Bu günə qədər 300 minə qədər köçkün mənzillə təmin olunub” 15 Oktyabr 2019, 18:46 Deputat: “Bu görüş tarixi əhəmiyyətə malikdir” 15 Oktyabr 2019, 18:43 ƏDV nə zaman qaytarılacaq? - RƏSMİ 15 Oktyabr 2019, 18:33 Ərdoğan Bakıdan getdi - FOTO 15 Oktyabr 2019, 18:19 Ərdoğanın “bir millət, altı dövlət” fikri alqışlandı: “Qardaşların bir arada olması hamını güclü edər” 15 Oktyabr 2019, 18:09 “Volkswagen” Türkiyədə avtomobil zavodunun tikintisindən imtina etdi 15 Oktyabr 2019, 17:48 Bir neçə məktəb direktorunun işi məhkəmədədir” - Nazir müavini 15 Oktyabr 2019, 17:45 Azərbaycanın kəndli qadınları - 15 oktyabr onların GÜNÜDÜR 15 Oktyabr 2019, 17:40 Goranboy bu məhsulun tədarükünə görə ilk sıralardadı   15 Oktyabr 2019, 17:39 Binəqədidə “Qarabağ Azərbaycandır və nida işarəsi” adlı tədbir keçirildi 15 Oktyabr 2019, 17:37 Bu şəkilə görə İstanbul Çempionlar Liqasının finalından məhrum ola bilər - FOTO 15 Oktyabr 2019, 17:31 Mehriban Əliyeva akademikin yasına gəldi - FOTOLAR 15 Oktyabr 2019, 17:26 Çavuşoğlu Pompeo ilə Suriyadakı əməliyyatı müzakirə etdi 15 Oktyabr 2019, 17:14 Vətəndaşlığı olmayan 1966 nəfərin Azərbaycanda yaşaması qanuniləşib 15 Oktyabr 2019, 17:11 İctimai Şura uşaq pulunun ünvanlı verilməsini dəstəkləyib 15 Oktyabr 2019, 17:09 Azərbaycanda NATO standartlarına cavab verən RLS – Nazir açılışda iştirak etdi 15 Oktyabr 2019, 17:00 Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsindən müxalifətə XƏBƏRDARLIQ 15 Oktyabr 2019, 16:53