24 Oktyabr 2016, 10:05 | Ana Səhifə - Yazılar - İsrafçılığı mədəniyyət normasına çevirməyək
İsrafçılığı mədəniyyət normasına çevirməyək

Mansur Piriyev

 

 

Şəxsi avtomobilləri ictimai nəqliyyatla əvəzləməyin vaxtı çoxdan çatıb

 

Öncə ona görə ki, bu ümumi mənafeyə uyğundur. Daha sonar isə kütləvi şəkildə ictimai nəqliyyatdan istifadə:  şəhərdə maşın sıxlığının azalması, yollarda daha az  tıxac,daha az yol hərəkəti qəzası, daha az ölüm, daha az səs-küy,əsəb pozuntusu, daha yaxşı ekoloji vəziyyət  və daha təmiz hava deməkdir.

 

Səhv etmirəmsə, hansısa filosofun belə bir sözü var “ İnkişaf etmiş cəmiyyət,  kasıbların avtomobillə gəzdiyi yox, varlıların avtobusla gəzdiyi cəmiyyətdir”

 

Bu gün şəhərdə hərəkət edən avtomobillərin salonuna diqqət yetirəndə  əksər maşınlarda sadəcə sürücüləri görürük. Hətta maddi vəziyyəti nisbətən əlverişli olan ailələrin eyni vaxtda  bir neçə avtomobildən istifadə etdiyini, səhər hərəsinin bir maşınla işə üz tutduğunu müşahidə edirik.  Əlbəttə bu kimi hallar təkcə fərdi avtomobilə olan təlabatla bağlı deyil. Diqqətlə fikir vesək görərik ki, bu şəxsi avtomobilərə nəqliyyat vasitəsi kimi yox həm də status-simvol kimi yanaşmaqdan irəli gəlir. Çox təəssüf ki, bu hal getdikcə cəmiyyətdə olçü vahidinə çevrilir və gündəlik, adi  norma kimi qəbul edilməkdədir. Təbi ki, məsələnin sosioloji tərəfləri də var.  Unuduruq ki, israfçılıq heç vaxt  mədəniyyət normasına çevrilə və ətrafdakılar üçün nümunə yarada bilməz.

Məsələnin sosioloji tərəfi ilə yanaşı, bu həm də şəhərdaxili yollarda  tıxacların, hava kirliliyinin, səs-küyün, yollarda baş verən qəzaların, insan ölümlərinin  artımına səbəb olur. Buna görə də məcbur olmadığı vaxtlarda insanlar şəxsi avtomobillər əvəzinə ictimai nəqliyyatdan istifadəyə üstünlük verməlidirlər. Şəxsi avtomobillərdən istifadə edən insanlar isə mümkün olduğu qədər şəhərin mərkəzi küçələrindən, tıxacların daha çox yarandığı yollardan yox, ictimai nəqliyyatın gur olmadığı digər alternativ yollardan istifadə etməlidir. Bu ümumi mənafeyə xidmət etməklə yanaşı həmin  insanlara  vaxt, yanacaq və təbii ki, əsəb gərginliyi ilə bağlı qənaət imkanı yaradacaq.

 

Əlbəttə, öz növbəsində sərnişindaşıma fəaliyyəti ilə məşğul olan şirkətlərin də üzərinə xeyli vəzifə düşür. Çünki  bütün təbəqələrdən olan insanların  rahatlıqla ictimai nəqliyyatı, avtobusu seçməsi birbaşa göstərilən xidmətlərin kefiyyəti ilə sıx şəkildə  bağlıdır.  Son illərdə ictimai nəqliyyatın təşkil olunması sahəsində ciddi adımlar atılmaqdadır. Sərnişindaşıma xidməti insanların tələblərinə uyğunlaşdırılmaqla yanaşı, bu sahədə beynəlxalq satandartların tətbiq olunması və daha mütərəqqi, qabaqcıl şəhərlərin, meqapolislərin təcrübəsindən istifadə edilir.  Əlbətdə xeyli yol da qət olunub ancaq problemlər də mövcuddur. Hesab edirəm ki, problemlərdən biri də, bəlkə də birincisi bu sahəyə insanların baxışı, münasibəti ilə bağlıdır.Avtobusa daxil olan kimi sürücüyə suallar verən, giriş qapısının  ağzında dayanan, tutacaqlardan tutmayan, avtobusun salonda uca səslə danışan, avtobusu ona lazım olan yerdə saxlatmağa çalışan, sürücü saxlamayanda qapıları yumruqlayan sərnişin, müvəqqəti  yaranmış tıxac səbəbindən dayanacağa üç və ya beş dəqiqə gecikən sürücünü təhqir, yaxud şikayət edir. Bu bir reallıqdır ki, bu gün ictimai nəqliyyata fərdi nəqliyyat vasitəsi kimi baxan sərnişinlər var.

Bəzən də bu kimi xoşa gəlməz hallar günlərlə mətbuat səhifələrindən düşmür, sürücülərə, daşıyıcı şirkətlərə qarşı mənfi münasibət formaladırılır. Təssüf ki, bu kimi hallarda bəzən real vəziyyət nəzərə alınmır. Avtobusun yollarda  avtomobil sıxlığı, təmir, tıxac yaxud baş vermiş yol hərəkəti qəzası ilə bağlı müvəqqəti gecikməsi  unudulur. Bütün bunlar nəzərə alınmadan, hadisənin məğzi araşdırılmadan qaraguruh, ajotaş yaradılır və bir xidmət növünün inkişafı üçün maneə yaradan ictimai rəy formalaşdırılır.

 

Unutmaq olmaz ki, sərnişindaşıma fəaliyyəti  çoxtərəfli münasibətlər  sistemi üzərində qurulan bir xidmət növüdür. 

 

Burada, sərnişinlər, daşıyıcı şirkətlər, eyni zamanda bu sahəyə yardımçı təşkilatlar,  dövlət nəzarətini həyata keçirən qurumlar  var. Ona görə də şikayət edən  və ya hər hansı məlumatı ötürən şəxs,  mediya orqanı daşıdığı məsuliyyəti dərk etməli,   bütün tərəflərin vəzifəsini, məsuliyyətini  nəzərə almalı, istənilən  hadisəni araşdırmamış günahkar təyin etməməlidir.

Ona görə də bir sahə ilə bağlı  ciddi dəyikiliklər gözləyirik, tələbkarlıq ediriksə o zaman bu istiqamətdə baxışlarımızı, münasibətlərimizi bir daha gözdən keçirməliyik. Xüsusən də bu münasibətlərin, sosial mühitin formalaşdığı  ictimai nəqliyyat və sərnişindaşıma xidmətləri ilə bağlı bir sahədirsə, Çünki burada hər birimiz yeniliklər gözləyən iştirakçıyıq.  Bu sahədə uzun illərdən bəri yaranmış neqativ vərdişləri birlikdə tərgitməli, streotipləri birlikdə qırmalıyıq.

Soydaşlarımız Fransa Senatının və Belçika Parlamentinin qəbul etdiyi qətnamələrə etiraz etdilər 4 Dekabr 2020, 12:11 Azərbaycan xalqı Şəhidlər xiyabanını ziyarət edir 4 Dekabr 2020, 12:08 Şəhidlərimizin xatirəsi 1 dəqiqəlik sükutla anıldı 4 Dekabr 2020, 12:04 “İRS” jurnalının İsraildə ilk sayı nəşr olunub 4 Dekabr 2020, 12:03 Paşinyanı duelə çağırdılar 4 Dekabr 2020, 11:55 Fransa Senatının təşəbbüsü Avropa ölkələrində dəstəklənmir 4 Dekabr 2020, 11:51 Prezident və Birinci xanım Şəhidlər Xiyabanında... - VİDEO 4 Dekabr 2020, 11:47 Maska, yoxsa yaşmaq? 4 Dekabr 2020, 11:42 Deputat Tural Gəncəliyev də virusa yoluxdu 4 Dekabr 2020, 11:37 Evdən çıxan 17 koronavirus xəstəsinə cinayət işi açıldı  4 Dekabr 2020, 11:33 Şəhid Vüsal Məhərrəmov: Vətən uğrunda ölümü ilə əbədiləşən qəhrəman 4 Dekabr 2020, 11:32 485 arzuolunmaz fransız... 4 Dekabr 2020, 11:28 Şuşa uğrunda şəhid olan kapitan - FOTO 4 Dekabr 2020, 11:22 Mağazalardan oğurluq edən şəxs saxlanıldı - FOTO 4 Dekabr 2020, 11:16 İlham Əliyev: “Qarabağ münaqişəsi hərbi-siyasi yollarla həll edilib” 4 Dekabr 2020, 11:10 Gürcüstanda koronavirusa sutkalıq yoluxma sayı 5 mini ötdü 4 Dekabr 2020, 11:04 Ermənistanda yaşayanların sayı AZALIB 4 Dekabr 2020, 10:58 “Fransa hökuməti Qarabağın müstəqilliyini tanımır” - Səfir 4 Dekabr 2020, 10:52 Prezident şəhidlərimizlə bağlı paylaşım etdi 4 Dekabr 2020, 10:46 Bakıda COVİD 19-a ən çox yoluxan rayonlar - SİYAHI 4 Dekabr 2020, 10:40 Ermənistan itkilərinin bir hissəsini AÇIQLADI 4 Dekabr 2020, 10:34 Mahir Qabiloğlunun ad günündə “İTBAŞI” romanının 3-cü hissəsi çap olundu 4 Dekabr 2020, 10:28 İlham Əliyev: “Dünya pandemiyanın növbəti dalğası ilə üzləşib” 4 Dekabr 2020, 10:22 Koronavirusa yoluxma üzrə lider rayonlar - SİYAHI 4 Dekabr 2020, 10:16 “Təcavüzkar dövlət sülhə məcbur edildi” - İlham Əliyevin BMT Baş Assambleyasındakı ÇIXIŞI 4 Dekabr 2020, 10:10 Deputatdan növbəti onlayn qəbul  4 Dekabr 2020, 10:04 Fransa səfiri Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılacaq - RƏSMİ 4 Dekabr 2020, 09:58 Hərbi icmalçı Ordumuzun itkilərini ŞƏRH ETDİ: “Əsas çətinlik cəbhə xətti yarılarkən olub”   4 Dekabr 2020, 09:52 Bakıda koronavirus xəstəsinə cinayət işi açıldı 4 Dekabr 2020, 09:46 TƏBİB-in şöbə müdiri Sərhəd Qoşunlarının Hospitalına rəis təyin olundu - FOTO 4 Dekabr 2020, 09:40 Vyetnamda çətin duruma düşmüş azərbaycanlılar təxliyyə edilib 4 Dekabr 2020, 09:34 “Qarabağ” reytinqində gerilədi   4 Dekabr 2020, 09:28 Bərdədə koronaviruslu xəstəyə cinayət işi açıldı 4 Dekabr 2020, 09:22 Cavanşir Quliyevin “Əsgərə məktub”u 4 Dekabr 2020, 09:16 Neftin qiyməti 50 dollara yaxınlaşır 4 Dekabr 2020, 09:10
SORĞU Cəbhə xəbərlərini hansı mənbədən alırsınız?