22Fervral | Ana Səhifə - Yazılar - Minimum əməkhaqqı və pensiya artımları inflyasiyaya təsir edə bilərmi?
Minimum əməkhaqqı və pensiya artımları inflyasiyaya təsir edə bilərmi?

Elman Babayev

Minimum əməkhaqqının və minimum pensiyaların məbləğində cari ilin martın 1-dən təqribən 40 faizə yaxın artım baş verəcək.

Təbii ki,  artımlar əhalinin pul gəlirləri və inflyasiya göstəriciləri arasında tarazlığın saxlanması kimi vacib məsələlərə diqqətin daha da artırılmasını zəruri edir.

Baş verəcək artımlar ölkədə inflyasiyaya təsir edə bilərmi?


Məsələnin mahiyyətinə varmaq üçün ilk öncə inflyasiyanın nə olduğunu dəqiqləşdirmək lazımdır.

 

İqtisadi ədəbiyyatdan məlum olduğu kimi, inflyasiya mal və xidmətlərin ümumi dəyərinin davamlı olaraq artmasıdır. İnflyasiyaya təsir edən bir neçə amil vardır ki, onlara məcmu tələbin artması, məcmu təklifin azalması, maya dəyərinin artması və s. aid olunur.

 

Bütün malların deyil, bir və ya bir neçə malın dəyərinin artmasının inflyasiya olmadığını da xüsusilə vurğulamaq lazımdır.

 

Azərbaycanda təklif olunan mal və xidmətlərin kəskin azalması üçün təsiredici heç bir səbəb olmadığından müəyyən qədər artacaq məcmu tələbin inflyasiya doğuracağı gözlənilən deyil.

 

Yəni, davamlı gəlir əldə etmək istəyən sahibkarın səbəb olmadan istehsalı azaldacağı ağlabatan deyil. Belə ki, bu sahədə dinamik inkişaf davam etməkdədir. Bundan başqa, qiymətlərin artımının təsir edə biləcəyi sahələr dövlətin diqqətindədir və bu sahələrə müxtəlif vasitələrlə yardımlar davam etdirilir. Bu mənada xüsusilə aqrar (gübrə, texnika verilməsi) sahəyə və əhalinin özünüməşğulluğu ilə bağlı edilən yardımları qeyd etmək mümkündür.

 

Eyni zamanda, dövlət büdcəsinin kəsirinin artımı proqnozlaşdırılmır. Burada xüsusi olaraq bir cəhəti vurğulamaq lazımdır. Yəni, istər əməkhaqlarının, istərsə də pensiyaların artımının inflyasiya yarada biləcək mənbələr hesabına maliyyələşdirilməsi nəzərdə tutulmur.

 

Əməkhaqqının artması səbəbindən istehlak mallarının maya dəyərinin artması amilinə gəldikdə isə burada hər hansı dəyişikliklərin olması və bu təsirin idarə olunması da tam mümkündür.

 

Qeyd olunmalıdır ki, qiymətlərin stabil azalması onların artmasına nisbətən iqtisadi inkişaf üçün az mənfi təsir etmir.

Məsələn, hər hansı növ kənd təsərrüfatı məhsulunun istehsalı ilə məşğul olan sahibkarlıq subyektlərinin sayının artması, bazarda həmin məhsulu təklif edənlərin sayının artmasına, təbii olaraq həmin məhsulun qiymətinin azalmasına səbəb olacaqdır. İlk baxışdan vətəndaşlara faydalı görünən bu hal, əslində, qiymətin düşməsi nəticəsində gözlənilən gəliri əldə edə bilməyən istehsalçıların digər sahədə istehsalla məşğul olmağa təşviq edəcəyindən həmin məhsulun qiymətinin əhəmiyyətli dərəcədə artmasına səbəb olacaqdır.

 

Əvvəlki illərin təcrübəsinə əsasən deyə bilərik ki, hər hansı ilkin istehlak malının qiymətinin əsassız olaraq artırılması hallarında iqtisadi vasitələrlə qiymətlərin tənzimlənməsi alətlərindən də hər zaman uğurla istifadə olunmuşdur.

 

Bütün bu qeyd olunanlara rəğmən, inflyasiya təzyiqi gözləniləndir. Bu təzyiqin azaldılması üçün hökumət əsas antiinflaysiya alətlərindən istifadə etməlidir. Belə ki, ehtiyatlı fiskal siyasət, eləcə də iqtisadiyyatın rəqabət qabiliyyətinin artırılması kimi amillərdən istifadə gücləndirilməlidir. Bu kimi  tənzimləmələr davam etdirilərsə, inflyasiyanın yaranma ehtimalı daha da az olar. 

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Azərbaycanda gələn il inflasiya neçə faiz olacaq? 19 Oktyabr 2019, 14:05 Şəmkirdə 2 uşaq anası itkin düşüb 19 Oktyabr 2019, 13:31 Bazar günü Bakıya yağış yağacaq 19 Oktyabr 2019, 13:20 Bu il əmək yarmarkalarında iş tapanların sayı... 19 Oktyabr 2019, 13:08 Mətbuat Şurası mitinqlə bağlı jurnalistlərə çağırış etdi 19 Oktyabr 2019, 12:57 Bu partiya Milli Şuranın icazəsiz mitinqində iştirak etməyəcək 19 Oktyabr 2019, 12:53 Bakının “28 may”, "Cəfər Cabbarlı" və “Xətai” stansiyaları müvəqqəti bağlandı  - Mitinqə görə 19 Oktyabr 2019, 12:44 Respublikaçı senator: Məgər ABŞ o qədər zəifdir ki, Türkiyə bizi vadar edir? 19 Oktyabr 2019, 12:29 Goranboyda istehsal olunan məhsullar xaricə satılacaq 19 Oktyabr 2019, 12:19 Sağlamliq problemi olan 50 uşaq reabilitasiya mərkəzinə köçürüldü 19 Oktyabr 2019, 12:12 Pakistan ordusunun Baş Qərargah rəisi Qarabağ mesajı verdi 19 Oktyabr 2019, 12:00 Gəncədə 5 yaşlı uşaq qızdırmadan öldü 19 Oktyabr 2019, 11:46 Bakının mərkəzində başına boru düşən fəhlə öldü 19 Oktyabr 2019, 11:31 “Ded Xasan”ın qətlinin üstü açılır 19 Oktyabr 2019, 11:25 “Həmsədrlər deyir ki, Azərbaycan torpaqlarının işğalı ilə barışsın, ermənilərə güllə atmasın” - İTTİHAM 19 Oktyabr 2019, 11:06 Axtarışda olan şəxslər Azərbaycan sərhədini pozarkən saxlanıldı 19 Oktyabr 2019, 10:57 Nazirlik gələn il 130 min vətəndaşı sevindirəcək 19 Oktyabr 2019, 10:42 Bal yarmarkasında iştirak edən arıçılar təltif olunub 19 Oktyabr 2019, 10:36 BMT Baş Assambleyasının prezidenti Azərbaycana səfər edəcək 19 Oktyabr 2019, 10:26 Gəncədə 2 yaşlı uşaq kimyəvi maddə içib zəhərləndi 19 Oktyabr 2019, 10:20 Azərbaycanda enerji içkilərinin satışı ilə bağlı sərt QƏRAR 19 Oktyabr 2019, 10:12 Pens Ərdoğanı Suriyada atəşkəsə necə razı saldı? – DETALLAR 19 Oktyabr 2019, 10:10 Çinlə Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi rekord həddə çatıb 19 Oktyabr 2019, 09:55 Cəbhədə pulemyotlar və snayperlər işə düşdü 19 Oktyabr 2019, 09:40 “Atamın mahnılarına siyasi rəng verirdilər, o da hirsini anamın üstünə tökürdü” - Xalq artisininin oğlu 19 Oktyabr 2019, 09:25 Dövlət Komitəsinin sədri Ağcabədidə məcburi köçkünlərlə görüşdü 19 Oktyabr 2019, 09:24 İstirahət günləri Azərbaycanda yağış yağacaq, şimşək çaxacaq 19 Oktyabr 2019, 09:12 Ərdoğan Trampla telefon danışığının təfərrüatlarını açıqlayıb 19 Oktyabr 2019, 09:07 Rusiyada damba uçub: 11 ölü, 13 itkin düşən var 19 Oktyabr 2019, 08:59 Azərbaycan şahmatçısı erməni rəqibini məğlub etdi 19 Oktyabr 2019, 00:49 Roza Zərgərlinin qazandığı avtomobil qazilərə verildi 19 Oktyabr 2019, 00:32 “Maşın”ın qalibi Suna Kasımoğlu oldu 19 Oktyabr 2019, 00:14 Türkiyə və İran Suriya problemini müzakirə etdi 18 Oktyabr 2019, 23:45 Azərbaycan nefti ucuzlaşdı 18 Oktyabr 2019, 23:32 Şəmkirdə 2 uşaq anası itkin düşüb - FOTO 18 Oktyabr 2019, 23:16