15 Dekabr 2019, 15:36 | Ana Səhifə - Yazılar - Sizə bir sirr açım - “Politologiya” adlı elm yoxdur
Sizə bir sirr açım - “Politologiya” adlı elm yoxdur

Elçin Alıoğlu

"Politoloq X", "Politoloq Y", "Politoloq Z"... Hərdən məni də kütləvi informasiya vasitələrində politoloq kimi təqdim edirlər.

Etsinlər, sadəcə, gülümsəyirəm.

Çünki hər zaman və hər yerdə xahiş edirəm ki, təqdimatda sadəcə, "jurnalist" yazsınlar, desinlər.

Bu ad ən üstün görəvdi mənimçün.

Keçək mətləbə.

Əzizlər, bəylər və xanımlar, yoldaşlar. Sizə bir sirr açım -"politologiya" adlı elm yoxdur Qərbdə. Şərqdə də yoxdur.

Sadəcə, postsovet məkanında belə əcaib, süni, uydurma saxta "elm" var.

Qərbdə olan "political science"dir, yəni siyasi elmlər.

"Politologiya" kəlməsi isə Sovetlər Birliyinin qürub zamanında gündəmə gətirilən, can verən marksizm-leninizmin ölü doğduğu "elm"dir.

1980-ci illərin sonlarında mən də oxumuşdum "siyasət fəlsəfəsi" kimi təqdim edilən, qarmaqarışıq iqtibaslarla dolu, ofisioz makulaturanı.

"Politologiya"nın beşiyi Rusiyadır. Daha doğrusu, 1991-ci il.

Məhz həmin vaxtda Moskvadakı Beynəlxalq Fəhlə Hərəkatı İnstitutunun "Fəhlə sinfi və müasir dünya" jurnalının sonradan bu struktura başçılıq edəcək Mixail İlyinin təşəbbüsü ilə ad dəyişdi, oldu "Polis".

Yəni sən demə, "Siyasi tədqiqatlar".

Normal siyasi elmlərin Rusiyada "politologiya" adlanmasının səbəbi çox sadədir: qeyri-müəyyən, "politoloq"u heç nəyə vadar etməyən "politoloq" kəlməsi siyasi tədqiqatçı və siyasi şərhçi təki fərqli fiqurlar arasındakı aşkar fərqləri pərdələməyə imkan verirdi.

Daha sonra isə siyasi texnoloq işini də pərdələməyə xidmət etdi.
1990-cı illərinə əvvəllərində elm aləmində tanınmayan, heç bir elmi uğuru olmayan, amma "dünyadakı siyasi prosesləri şərh edən" çoxlu insanlar peyda oldular. Məhv olan elmdən bu "peşə"yə axın başlanmışdı.

Kimlər yoxdu o adamların arasında: tarixçilər, filoloqlar, pedaqoqlar, jurnalistlər.

Daha sonra "politoloq"lar iki düşərgəyə parçalandılar: "mediativlər" və "elm aşiqləri". Mediativlər sürəkli olaraq qəzetlərə, TV-lərə, saytlara, radiostansiyalara müsahibələr, açıqlamalar verirdilər. "Elm aşiqləri" isə akademik kafedralara, oradan da xaricdəki fondlara yönəldilər.

O illərdə Qərb postsovet məkanındakı ölkələrdə sosial elmlər sahəsindəki müxtəlif araşdırmalara və əcaib "sorğular"a çox pul ayırırdı.

"Mediativ"lərlə "elm aşiqləri" arasında sürəkli mübarizə gedirdi: "aşiqlər" qarşı tərəfi mənbələri pis bilməkdə, qarşı tərəf də "aşiq"ləri real şəyatdan və proseslərdən kənar qalan "kitab qurdları" sayırdılar.

Mübarizə 2002-ci ildə, "elm aşiq"lərinin daha praqmat "mediativ"lərə məğlubiyyəti ilə başa çatdı.

"Elmi kommunizm" kimi demaqoji, primitiv və uydurma "elm"in törəməsi olan "politologiya" ən unikal, təkrarsız saxtakarlıqlar arasındadır.

Çünki "politologiya dərslikləri" adlı kitablar əslində mümkün olan hər yerdən yığılmış və kompilyasiya olunmuş məlumatlar, siyasətlə əlaqəsi olmayan predmet sahəsindən toplanmış informasiyalar, iqtibaslardır.

İfrat dərəcədə çox təsnifat, müəyyənləşdirmə, tipologiya, məhdudlaşdırma və s. olmaq şərtilə psevdoelmi tərzdə yazılmış belə sovetizm qalıqları olan kitabları oxumaq əzabdır.

"Politologiya elmi" faktiki yox, "məna yüklü" predmet sayılır.

Nə məktəbləri var, nə təsdiqləmə strategiyası, nə də baza metodologiyası.

Bundan başqa, siyasi nəzəriyyə, siyasət fəlsəfəsi, siyasi sistemlərin müqayisəli təhlili və beynəlxalq münasibətlərin tədqiqatı da tərkib hissələr sayılır, amma belə deyil.

Məsələn, "qonşu" sosiologiyada hər şey dəqiq, faktikidir.

Qayıdaq Qərbə. Qərbdə sadəcə, bir sayt var ki, adında "politologiya" kəlməsi keçir. Politology us adlı bu saytı bir amerikalı yaradıb.

"Politologiya" adlı neologizm isə postsovet məkanından savayı bütün dünyada siyasət və texnologiyanın üzvi birləşməsi sayılır.

Postsovet məkanında "politologiya" əslində TV-lərdən və saytlardan siyasətlə bağlı həvəskar açıqlamalar verib debatlar aparmaqdan ibarətdir, heyhat...

Halbuki Qərbdəki siyasət elmlərindən elmi intizamı, nəticələrin metodoloji əsaslandırılmasını və s.-ni əxz etməliydik.

Uzun sözün qısası, aerodinamika elminə "uçuşologiya"nın nə aidiyyatı varsa, siyasi elmlərə də politologiyanın bir elə dəxli var.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
“Real”ın hücumçusu koronavirusa yoluxdu 23 İyul 2021, 23:13 Rusiya nümayəndə heyəti Bakıda danışıqlara başladı - FOTO 23 İyul 2021, 22:59 Atası Füzulidə, özü Kəlbəcərdə şəhid oldu - FOTO 23 İyul 2021, 22:45 Samuxda piyadanı maşın vurdu, sürücü qaçdı 23 İyul 2021, 22:39 Qızını zəncirləyən ana danışdı: “Məni qınayanların başına gəlsin” – VİDEO 23 İyul 2021, 22:26 Kəlbəcərdə atışma DAVAM EDİR 23 İyul 2021, 22:11 Türkiyədə yoluxma sayı daha da artdı 23 İyul 2021, 22:07 Şahmatçımız beynəlxalq turnirin qalibi oldu 23 İyul 2021, 21:53 Azərbaycanda polkovnik həbs edildi - RƏSMİ 23 İyul 2021, 21:40 Şəmkirdə ağır qəza: 2 nəfər öldü 23 İyul 2021, 21:31 İranda etiraz dalğası böyüyür: Ölən və yaralananlar var 23 İyul 2021, 21:19 Şirvanda yanmış meyiti tapılan şəxsin kimliyi məlum oldu 23 İyul 2021, 21:08 Vaqif Axundovun bacısı oğlu saxlanıldı 23 İyul 2021, 20:54 Bərdədə qızın zəncirlənməsi ilə bağlı cinayət işi başlanıb 23 İyul 2021, 20:49 Qazaxda göldə batan var 23 İyul 2021, 20:47 Tacikistandan 100 min əfqan qaçqına "yaşıl işıq" 23 İyul 2021, 20:35 İlya Azar Gürcüstanda da arzuolunmaz şəxs elan edildi 23 İyul 2021, 20:21 Mobil operatorların gəlirləri bəlli oldu 23 İyul 2021, 20:08 Xırdalanda sex yandı - VİDEO 23 İyul 2021, 20:00 Ombudsmana müraciət edənlərin sayı çoxalıb 23 İyul 2021, 19:55 General Azər Əliyevə yüksək vəzifə verildi 23 İyul 2021, 19:50 Reza Deqati mədəniyyət nazirilə görüşüb 23 İyul 2021, 19:44 Birgə Komissiyaların yeni tərkibi təsdiqləndi - SİYAHI 23 İyul 2021, 19:37 Gözətçi qadını qətlə yetirən polis HƏBS EDİLDİ 23 İyul 2021, 19:30 İlham Əliyev bu komissiyanın yeni tərkibini TƏSDİQLƏDİ 23 İyul 2021, 19:23 Prezident Vətən Müharibəsi Qəhrəmanını korpus komandiri TƏYİN ETDİ 23 İyul 2021, 19:16 Prezidentdən Əli Əhmədov və bu nazirlərlə bağlı SƏRƏNCAM 23 İyul 2021, 19:09 Nizam Osmanova yeni vəzifə verildi 23 İyul 2021, 19:03 Ölkəmizin çoxvektorlu xarici siyasət kursu uğurla davam edir 23 İyul 2021, 19:00 Ənvər Əfəndiyev Quru Qoşunları komandanı TƏYİN OLUNDU 23 İyul 2021, 18:55 Bu gün peyvənd olunanların STATİSTİKASI 23 İyul 2021, 18:48 Müdafiə Nazirliyində mühüm təyinatlar - 4 generala yeni vəzifə verildi 23 İyul 2021, 18:42 Yoluxma 300-ü keçdi - 3 nəfər öldü 23 İyul 2021, 18:36 Şəhid olan gizirimiz medalla təltif edilibmiş 23 İyul 2021, 18:30 Füzulidə xeyli sayda silah-sursat aşkar edildi 23 İyul 2021, 18:23