Arxiv
5 May 2014, 22:11 | AKTUAL
100 qram araqla qələbəyə doğru - Stalinin başıbəlalı qərarı - MARAQLI


Sovet-fin müharibəsi dövründə hava şəraitinin soyuq olması ilə bağlı 1940-cı ilin yanvarında SSRİ Müdafiə Xalq komissarı Voroşilov döyüşən ordunun əsgərlərinə hər gün 100 qram araq verilməsinin razılığını Stalindən aldıqdan sonra silahlı qüvvələrin şəxsi heyəti arasında bu norma “narkomun 100 qramı” adı ilə populyarlaşmışdı. Çox yəqin ki, 100 qramın döyüşən ordunun psixoloji durumuna müsbət təsirini nəzərə alaraq Böyük Vətən müharibəsində də bu “ənənə” davam etdirilib.

Modern.az sayt; tarixi yenidən vərəqləyir.

Artıq 1941-ci ilin iyul ayından ön xəttdə döyüşən əsgər və zabitlərə qeyri-rəsmi tapşırıq əsasında “40 faizlik” norma paylanırdı. Həmin ilin avqust ayında isə Dövlət Müdafiə Komitəsi tərəfindən bu məsələ rəsmiləşdirilib.

Stalinin imzaladığı Dövlət Müdafiə Komitəsinin 562 saylı 22 avqust tarixli qərarında göstərilib: “1 sentyabr 1941-ci il tarixdən başlayaraq ön xəttdə olan ordu hissələrinin döyüşçüləri və komandir heyəti hər gün 100 qram miqdarında 40 faizlik araqla təmin edilsin”

Bu qərara uyğun olaraq Müdafiə Xalq Komissarlığı əmr hazırlayıb. Əmrə əsasən ön xəttədəki əsgər və zabitlərlə yanaşı döyüş tapşırığını yerinə yetirən təyyarəçilərə, aerodromların texniki mühəndis heyətinə də 100 qram araq normasının verilməsi nəzərdə tutulub.


Araq çəbhə bölgələrinə yaxın məntəqələrə dəmiryolu ilə sisternlərdə daşınıb. Döyüşən ordunu təmin etmək üçün hər ay təxminən 40-45 sistern araq sərf olunub.

1942-ci ilin yazında, müharibənin ən çətin dövründə döyüşçülərə araq verilməsi ilə bağlı qərar Stalin tərəfindən dəyişdirilib. Növbəti qərara əsasən alman qoşunlarına qarşı mübarizədə uğurlar qazanan hissə döyüşçülərinə 200 qram, hücum mövqeyində olan hissələrin şəxsi heyətinə 100 qram, ön xəttdə olan digər əsgər və zabitlərə isə yalnız əlamətdar günlərdə 100 qram araq paylanıb. Əlamətdar günlər Böyük Oktyabr Sosialist inqilabının ildönümü 7 noyabr, Konstitusiya günü 5 dekabr, Yeni il 1 yanvar, Ordu günü 23 fevral, Beynəlxalq zəhmətkeşlər bayramı 1 may, Ümumittifaq Aviasiya günü 16 avqust tarixləri nəzərdə tutulub. Bu qərar 6 iyun 1942-ci ildə Stalin tərəfindən imzalanıb.

Cəmi bir neçə aydan sonra 1942-ci ilin noyabrın 12-də sözügedən qərara yenə dəyişiklik edilib. 100 qram araq normasının verilməsi yenidən bütün ön xəttdə olan döyüşçülərə şamil edilib. Arxa cəbhənin hərbçilərinə, o cümlədən yaralananlara həkim icazəsi ilə 50 qram arağın verilməsi qərarda öz əksini tapıb. Zaqafqaziya cəbhəsinin şəxsi heyətinə isə 200 qram portveyn və ya 300 qram çaxır verilməsi nəzərdə tutulub.



Başıbəlalı qərar 1943-cü ilin aprelin 30-da Dövlət Müdafiə Komitəsində növbəti dəfə müzakirəyə çıxarılıb və aşağıdakılar qərara alınıb:

1. 3 may 1943-cü il tarixdən ordu hissələrinin şəxsi heyətinə kütləvi şəkildə gündəlik 100 qram arağın verilməsi dayandırılsın.

2. Yalnız hücum əməliyyatı keçirən hissələrin şəxsi heyəti sutka ərzində 100 qram araqla təmin edilsin.

3. Ön cəbhənin digər ordu və qoşun hissələrinin şəxsi heyətinə yalnız bayram günlərində nəzərdə tutulmuş 100 qram araq paylanılsın.

Bu qərardan sonra araqla təmin olunan ilk hərbi hissələr Kursk döyüşündən sonra “NKVD” və dəmiryolu qoşunlarının şəxsi heyəti olub.

Hərbçilərin araqla təminat məsələsi ilə birbaşa Mikoyan məşğul olub. İstehsal müəssisələrinin müəyyənləşdirilməsi, istehsal gücünün artırılması Stalin tərəfindən Mikoyana həvalə olunub. Hissələrdə arağın paylanmasına isə birbaşa komandirlər cavabdehlik daşıyıb.

Müharibə dövründə döyüşçülərə paylanan arağın həcmi on milyon litrlərlə hesablanır. Təkcə 1942-ci ilin dekabr ayında şəxsi heyətə 5 milyon 690 min litr araq verilib.

1945-ci ilin may ayında alman faşizmi üzərində qələbədən sonra silahlı qüvvələrin şəxsi heyətinin 100 qram araqla təmin olunması ilə bağlı qərar ləğv olunub.

Müharbə illərində tədqiqatçıların araşdırmalarına görə alman qoşunları soyuq hava şəraitində “Şnaps” adlı içkidən istifadə ediblər. “Şnaps” meyvə dadı verən tərkibi 40 faiz spirtdən ibarət olan arağa bənzəyir. Müharibə veteranlarının söylədiklərinə görə “Şnaps”la rus arağının yalnız bir fərqi var. “Şnaps” içən oxumaq istəyir, rus arağını içən vuruşmaq. Zarafatla deyilən bu ifadədə bəlkə də bir həqiqət də var...

İlham Cəmiloğlu

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Bir fotonun göndərdiyi diplomatik mesaj - Ülvi Quliyev 12 Avqust 2020, 13:12 Münaqişənin danışıqlarla həll edilməsinin tərəfdarıyıq - Ceyhun Bayramov 12 Avqust 2020, 13:07 Separatçıların bayrağı ilə rinqə çıxan erməni döyüşçü ÜZR İSTƏDİ 12 Avqust 2020, 13:02 “Twitter”də yeni funksiya yaradıldı 12 Avqust 2020, 12:56 Milli Məclisdə uşaqpulu ilə bağlı işçi qrup yaradıldı 12 Avqust 2020, 12:50 Dövlət İmtahan Mərkəzi abituriyentlərə müraciət etdi 12 Avqust 2020, 12:44 Nöqsana yol verən 2 məhkəmə sədri məsuliyyətə cəlb olundu 12 Avqust 2020, 12:38 Yeni nazir Afaq Bəşirqızının gəlininə vəzifə verdi 12 Avqust 2020, 12:32 Türkiyənin hərbi rəhbərliyi Azərbaycana gəlir 12 Avqust 2020, 12:26 DİM-dən abituriyentlərə güzəşt - 1-ci imtahanda iştirak etməyənlər II mərhələyə buraxılacaq 12 Avqust 2020, 12:20 Azərbaycan Rusiyadan koronavirus vaksini sifariş edəcək? - CAVAB 12 Avqust 2020, 12:14 Anar Kərimov Braziliyanın ölkəmizdəki səfirilə görüşüb 12 Avqust 2020, 12:08 Niyazi Bayramov vətəndaşları növbəti dəfə video-formatda qəbul edib - FOTO 12 Avqust 2020, 12:02 Azərbaycanda 9 hakimin fəaliyyətini xitam verildi - 39-u məsuliyyətə cəlb olundu 12 Avqust 2020, 11:56 Prezident “Azərsu”ya pul ayırdı 12 Avqust 2020, 11:50 Baş Prokurorluq işgəncə görüntüləri ilə bağlı məlumat YAYDI 12 Avqust 2020, 11:45 Sabah ilk qəbul imtahanı keçiriləcək 12 Avqust 2020, 11:40 Təhsil naziri Türkiyə səfiri ilə görüşdü 12 Avqust 2020, 11:35 “Bəzi pullu adamlar dövlətimizə təhlükədir” – Vahid Əhmədovla MÜSAHİBƏ 12 Avqust 2020, 11:29 Lavrovdan ABŞ-a “nüvə müharibəsi” XƏBƏRDARLIĞI 12 Avqust 2020, 11:23 Ermənistanda fövqəladə vəziyyət rejiminin müddəti uzadıldı 12 Avqust 2020, 11:18 Emin Ağalarov “avtoşluq” etdi - VİDEO 12 Avqust 2020, 11:12 “Elə bilirsiniz, onları başlı-başına buraxmışıq?” – Siyavuş Novruzov YAP-çı gənclərdən DANIŞDI 12 Avqust 2020, 11:06 Ermənistanda daha 201 nəfər koronavirusa yoluxdu 12 Avqust 2020, 11:00 Türkiyədəki zəlzələ Azərbaycanda hiss olundu 12 Avqust 2020, 10:54 Mədəniyyət Nazirliyinin mətbuat katibi işdən çıxdı 12 Avqust 2020, 10:48 Həyətinda narkotik vasitələr becərən şəxs tutuldu - FOTO 12 Avqust 2020, 10:43 Ceyhun Bayramov Türkiyə televiziyasına müsahibə verdi 12 Avqust 2020, 10:38 Gürcüstandan daha 74 Azərbaycan vətəndaşı gətirilir 12 Avqust 2020, 10:32 Azərbaycan nefti yenidən ucuzlaşdı 12 Avqust 2020, 10:26 Cəlilabadda karantini pozan kafe aşkarlandı 12 Avqust 2020, 10:20 Gürcüstanda yeni azərbaycandilli məktəb tikilir 12 Avqust 2020, 10:15 Azərbaycanda yeni ödənişlər sistemi istismara verildi 12 Avqust 2020, 10:09 Problemlərdən necə qaçaq: Komitə sədrinin təkliflərinə deputatlardan REAKSİYA 12 Avqust 2020, 10:03 Valideyinlərin nəzərinə - şagirdlərin elektron yerdəyişməsi başladı 12 Avqust 2020, 09:58