Arxiv
5 May 2014, 22:11 | AKTUAL
100 qram araqla qələbəyə doğru - Stalinin başıbəlalı qərarı - MARAQLI


Sovet-fin müharibəsi dövründə hava şəraitinin soyuq olması ilə bağlı 1940-cı ilin yanvarında SSRİ Müdafiə Xalq komissarı Voroşilov döyüşən ordunun əsgərlərinə hər gün 100 qram araq verilməsinin razılığını Stalindən aldıqdan sonra silahlı qüvvələrin şəxsi heyəti arasında bu norma “narkomun 100 qramı” adı ilə populyarlaşmışdı. Çox yəqin ki, 100 qramın döyüşən ordunun psixoloji durumuna müsbət təsirini nəzərə alaraq Böyük Vətən müharibəsində də bu “ənənə” davam etdirilib.

Modern.az sayt; tarixi yenidən vərəqləyir.

Artıq 1941-ci ilin iyul ayından ön xəttdə döyüşən əsgər və zabitlərə qeyri-rəsmi tapşırıq əsasında “40 faizlik” norma paylanırdı. Həmin ilin avqust ayında isə Dövlət Müdafiə Komitəsi tərəfindən bu məsələ rəsmiləşdirilib.

Stalinin imzaladığı Dövlət Müdafiə Komitəsinin 562 saylı 22 avqust tarixli qərarında göstərilib: “1 sentyabr 1941-ci il tarixdən başlayaraq ön xəttdə olan ordu hissələrinin döyüşçüləri və komandir heyəti hər gün 100 qram miqdarında 40 faizlik araqla təmin edilsin”

Bu qərara uyğun olaraq Müdafiə Xalq Komissarlığı əmr hazırlayıb. Əmrə əsasən ön xəttədəki əsgər və zabitlərlə yanaşı döyüş tapşırığını yerinə yetirən təyyarəçilərə, aerodromların texniki mühəndis heyətinə də 100 qram araq normasının verilməsi nəzərdə tutulub.


Araq çəbhə bölgələrinə yaxın məntəqələrə dəmiryolu ilə sisternlərdə daşınıb. Döyüşən ordunu təmin etmək üçün hər ay təxminən 40-45 sistern araq sərf olunub.

1942-ci ilin yazında, müharibənin ən çətin dövründə döyüşçülərə araq verilməsi ilə bağlı qərar Stalin tərəfindən dəyişdirilib. Növbəti qərara əsasən alman qoşunlarına qarşı mübarizədə uğurlar qazanan hissə döyüşçülərinə 200 qram, hücum mövqeyində olan hissələrin şəxsi heyətinə 100 qram, ön xəttdə olan digər əsgər və zabitlərə isə yalnız əlamətdar günlərdə 100 qram araq paylanıb. Əlamətdar günlər Böyük Oktyabr Sosialist inqilabının ildönümü 7 noyabr, Konstitusiya günü 5 dekabr, Yeni il 1 yanvar, Ordu günü 23 fevral, Beynəlxalq zəhmətkeşlər bayramı 1 may, Ümumittifaq Aviasiya günü 16 avqust tarixləri nəzərdə tutulub. Bu qərar 6 iyun 1942-ci ildə Stalin tərəfindən imzalanıb.

Cəmi bir neçə aydan sonra 1942-ci ilin noyabrın 12-də sözügedən qərara yenə dəyişiklik edilib. 100 qram araq normasının verilməsi yenidən bütün ön xəttdə olan döyüşçülərə şamil edilib. Arxa cəbhənin hərbçilərinə, o cümlədən yaralananlara həkim icazəsi ilə 50 qram arağın verilməsi qərarda öz əksini tapıb. Zaqafqaziya cəbhəsinin şəxsi heyətinə isə 200 qram portveyn və ya 300 qram çaxır verilməsi nəzərdə tutulub.



Başıbəlalı qərar 1943-cü ilin aprelin 30-da Dövlət Müdafiə Komitəsində növbəti dəfə müzakirəyə çıxarılıb və aşağıdakılar qərara alınıb:

1. 3 may 1943-cü il tarixdən ordu hissələrinin şəxsi heyətinə kütləvi şəkildə gündəlik 100 qram arağın verilməsi dayandırılsın.

2. Yalnız hücum əməliyyatı keçirən hissələrin şəxsi heyəti sutka ərzində 100 qram araqla təmin edilsin.

3. Ön cəbhənin digər ordu və qoşun hissələrinin şəxsi heyətinə yalnız bayram günlərində nəzərdə tutulmuş 100 qram araq paylanılsın.

Bu qərardan sonra araqla təmin olunan ilk hərbi hissələr Kursk döyüşündən sonra “NKVD” və dəmiryolu qoşunlarının şəxsi heyəti olub.

Hərbçilərin araqla təminat məsələsi ilə birbaşa Mikoyan məşğul olub. İstehsal müəssisələrinin müəyyənləşdirilməsi, istehsal gücünün artırılması Stalin tərəfindən Mikoyana həvalə olunub. Hissələrdə arağın paylanmasına isə birbaşa komandirlər cavabdehlik daşıyıb.

Müharibə dövründə döyüşçülərə paylanan arağın həcmi on milyon litrlərlə hesablanır. Təkcə 1942-ci ilin dekabr ayında şəxsi heyətə 5 milyon 690 min litr araq verilib.

1945-ci ilin may ayında alman faşizmi üzərində qələbədən sonra silahlı qüvvələrin şəxsi heyətinin 100 qram araqla təmin olunması ilə bağlı qərar ləğv olunub.

Müharbə illərində tədqiqatçıların araşdırmalarına görə alman qoşunları soyuq hava şəraitində “Şnaps” adlı içkidən istifadə ediblər. “Şnaps” meyvə dadı verən tərkibi 40 faiz spirtdən ibarət olan arağa bənzəyir. Müharibə veteranlarının söylədiklərinə görə “Şnaps”la rus arağının yalnız bir fərqi var. “Şnaps” içən oxumaq istəyir, rus arağını içən vuruşmaq. Zarafatla deyilən bu ifadədə bəlkə də bir həqiqət də var...

İlham Cəmiloğlu

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Prezident İlham Əliyev Davosda "VTB Bank"ın prezidenti ilə görüşüb 20 Yanvar 2020, 23:35 Abşeron qadını keçmiş əri bıçaqlayıb 20 Yanvar 2020, 23:22 Ərdoğan Haftarla danışıqlardan imtina etdi - SƏBƏB   20 Yanvar 2020, 23:06 Hökumət tam tərkibdə istefaya getdi 20 Yanvar 2020, 22:47 İmişlidə 16 yaşlı nişanlı qız intihar etdi 20 Yanvar 2020, 22:36 Serbiyada Qanlı Yanvar faciəsinin 30-cu ildönümü anıldı - FOTO 20 Yanvar 2020, 22:20 Siyəzəndə zəlzələ oldu 20 Yanvar 2020, 22:19 Bələdiyyələrin fəaliyyətlərini tənzimləyən normativ hüquqi aktlar 20 Yanvar 2020, 22:09 Türkiyənin bəzi məhsulları Azərbaycanda istehsal oluna bilər 20 Yanvar 2020, 21:53 Abşeronda mənzildən kişi meyiti tapıldı 20 Yanvar 2020, 21:37 Hikmət Hacıyev NATO Baş katibinin müavini ilə görüşdü 20 Yanvar 2020, 21:20 İstiqlal salnaməsinin qəhrəmanlıq səhifəsi 20 Yanvar 2020, 21:11 Azay Quliyev qazilərlə birlikdə 20 yanvar şəhidlərini anıb - FOTOLAR 20 Yanvar 2020, 20:50 Mingəçevir sakini odlu silahdan yaralandı 20 Yanvar 2020, 20:17 Rəşad Mahmudov seçicilərlə görüşdü: şəhid atasına baş çəkildi – FOTO 20 Yanvar 2020, 20:01 Lerikdə 20 yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsi yad edilib - FOTO 20 Yanvar 2020, 18:56 Hicran Hüseynova Sumqayıtda aztəminatlı ailələrlə görüşüb - FOTO 20 Yanvar 2020, 18:10 Oğurluq üstündə saxlanıldı - başqa cinayətlərinin üstü açıldı 20 Yanvar 2020, 18:01 İqbal Məmmədov Lerikdə şəhid ailələri və Qarabağ əlilləri ilə görüşüb - FOTO 20 Yanvar 2020, 17:50 Ziyafət Əsgərov Lənkəranda şəhid ailələrinin problemləri ilə maraqlanıb - FOTO 20 Yanvar 2020, 17:40 İcra başçısı şəhid ailəsinə baş çəkdi - FOTO 20 Yanvar 2020, 17:30 Çexiya Senatının spikeri vəfat etdi 20 Yanvar 2020, 17:20 Ziyafət Əsgərov və Hadı Rəcəbli Lənkəranda 20 Yanvar şəhidlərinin abidəsini ziyarət ediblər  20 Yanvar 2020, 17:08 Siqaret çəkən futbolçular millimizin heyətindən qovuldu 20 Yanvar 2020, 17:00 Fransa səfiri Azərbaycan xalqına başsağlığı verib 20 Yanvar 2020, 16:52 Rus generalı 20 yanvar qırğınından YAZIB: “Xalq Cəbhəsinin dəniz vağzalındakı mərkəzini tutduq” 20 Yanvar 2020, 16:45 “Unutmadıq, unutmarıq!” - AzTV-nin şəhidlərimizə həsr etdiyi videoçarx 20 Yanvar 2020, 16:37 Axısxa türkü olan “Azərbaycan bayrağı” ordenli döyüşçü ölüm ayağındadır 20 Yanvar 2020, 16:29 Sarkisyanın cinayət işi ilə bağlı materiallar prokurorluğa GÖNDƏRİLDİ 20 Yanvar 2020, 16:20 BBC-nin baş direktoru istefaya gedir 20 Yanvar 2020, 16:11 Məşhur Məmmədov Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib 20 Yanvar 2020, 16:03 Lavrovdan Liviya AÇIQLAMASI 20 Yanvar 2020, 15:55 Azərbaycanda ana və üç övladı itkin düşdü - FOTO 20 Yanvar 2020, 15:48 Mövlud Çavuşoğludan 20 Yanvarla bağlı paylaşım - FOTO 20 Yanvar 2020, 15:40 Deputatlığa namizədlərin təbliğat fotoları: Niyə əksəriyyət “əliqoynunda” dayanır 20 Yanvar 2020, 15:32
SORĞU Yeni parlamentdə kimlər olsun?