Չնայած Հայաստանը չի մասնակցում Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) գործունեությանը, կազմակերպության բոլոր որոշումները պահանջվում է համաձայնեցնել նրա հետ։ Այդ իսկ պատճառով Հայաստանը պետք է հեռացվի կազմակերպությունից։
Modern.az-ը հայտնում է, որ այս մասին «ՌԻԱ Նովոստի»-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է ՀԱՊԿ նախկին գլխավոր քարտուղար Նիկոլայ Բորդյուժան։
Ներկայումս ՀԱՊԿ-ի կազմում են Ռուսաստանը, Բելառուսը, Ղազախստանը, Ղրղզստանը և Տաջիկստանը։ Հայաստանը հայտարարել է, որ 2024 թվականին «սառեցրել է» իր մասնակցությունը կազմակերպությանը։ Թեև այս քայլը նախատեսված չէ կազմակերպության կանոնադրությամբ, պաշտոնական Երևանը դադարեցրել է անդամավճարների վճարումը։
Բորդյուժայի խոսքով՝ թեև Հայաստանը դադարեցրել է իր մասնակցությունը կազմակերպությանը, այն մնում է ՀԱՊԿ-ի լիիրավ անդամ, քանի որ պաշտոնապես դուրս չի եկել անդամակցությունից։
«Եթե նրանք դադարեցնում են իրենց մասնակցությունը, բայց դուրս չեն գալիս կազմակերպությունից, ապա մնում են ՀԱՊԿ-ի լիիրավ անդամներ։ Եթե նրանք լիիրավ անդամներ են, ապա բոլոր որոշումները պետք է կայացվեն՝ հաշվի առնելով նրանց դիրքորոշումը։ ՀԱՊԿ-ում որոշումները կայացվում են կոնսենսուսի հիման վրա։ Սակայն այսօր Հայաստանի դիրքորոշումը, ըստ էության, հակասում է կազմակերպությունում իրականացվող քաղաքականությանը»,- ասել է նախկին գլխավոր քարտուղարը։
Ն. Բորդյուժան կարծում է, որ Հայաստանի կողմից կազմակերպությունից ամբողջական դուրս գալն ավելի ճիշտ քայլ կլիներ։ Նրա խոսքով՝ եթե Երևանը դա չի անում, ապա ՀԱՊԿ-ը պետք է Հայաստանին հեռացնի անդամակցությունից։
«Ես նրանց կհեռացնեի կազմակերպությունից։ Նրանք անդամավճարներ չեն վճարում, չեն մասնակցում գործունեությանը։ Եթե լուրջ մոտենանք հարցին, եթե նրանք լուրջ գործընկերներ են, ապա պարզապես պետք է դուրս գան կազմակերպությունից։ Սակայն նրանց դիրքորոշումը երկակի է. ոչ դուրս են գալիս կազմակերպությունից, ոչ էլ ցանկանում են մասնակցել դրա գործունեությանը։ Այդ իսկ պատճառով նրանց պետք է հեռացնել»,- ընդգծել է Բորդյուժան։
Ավելի վաղ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Թաալաթբեկ Մասադիկովը հայտարարել էր, որ Հայաստանին կազմակերպությունից հեռացնելու հարցը կարող է բարձրացվել Հավաքական անվտանգության խորհրդի նիստում, որը տեղի կունենա 2026 թվականի նոյեմբերի 11-ին Մոսկվայում։
Նրա գնահատմամբ՝ Հայաստանը խախտում է կազմակերպության կանոնադրության 20-րդ և 25-րդ հոդվածները։
Նշենք, որ Հայաստանի կողմից ՀԱՊԿ-ին մասնակցությունը սառեցնելու որոշումը լարել է հարաբերությունները կազմակերպության և Երևանի միջև։ Այնուամենայնիվ, Հայաստանին կազմակերպությունից պաշտոնապես հեռացնելու կամ նրա անդամակցությունը դադարեցնելու վերջնական որոշման մասին տեղեկություն չի հաղորդվել։
