Armaniston poytaxti Yerevan shahrida BMTning Biologik xilma-xillik toʻgʻrisidagi konvensiyasi tomonlarining 17-konferensiyasi (COP17) boshlandi. 19-oktabrdan 30-oktabrgacha davom etadigan tadbirdan avval, 16-oktabr kuni davlat va hukumat rahbarlari ishtirokida “Tabiat uchun yetakchilar” sammiti boʻlib oʻtdi.
Modern.az xabar berishicha, sammitda Qozogʻiston Prezidenti Qosim-Jomart Toqayev, Qirgʻiziston Prezidenti Sadir Japarov va Turkmaniston Prezidenti Serdar Berdimuhamedov ishtirok etdilar. Turkiya qishloq xoʻjaligi va oʻrmon xoʻjaligi vaziri Ibrohim Yumakli boshchiligidagi delegatsiya bilan ishtirok etdi. Ozarbayjon esa tadbirga delegatsiya yubormadi.
Sammitda biologik xilma-xillikni muhofaza qilish, suv resurslarini saqlash va ekologik hamkorlikni kengaytirish muhokama qilindi. Turkiy davlatlar rahbarlari moliyalashtirish mexanizmlaridan tortib mintaqaviy hamkorlikka qadar turli tashabbuslarni ilgari surdilar.
Japarovning birinchi rasmiy tashrifi va koʻllar boʻyicha kelishuv
Sammit arafasida Qirgʻiziston Prezidenti Sadir Japarov Armanistonga rasmiy tashrif buyurdi. Armaniston Prezidenti Vaagn Xachaturyan bilan uchrashuvda ikki tomonlama munosabatlar, savdo-iqtisodiy aloqalar va xalqaro platformalarda hamkorlik muhokama qilindi.
Armaniston tomonining maʼlumotiga koʻra, Japarov bu Qirgʻiziston prezidentining Armanistonga birinchi rasmiy tashrifi ekanligini taʼkidladi.
Tashrif davomida imzolangan hujjatlar orasida Goʻycha va Issiqkoʻl koʻllarini muhofaza qilish boʻyicha anglashuv memorandumi ham bor edi. Hujjat koʻl ekotizimlarini oʻrganish va monitoring qilish, baliq turlarini muhofaza qilish, suvning ifloslanishini oldini olish va iqlim oʻzgarishi taʼsirini baholash boʻyicha tajriba almashishni nazarda tutadi.
Shuningdek, Sevan milliy bogʻi bilan Issiqkoʻl atrofidagi muhofaza qilinadigan hududlar oʻrtasida hamkorlikni rivojlantirish rejalashtirilmoqda.
Japarov Armanistonning togʻ va chuchuk suv ekotizimlarini muhofaza qilishga qaratilgan Yerevan platformasi tashabbusini qoʻllab-quvvatlashlarini, Qirgʻiziston uning faoliyatida faol ishtirok etishga tayyor ekanligini bildirdi.
Toqayev xalqaro fond yaratishni taklif qildi
Qozogʻiston Prezidenti Qosim-Jomart Toqayev sammitda noyob turlar va biologik xilma-xillikni muhofaza qilish uchun xalqaro fond yaratishni taklif qildi.
U, shuningdek, Biologik xilma-xillik toʻgʻrisidagi konvensiya kotibiyatining Olmaotada mintaqaviy ofisini ochish tashabbusini ilgari surdi. Qozogʻiston Prezidenti suv resurslarini muhofaza qilish sohasida hamkorlikni kengaytirish muhimligini ham taʼkidladi.
Berdimuhamedov rivojlanayotgan mamlakatlarning manfaatlariga eʼtibor qaratdi
Turkmaniston Prezidenti Serdar Berdimuhamedov xalqaro ekologik maqsadlarga erishish uchun rivojlanayotgan mamlakatlarning, ayniqsa dengizga chiqish imkoniyati boʻlmagan davlatlarning manfaatlarini hisobga olish kerakligini bildirdi.
Turkmaniston Tashqi ishlar vazirligining maʼlumotiga koʻra, u “Janub-Janub” hamkorligi, shu jumladan, koʻp tomonlama mexanizmlar bilim va tajriba almashishda muhim rol oʻynashini qayd etdi.
Yerevan deklaratsiyasi qabul qilindi
16-oktabr kuni boʻlib oʻtgan sammit yakunida “Yerevan deklaratsiyasi – Tabiat uchun harakat” hujjati qabul qilindi.
Deklaratsiyada 2030-yilgacha biologik xilma-xillikning yoʻqolishini toʻxtatish va bu jarayonni orqaga qaytarish, 2050-yilgacha esa tabiat bilan uygʻunlikda yashash maqsadlariga sodiqlik ifoda etilgan. Ekotizimlarni muhofaza qilish va tiklash, moliyalashtirishni oshirish va xalqaro hamkorlikni kuchaytirish asosiy faoliyat yoʻnalishlari sifatida koʻrsatilgan.
Sammitda ilgari surilgan tashabbuslar va qabul qilingan deklaratsiya fonida COP17 doirasidagi muhokamalar 30-oktabrgacha davom etadi.
