Modern.az

Ho Şi Min Bakıya niyə gəlmişdi? - Heydər Əliyevlə başlayan dostluq

Ho Şi Min Bakıya niyə gəlmişdi? - Heydər Əliyevlə başlayan dostluq

Aktual

Bu gün, 11:34

Azərbaycanla Vyetnam arasında dostluğun tarixi onilliklər əvvələ gedib çıxır. Bu münasibətlərin təməlində iki mühüm tarixi səfər dayanır. 1959-cu ildə Vyetnamın lideri Ho Şi Min Bakıya gəlib, 1983-cü ildə isə Heydər Əliyev Vyetnamda olub. Həmin səfərlər sonradan iki xalq arasında təhsil, elm, iqtisadiyyat və mədəniyyət sahələrində əməkdaşlığın inkişafına mühüm təsir göstərib.

Ancaq Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin rəsmi tarixindən kənarda qalan başqa bir məqam da var. Bu əlaqələr illər ərzində insanların şəxsi həyatına, dostluqlara və ailə münasibətlərinə də təsir edib. Azərbaycanda təhsil alan, çalışan, burada dostluq və ailə bağları quran vyetnamlıların hekayələri isə hələ də geniş ictimaiyyətə məlum deyil.

Modern.az bu iki xalq arasında dostluq əlaqələrinin haradan başlandığı sualına cavab tapmağa çalışıb.

Ho Şi Minin Bakı səfəri ilə başlayan dostluq

1959-cu il iyulun 21-23-də Vyetnam Demokratik Respublikasının prezidenti Ho Şi Min Sovet İttifaqına səfəri çərçivəsində Bakıda olub. Vyetnam liderinin Azərbaycan paytaxtına gəlişi iki xalq arasında münasibətlərin tarixində əlamətdar hadisəyə çevrilib.

Ho Şi Min Bakıda olarkən Azərbaycanın neft sənayesi ilə tanış olub. Həmin dövrdə Azərbaycan Sovet İttifaqının əsas neft mərkəzlərindən biri idi. Dənizdə neft hasilatı sahəsində əldə olunan təcrübə Vyetnam üçün də xüsusi maraq doğururdu.

Bu səfərdən sonra iki ölkə arasında neft sənayesi, mütəxəssis hazırlığı və digər sahələrdə əməkdaşlığın inkişafı üçün zəmin yarandı.

Artıq 1960-cı ildən etibarən vyetnamlı tələbələr Azərbaycana təhsil almaq üçün gəlməyə başladılar. Onların bir qismi Bakı Dövlət Universitetində, digərləri isə müxtəlif ali məktəblərdə və texniki təhsil müəssisələrində oxuyurdu.

Beləliklə, Bakıya gələn vyetnamlılar üçün Azərbaycan təkcə təhsil aldıqları ölkə deyil, həyatlarının mühüm mərhələsinin keçdiyi məkana çevrildi.

Heydər Əliyevin Vyetnam səfəri və yeni mərhələ

1983-cü ildə Heydər Əliyev SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsində çalışarkən sovet nümayəndə heyətinin rəhbəri kimi Vyetnama səfər edib.

Bu səfər iki ölkə arasında əlaqələrin inkişafında mühüm mərhələlərdən biri hesab olunur. Vyetnamın müharibədən sonrakı bərpası, iqtisadiyyatın inkişafı, neft-qaz sənayesi və digər sahələrdə əməkdaşlıq məsələləri diqqət mərkəzində olub.

Heydər Əliyevin Vyetnama səfərindən sonra Azərbaycanda vyetnamlı tələbələrin təhsil alması istiqamətində əməkdaşlığın genişləndiyi bildirilir.

Azərbaycanın Vyetnamla bağlı tarixi əlaqələrinin maraqlı tərəflərindən biri də budur ki, bu münasibətlər yalnız dövlət səviyyəsində aparılan danışıqlarla məhdudlaşmayıb. İllər ərzində minlərlə vyetnamlı gənc Bakıda və Azərbaycanın digər şəhərlərində yaşayıb, təhsil alıb, yerli insanlarla ünsiyyət qurub.

Bakıda təhsil alan 5 min vyetnamlı - Onların arasında kimlər var?

Azərbaycanın Vyetnamla münasibətlərinin ən diqqətçəkən istiqamətlərindən biri təhsil sahəsində əməkdaşlıqdır.

Müxtəlif dövrlərdə təxminən 5 min vyetnamlı Azərbaycanın ali və digər təhsil müəssisələrində təhsil alıb. Onların arasında gələcəkdə Vyetnamın dövlət idarəçiliyində, parlamentində, elm və təhsil sahəsində mühüm vəzifələr tutan şəxslər də olub.

2026-cı il noyabrın 20-də Vyetnam-Azərbaycan Dostluq Assosiasiyasının fəxri prezidenti Nqiyem Vu Xai bu barədə danışarkən Azərbaycanda təhsil almış vyetnamlıların bir qisminin sonradan yüksək dövlət vəzifələrinə yüksəldiyini bildirib.

Onun sözlərinə görə, həmin məzunlardan biri Vyetnamın baş nazirinin müavini, digəri Milli Assambleyanın sədr müavini olub. Təxminən 15 nəfər parlament üzvü seçilib, digərləri nazir müavinləri, elmi-tədqiqat müəssisələrinin və universitetlərin rəhbərləri kimi fəaliyyət göstəriblər.

Özü də vaxtilə Bakıda təhsil almış Nqiyem Vu Xai 1970-ci ildə Azərbaycana gəlib, Bakı Dövlət Universitetində oxuyub və 1976-cı ildə Vyetnama qayıdıb.

Onun xatirələri həmin dövrdə Azərbaycanda təhsil alan vyetnamlıların həyatının yalnız auditoriyalar və universitetlərlə məhdudlaşmadığını göstərir. Tələbələr yerli müəllimlərdən, tələbə yoldaşlarından və Bakı sakinlərindən gördükləri münasibəti bu gün də xatırlayırlar.

2014-cü il mayın 19-da Prezident İlham Əliyevin Hanoyda Azərbaycanda təhsil almış vyetnamlılarla görüşü də bu münasibətlərin davamlılığını göstərən hadisələrdən biri olub. Görüşdə yüzlərlə keçmiş tələbə iştirak edib.

Prezident həmin görüşdə Azərbaycanla Vyetnam arasındakı dostluğun əsasını vaxtilə Azərbaycanda oxumuş, yaşamış və bu ölkə ilə bağlı xatirələrini qoruyub saxlayan insanların qoyduğunu vurğulayıb.

İki ölkəni birləşdirən görünməz körpü

Azərbaycan və Vyetnam arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ildə qurulub. Sonrakı illərdə siyasi, iqtisadi, enerji və humanitar sahələrdə əməkdaşlıq davam edib. 2025-ci ildə iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın qurulması münasibətlərin yeni mərhələyə keçdiyini göstərib.

Ancaq bu münasibətlərin arxasında daha uzun bir tarix dayanır. 1959-cu ildə Bakıya gələn Ho Şi Minin səfəri, 1983-cü ildə Heydər Əliyevin Vyetnamda keçirdiyi görüşlər, Azərbaycanda təhsil alan minlərlə vyetnamlı və Vyetnamda çalışan azərbaycanlı mütəxəssislər bu tarixin müxtəlif səhifələridir.

Bəlkə də həmin səhifələrin ən maraqlısı hələ yazılmayıb. Çünki dövlətlər arasında qurulan dostluğun insanların həyatında necə davam etdiyini göstərən ailə hekayələri, köhnə fotoşəkillər və şəxsi xatirələr hələ də üzə çıxarılmağı gözləyir.

Azərbaycanla Vyetnamı birləşdirən tarix yalnız arxiv sənədlərində və rəsmi görüşlərin protokollarında deyil. Bu tarix bəlkə də Bakıda ailə qurmuş bir vyetnamlının evində, Vyetnamda Azərbaycan mahnıları ilə böyüyən bir uşağın xatirələrində və yarım əsr əvvəl Bakıdan ayrılarkən dostlarına söz verən keçmiş tələbənin yaddaşında yaşayır.

15643831564374

1564377

1564382156438115643801564379

Telegram
Hadisələri anında izləyin!
Keçid et
TƏCİLİ! Putinin ordusu NATO ərazisini vurdu - Avropaya şok zərbə