05İyul | Ana Səhifə - Yazılar - Velosiped utancaqlığı...
Velosiped utancaqlığı...

Vəfa Allahverdiyeva

 

Yəqin ki, hansısa Avropa ölkəsi məmurlarının  velosipedlə işə gedib-gəlməsi xəbərləri, eləcə də bu ölkələrdə canlı şahidi olduğumuz bol-bol velosipedlərin küçələrdə sağa-sola şütüməsi bizi heyrətləndirməsəydi, ikitəkərli primitiv nəqliyyat növü gözümüzdə bu qədər böyüməzdi.

Böyüməyinə, həqiqətən böyüyüb.

Amma indilikdə yalnızca  uşaqlarımızı məmnun etmək, başını qatmaq,  fiziki inkişafını düşünmək baxımından.

Böyüklərə gəlincə...

Əksəriyyətində komplekslər-utancaqlıq, yekəlik halı  Avropanın sadəliyə və sağlamlığa xidmət edən bu dəbinin arxasınca getməyə hələlik mane olur.

Halbuki ötən il zavod da tikib istifadəyə verdik.

Nəhayət, sabah həmin zavod özünün ilk  məhsulunun dizaynını, keyfiyyətini, çeşidini  sərgiləyən təqdimat mərasimini keçirəcək.

Böyüklərin bu velosiped utancaqlığı isə zavodun artıq bəribaşdan ixrac təyinatlı çalışacağı qənaətini möhkəmləndirir.

Quş kimi yüngül nəqliyyat vasitəsi velosiped, tarixən Fransa və İngiltərə ixtirası sayılsa da, hollandlar qədər bu dəbə düşkün ola bilmədilər.

Yəni, belə analogiyadan bir rahatsızlıq  var ki, yerli velosiped istehsalçısı olmaq faktı çətin ki, cəmiyyətin zövqünə kütləvi təsir etsin.

Tək bir məlum səbəbdən ki, toplum dəbdəbəli maşını qoyub velosipedə minmək qədər sadələşməyib;

Bunun komfort nəqliyyatdan sağlamlığa  daha xeyirli olduğunu bilmək qədər düşüncəli deyil.

Amma gerçəkdən də, bizim şəhərin, bizim toplumun bu velosiped dəbinə, velosiped mədəniyyətinə çox ciddi ehtiyacı var. 

Bu dəbi ənənəyə çevirmək, bu mədəniyyəti şüurlarda bərkitmək millət qarşısında böyük xidmət çəkisinə malik olardı.

Çünki hər gün ölümlə sonuclanan qəzalar, boğanaq atmosfer, ərşə yüksələn toz-duman, yuxuya qənim kəsilən amansız səs-küy, yollarda zaman itirmək, ömrü yol stresi ilə çürütmək maşın sıxlığının bais olduğu kədərli nəticələrdir.

Hələ dəbdəbəli maşınlarla ortaya çıxan sosial bərabərsizlik, maşın markası və dəyəri üzərindən bir-birinə qıcıq vermələr, yəni mənəvi iflas - bütün bunlar velosipedi zəncirvarı nə qədər bəlanı sıradan çıxara, mənəvi aşınmanı ört-basdır edə bilən  səbəb kimi tanıdır.

Kübarlıq yekə maşında gəzmək, sükan arxasında forslu idarəçiliklə ətrafı toz-dumana bulamaq deyil.

Dəbdəbəni sadə ikitəkərli minik vasitəsinə dəyişə bilmək də özü bir kübarlıqdır.

Necə ki, Avropanın kübar insanlarına, elit təbəqəsinə məxsus   əmlakda bər-bəzəkli maşın qədər velosiped  də xüsusi əhəmiyyətə malikdir.

Məmurlar nə dövlətin yanacağını göyə sovurur, nə xidməti maşın davası döyürlər.  

Sadə təbəqə, nə cırılmış təkərin yamağını dərd edir, nə maşını hərəkətə gətirən yanacağın pulunu.

Çünki utanmadığı velosiped ondan bu dərdləri dərd etməyi gözləmir. 

Bizim kimi toplumlara gəlincə:

Qəribədir, rüşvət almağa utanmayasan, velosiped sürməyə utanasan.

Böhtan, şər atmaqdan utanmayasan, bəzəkli maşın yerinə velosipedə sahiblikdən utanasan.

İçki düşkünü olmaqdan abır etməyəsən, amma velosipedə qalxıb-düşməkdən utanasan.   

Tək bu utanmaq, daha doğrusu, bəyənməmək, məhz şərqli keyfiyyəti olan yekəlik, ədalanmaq olmasaydı, Azərbaycanda  velosiped istehsal edən ikinci zavoda da, bəlkə ehtiyac yaranar, üstəlik, ölkəyə velosiped idxalı əməlli faizə çatar, nəhayət, günlərin birində paytaxtdakı nəqliyyat xaosu səssiz, balaca minik vasitəsinin təhlükəsiz karvanına uduzub, şəhər insanının əsəblərinə əvəzsiz sakitliyi hakim edərdi.

Ekologiya ciplərin yerinə keçən velosiped sayəsində özünü toparlayıb, insanın nəfəsinə təmiz havanı səxavətlə ötürərdi.    

Qəzalarda sıradan çıxan işıq dirəkləri, ildə korlanan asfalt yollar, qayğısı artan dövlət büdcəsı...o da velosipedə minnətdar olardı.

Çətini bir məmurun velosipedlə işə gedib-gəlməsinə kimidir.

Çətini bir ünlünün velosipedlə kameralara tuş gəlməsinə kimidir.

Dəb, örnək birinin, ikisinin, amma populyar  simaların timsalında  başlayır...

İkitəkərli araba üçün zavod tikmək, bu haqda danışmaq, fikir söyləmək gülməli görünə bilər.

Amma bizdə dodaq qaçıran bu istehsal növü Avropa insanının mədəniyyətinə, ekologiyasına, büdcəsinə nələr verib, hesablamaq heç də çətin deyil.

Sabah sərgilənəcək ilk istehsal nümunələrinin keyfiyyətinə şübhəm olduqca azdır.

Mənim əsasən, toplum olaraq, bu  sadə nəqliyyatın sadəlik gücündən tutmuş, sağlamlığa, ətraf mühitə faydasını dərk etməli olan  şüurumuzun keyfiyyətinə şübhəm var... 

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Nazirlikdən intihar edən müəllimə başsağlığı: “Qeyri-dəqiq məlumatların təqdimatı təəssüf doğurur” 19 Sentyabr 2020, 19:36 Xuraman Şuşalı 100 min xərclədiyi evini satışa çıxardı - VİDEO 19 Sentyabr 2020, 19:25 BDU-nun professorunu iş yerinə buraxmadılar - SƏBƏB 19 Sentyabr 2020, 19:11 Tofiq Yaqublu ilə bağlı qərar müxalifət üçün testdir - Azay Quliyev 19 Sentyabr 2020, 19:03 Prezident Qarabağ barədə DANIŞDI: “Xalq bilməlidir nələr baş verir” 19 Sentyabr 2020, 18:28 Azərbaycanda reanimasiyada olan COVİD-19 xəstələrinin sayı açıqlandı 19 Sentyabr 2020, 18:20 Naqif Həmzəyev: “Əsrin müqaviləsi”nin uğurlu icrası Azərbaycanın gücünə güc qatır" 19 Sentyabr 2020, 18:12 Konstitusiya referendumuna ehtiyac varmı… – Partiya liderlərindən MÜNASİBƏT 19 Sentyabr 2020, 18:03 Sumqayıtın yanından keçəndə hər kəs pəncərəni bağlayırdı ki….” – Ölkə başçısı 19 Sentyabr 2020, 17:52 1 həftəyə 13 milyard dollar QAZANDI 19 Sentyabr 2020, 17:40 İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan bütün reytinqlərdə ən qabaqcıl yerlərdədir 19 Sentyabr 2020, 17:31 Prezident təməlqoyma mərasimində... - YENİLƏNİB 19 Sentyabr 2020, 17:24 Komitə sədri seçicilərlə onlayn görüş keçirdi - FOTO 19 Sentyabr 2020, 17:22 Gəncədə 22 yaşlı oğlan naməlum şəraitdə bıçaqlanıb 19 Sentyabr 2020, 17:13 Azərbaycanda koronavirus: 148 yoluxma, 177 sağalma, 2 ölüm 19 Sentyabr 2020, 16:54 “İrsimiz məsuliyyətimizdir” adlı layihənin ilk tədbiri keçirilib 19 Sentyabr 2020, 16:23 Prezidentdən xatırlatma: “O vaxtlar rayonlarda ümumiyyətlə, qaz deyilən şey yox idi” 19 Sentyabr 2020, 16:10 Putin “Avanqard” raket kompleksinin müəllifinin adını açıqlayıb 19 Sentyabr 2020, 15:55 Hərbi Dəniz Qüvvələrindən TƏKZİB: “Bədniyyətli şəxslərdir” 19 Sentyabr 2020, 15:22 Dünyanın ən yaşlı sakini yeni REKORD VURDU 19 Sentyabr 2020, 15:11 İranda virusdan ölənlərin sayı 24 mini keçdi 19 Sentyabr 2020, 14:56 Türkiyə televiziyasında “Üç cizgi” adlı Azərbaycan proqramı yayımlanacaq  19 Sentyabr 2020, 14:48 1,8 milyon manatı mənimsəyən şirkət rəhbəri ilə bağlı istintaq aparılıb 19 Sentyabr 2020, 14:40 Erməni hakerlər Tarix İnstitutunun araşdırmalarını dərc edən KİV-ə hücum ediblər 19 Sentyabr 2020, 14:30 “Ölkəmizin həm siyasi, həm iqtisadi nailiyyətləri böyük dərəcədə neft-qaz amilinə söykənir” 19 Sentyabr 2020, 14:16 Azərbaycan neftinin qiyməti ucuzlaşdı 19 Sentyabr 2020, 14:14 Oğuzda heyvanların kütləvi zəhərlənməsinin qarşısı alınıb 19 Sentyabr 2020, 14:05 Deputat Tofiq Yaqublu ilə bağlı qərarı “cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi” sayır 19 Sentyabr 2020, 14:01 Müxalifət niyə birləşə bilmir? – Sabir Rüstəmxanlı səbəbləri AÇIQLADI 19 Sentyabr 2020, 13:50 SOCAR 2035-ci ilə qədər planlarını ELAN ETDİ 19 Sentyabr 2020, 13:41 Paşinyanin arvadı erməni qadınlarını yenidən hərbi təlimə TOPLAYIR 19 Sentyabr 2020, 13:32 Çay haqqında bilmədiklərimiz 19 Sentyabr 2020, 13:25 Bağlanmış bankların əmanətçilərinə qaytarılan MƏBLƏĞ 19 Sentyabr 2020, 13:12 Prokurorluq fəhlənin ölümü ilə bağlı məlumat yaydı 19 Sentyabr 2020, 12:55 Əmək pensiyaları ilə bağlı hansı dəyişikliklər olacaq?  19 Sentyabr 2020, 12:33