05İyul | Ana Səhifə - Yazılar - Velosiped utancaqlığı...
Velosiped utancaqlığı...

Vəfa Allahverdiyeva

 

Yəqin ki, hansısa Avropa ölkəsi məmurlarının  velosipedlə işə gedib-gəlməsi xəbərləri, eləcə də bu ölkələrdə canlı şahidi olduğumuz bol-bol velosipedlərin küçələrdə sağa-sola şütüməsi bizi heyrətləndirməsəydi, ikitəkərli primitiv nəqliyyat növü gözümüzdə bu qədər böyüməzdi.

Böyüməyinə, həqiqətən böyüyüb.

Amma indilikdə yalnızca  uşaqlarımızı məmnun etmək, başını qatmaq,  fiziki inkişafını düşünmək baxımından.

Böyüklərə gəlincə...

Əksəriyyətində komplekslər-utancaqlıq, yekəlik halı  Avropanın sadəliyə və sağlamlığa xidmət edən bu dəbinin arxasınca getməyə hələlik mane olur.

Halbuki ötən il zavod da tikib istifadəyə verdik.

Nəhayət, sabah həmin zavod özünün ilk  məhsulunun dizaynını, keyfiyyətini, çeşidini  sərgiləyən təqdimat mərasimini keçirəcək.

Böyüklərin bu velosiped utancaqlığı isə zavodun artıq bəribaşdan ixrac təyinatlı çalışacağı qənaətini möhkəmləndirir.

Quş kimi yüngül nəqliyyat vasitəsi velosiped, tarixən Fransa və İngiltərə ixtirası sayılsa da, hollandlar qədər bu dəbə düşkün ola bilmədilər.

Yəni, belə analogiyadan bir rahatsızlıq  var ki, yerli velosiped istehsalçısı olmaq faktı çətin ki, cəmiyyətin zövqünə kütləvi təsir etsin.

Tək bir məlum səbəbdən ki, toplum dəbdəbəli maşını qoyub velosipedə minmək qədər sadələşməyib;

Bunun komfort nəqliyyatdan sağlamlığa  daha xeyirli olduğunu bilmək qədər düşüncəli deyil.

Amma gerçəkdən də, bizim şəhərin, bizim toplumun bu velosiped dəbinə, velosiped mədəniyyətinə çox ciddi ehtiyacı var. 

Bu dəbi ənənəyə çevirmək, bu mədəniyyəti şüurlarda bərkitmək millət qarşısında böyük xidmət çəkisinə malik olardı.

Çünki hər gün ölümlə sonuclanan qəzalar, boğanaq atmosfer, ərşə yüksələn toz-duman, yuxuya qənim kəsilən amansız səs-küy, yollarda zaman itirmək, ömrü yol stresi ilə çürütmək maşın sıxlığının bais olduğu kədərli nəticələrdir.

Hələ dəbdəbəli maşınlarla ortaya çıxan sosial bərabərsizlik, maşın markası və dəyəri üzərindən bir-birinə qıcıq vermələr, yəni mənəvi iflas - bütün bunlar velosipedi zəncirvarı nə qədər bəlanı sıradan çıxara, mənəvi aşınmanı ört-basdır edə bilən  səbəb kimi tanıdır.

Kübarlıq yekə maşında gəzmək, sükan arxasında forslu idarəçiliklə ətrafı toz-dumana bulamaq deyil.

Dəbdəbəni sadə ikitəkərli minik vasitəsinə dəyişə bilmək də özü bir kübarlıqdır.

Necə ki, Avropanın kübar insanlarına, elit təbəqəsinə məxsus   əmlakda bər-bəzəkli maşın qədər velosiped  də xüsusi əhəmiyyətə malikdir.

Məmurlar nə dövlətin yanacağını göyə sovurur, nə xidməti maşın davası döyürlər.  

Sadə təbəqə, nə cırılmış təkərin yamağını dərd edir, nə maşını hərəkətə gətirən yanacağın pulunu.

Çünki utanmadığı velosiped ondan bu dərdləri dərd etməyi gözləmir. 

Bizim kimi toplumlara gəlincə:

Qəribədir, rüşvət almağa utanmayasan, velosiped sürməyə utanasan.

Böhtan, şər atmaqdan utanmayasan, bəzəkli maşın yerinə velosipedə sahiblikdən utanasan.

İçki düşkünü olmaqdan abır etməyəsən, amma velosipedə qalxıb-düşməkdən utanasan.   

Tək bu utanmaq, daha doğrusu, bəyənməmək, məhz şərqli keyfiyyəti olan yekəlik, ədalanmaq olmasaydı, Azərbaycanda  velosiped istehsal edən ikinci zavoda da, bəlkə ehtiyac yaranar, üstəlik, ölkəyə velosiped idxalı əməlli faizə çatar, nəhayət, günlərin birində paytaxtdakı nəqliyyat xaosu səssiz, balaca minik vasitəsinin təhlükəsiz karvanına uduzub, şəhər insanının əsəblərinə əvəzsiz sakitliyi hakim edərdi.

Ekologiya ciplərin yerinə keçən velosiped sayəsində özünü toparlayıb, insanın nəfəsinə təmiz havanı səxavətlə ötürərdi.    

Qəzalarda sıradan çıxan işıq dirəkləri, ildə korlanan asfalt yollar, qayğısı artan dövlət büdcəsı...o da velosipedə minnətdar olardı.

Çətini bir məmurun velosipedlə işə gedib-gəlməsinə kimidir.

Çətini bir ünlünün velosipedlə kameralara tuş gəlməsinə kimidir.

Dəb, örnək birinin, ikisinin, amma populyar  simaların timsalında  başlayır...

İkitəkərli araba üçün zavod tikmək, bu haqda danışmaq, fikir söyləmək gülməli görünə bilər.

Amma bizdə dodaq qaçıran bu istehsal növü Avropa insanının mədəniyyətinə, ekologiyasına, büdcəsinə nələr verib, hesablamaq heç də çətin deyil.

Sabah sərgilənəcək ilk istehsal nümunələrinin keyfiyyətinə şübhəm olduqca azdır.

Mənim əsasən, toplum olaraq, bu  sadə nəqliyyatın sadəlik gücündən tutmuş, sağlamlığa, ətraf mühitə faydasını dərk etməli olan  şüurumuzun keyfiyyətinə şübhəm var... 

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
FED uçot dərəcəsi ilə bağlı qərarını açıqladı 19 İyun 2019, 22:46 Mingəçevir su anbarı yaxınlığında yanğın 19 İyun 2019, 22:40 Fuad Abbasov aclığı dayandırdı 19 İyun 2019, 22:29 Belqradda Nəsiminin 650 illiyinə həsr olunan elmi simpozium 19 İyun 2019, 22:13 İstidən 92 nəfər öldü 19 İyun 2019, 21:56 Hərbi təlim düşərgəsində 14 yeniyetməni şimşək vurdu 19 İyun 2019, 21:40 Elmar Məmmədyarov Boltonla Qarabağı müzakirə etdi 19 İyun 2019, 21:27 Serbiya Azərbaycan qazını nə zaman əldə edəcək? 19 İyun 2019, 21:13 Yaponiya ilə Azərbaycan arasında viza rejimi sadələşdirilir 19 İyun 2019, 20:59 İmperatorun taxta çıxma günü Bakıda qeyd olundu 19 İyun 2019, 20:50 Azərbaycanda hər gün 45 ailə dağılır 19 İyun 2019, 20:33 İsmayıllıda itkin düşən qadın tapıldı 19 İyun 2019, 20:18 Magistraturaya qəbulun nəticələri AÇIQLANDI 19 İyun 2019, 20:03 Ahmet Kayanın cənazəsi Türkiyədə dəfn edilə bilər 19 İyun 2019, 19:42 Bakıda iki marşrut üzrə avtobusların hərəkət sxemi dəyişdirildi 19 İyun 2019, 19:34 Luis Enrike istefa verdi 19 İyun 2019, 19:22 İcra başçısı vətəndaşları qəbul etdi 19 İyun 2019, 19:13 Rusiyada İŞİD-ə maliyyə vəsaiti toplayan şəbəkə aşkarlandı 19 İyun 2019, 19:07 Bakıda 40 min manatlıq qızıl-zinət əşyaları oğurlanıb 19 İyun 2019, 19:00 Prokurorluq orqanlarına sənəd qəbulu davam etdirilir 19 İyun 2019, 18:51 Cəlilabadda 3 kiloqramdan artıq narkotik aşkarlandı 19 İyun 2019, 18:46 Ərdoğan: Mursini öldürüblər 19 İyun 2019, 18:35 DİN sürücülərə müraciət etdi: Avtomobilləri səkidə saxlamayın 19 İyun 2019, 18:21 İlham Əliyev: “Azərbaycanda multikulturalizm və tolerantlıq dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindəndir” 19 İyun 2019, 18:14 Nazirlik: 72 abidənin pasportlaşdırılması planlaşdırılır   19 İyun 2019, 18:02 Zaqatalada din xadimləri birgə vəhdət namazı qıldılar 19 İyun 2019, 17:51 Ümumqoşun poliqonunda təlim keçirildi - VİDEO 19 İyun 2019, 17:23 UNİCEF: “Azərbaycanda məktəbəhazırlıq səviyyəsinin artması fenomenal uğurdur” 19 İyun 2019, 17:18 Manatın sabahkı məzənnəsi açıqlandı 19 İyun 2019, 17:11 Deputat: “Beynəlxalq hüququn aliliyi erməni lobbisinin maraqlarından üstündür” 19 İyun 2019, 17:06 “Nar” Paralimpiya Oyunlarının iştirakçılarına dəstək olacaq 19 İyun 2019, 17:03 Ermənistanda 28 yaşlı gənc nazir təyin olundu 19 İyun 2019, 16:56 Əzələ-oynaq ağrılarının SƏBƏBİ - D vitamini çatşmazlığı 19 İyun 2019, 16:50 Respublika fənn olimpiadalarının qalibləri mükafatlandırıldı 19 İyun 2019, 16:46 ADU Fəxri Diploma layiq görüldü   19 İyun 2019, 16:28