05İyul | Ana Səhifə - Yazılar - Velosiped utancaqlığı...
Velosiped utancaqlığı...

Vəfa Allahverdiyeva

 

Yəqin ki, hansısa Avropa ölkəsi məmurlarının  velosipedlə işə gedib-gəlməsi xəbərləri, eləcə də bu ölkələrdə canlı şahidi olduğumuz bol-bol velosipedlərin küçələrdə sağa-sola şütüməsi bizi heyrətləndirməsəydi, ikitəkərli primitiv nəqliyyat növü gözümüzdə bu qədər böyüməzdi.

Böyüməyinə, həqiqətən böyüyüb.

Amma indilikdə yalnızca  uşaqlarımızı məmnun etmək, başını qatmaq,  fiziki inkişafını düşünmək baxımından.

Böyüklərə gəlincə...

Əksəriyyətində komplekslər-utancaqlıq, yekəlik halı  Avropanın sadəliyə və sağlamlığa xidmət edən bu dəbinin arxasınca getməyə hələlik mane olur.

Halbuki ötən il zavod da tikib istifadəyə verdik.

Nəhayət, sabah həmin zavod özünün ilk  məhsulunun dizaynını, keyfiyyətini, çeşidini  sərgiləyən təqdimat mərasimini keçirəcək.

Böyüklərin bu velosiped utancaqlığı isə zavodun artıq bəribaşdan ixrac təyinatlı çalışacağı qənaətini möhkəmləndirir.

Quş kimi yüngül nəqliyyat vasitəsi velosiped, tarixən Fransa və İngiltərə ixtirası sayılsa da, hollandlar qədər bu dəbə düşkün ola bilmədilər.

Yəni, belə analogiyadan bir rahatsızlıq  var ki, yerli velosiped istehsalçısı olmaq faktı çətin ki, cəmiyyətin zövqünə kütləvi təsir etsin.

Tək bir məlum səbəbdən ki, toplum dəbdəbəli maşını qoyub velosipedə minmək qədər sadələşməyib;

Bunun komfort nəqliyyatdan sağlamlığa  daha xeyirli olduğunu bilmək qədər düşüncəli deyil.

Amma gerçəkdən də, bizim şəhərin, bizim toplumun bu velosiped dəbinə, velosiped mədəniyyətinə çox ciddi ehtiyacı var. 

Bu dəbi ənənəyə çevirmək, bu mədəniyyəti şüurlarda bərkitmək millət qarşısında böyük xidmət çəkisinə malik olardı.

Çünki hər gün ölümlə sonuclanan qəzalar, boğanaq atmosfer, ərşə yüksələn toz-duman, yuxuya qənim kəsilən amansız səs-küy, yollarda zaman itirmək, ömrü yol stresi ilə çürütmək maşın sıxlığının bais olduğu kədərli nəticələrdir.

Hələ dəbdəbəli maşınlarla ortaya çıxan sosial bərabərsizlik, maşın markası və dəyəri üzərindən bir-birinə qıcıq vermələr, yəni mənəvi iflas - bütün bunlar velosipedi zəncirvarı nə qədər bəlanı sıradan çıxara, mənəvi aşınmanı ört-basdır edə bilən  səbəb kimi tanıdır.

Kübarlıq yekə maşında gəzmək, sükan arxasında forslu idarəçiliklə ətrafı toz-dumana bulamaq deyil.

Dəbdəbəni sadə ikitəkərli minik vasitəsinə dəyişə bilmək də özü bir kübarlıqdır.

Necə ki, Avropanın kübar insanlarına, elit təbəqəsinə məxsus   əmlakda bər-bəzəkli maşın qədər velosiped  də xüsusi əhəmiyyətə malikdir.

Məmurlar nə dövlətin yanacağını göyə sovurur, nə xidməti maşın davası döyürlər.  

Sadə təbəqə, nə cırılmış təkərin yamağını dərd edir, nə maşını hərəkətə gətirən yanacağın pulunu.

Çünki utanmadığı velosiped ondan bu dərdləri dərd etməyi gözləmir. 

Bizim kimi toplumlara gəlincə:

Qəribədir, rüşvət almağa utanmayasan, velosiped sürməyə utanasan.

Böhtan, şər atmaqdan utanmayasan, bəzəkli maşın yerinə velosipedə sahiblikdən utanasan.

İçki düşkünü olmaqdan abır etməyəsən, amma velosipedə qalxıb-düşməkdən utanasan.   

Tək bu utanmaq, daha doğrusu, bəyənməmək, məhz şərqli keyfiyyəti olan yekəlik, ədalanmaq olmasaydı, Azərbaycanda  velosiped istehsal edən ikinci zavoda da, bəlkə ehtiyac yaranar, üstəlik, ölkəyə velosiped idxalı əməlli faizə çatar, nəhayət, günlərin birində paytaxtdakı nəqliyyat xaosu səssiz, balaca minik vasitəsinin təhlükəsiz karvanına uduzub, şəhər insanının əsəblərinə əvəzsiz sakitliyi hakim edərdi.

Ekologiya ciplərin yerinə keçən velosiped sayəsində özünü toparlayıb, insanın nəfəsinə təmiz havanı səxavətlə ötürərdi.    

Qəzalarda sıradan çıxan işıq dirəkləri, ildə korlanan asfalt yollar, qayğısı artan dövlət büdcəsı...o da velosipedə minnətdar olardı.

Çətini bir məmurun velosipedlə işə gedib-gəlməsinə kimidir.

Çətini bir ünlünün velosipedlə kameralara tuş gəlməsinə kimidir.

Dəb, örnək birinin, ikisinin, amma populyar  simaların timsalında  başlayır...

İkitəkərli araba üçün zavod tikmək, bu haqda danışmaq, fikir söyləmək gülməli görünə bilər.

Amma bizdə dodaq qaçıran bu istehsal növü Avropa insanının mədəniyyətinə, ekologiyasına, büdcəsinə nələr verib, hesablamaq heç də çətin deyil.

Sabah sərgilənəcək ilk istehsal nümunələrinin keyfiyyətinə şübhəm olduqca azdır.

Mənim əsasən, toplum olaraq, bu  sadə nəqliyyatın sadəlik gücündən tutmuş, sağlamlığa, ətraf mühitə faydasını dərk etməli olan  şüurumuzun keyfiyyətinə şübhəm var... 

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Ecevitin həyat yoldaşı vəfat etdi 18 Yanvar 2020, 00:48 Bakıda qayınana kürəkənini döyüb 18 Yanvar 2020, 00:32 Dünyanın ən kiçik adamı vəfat etdi 18 Yanvar 2020, 00:18 Türkiyə 4 terrorçunu Almaniyaya deportasiya etdi 17 Yanvar 2020, 23:58 Qənirə Paşayeva seçicilərlə görüşdü - FOTO 17 Yanvar 2020, 23:34 Uşaqlı analar gediş haqqı ödəməyəcək 17 Yanvar 2020, 23:16 Növbəti qlobal böhran gözlənilir 17 Yanvar 2020, 22:58 Prezident Baş nazirin istefasını qəbul etmədi 17 Yanvar 2020, 22:36 Suriyada 50 silahlı zərərsizləşdirilib 17 Yanvar 2020, 22:18 Qeydiyyata cəlb olunan mənzillərin sayı açıqlandı 17 Yanvar 2020, 22:18 “Güclü Millət - Qüdrətli Dövlət yolunda sizin səsiniz!” – Musa Qasımlı 17 Yanvar 2020, 21:59 Vüqar Bayramov seçicilərlə ilk görüşünü Sumqayıtda keçirdi - FOTOLAR 17 Yanvar 2020, 21:46 ABŞ-dan İrana yeni sanksiya - SƏBƏB 17 Yanvar 2020, 21:29 DYP polisin rüşvət alması videogörüntüsünə münasibət bildirdi 17 Yanvar 2020, 21:16 Jurnalistlərin gəlirləri artıb: JuHİ hesabatını açıqladı 17 Yanvar 2020, 20:58 Əhliman Əmiraslanov seçki kampaniyasına başladı - FOTOLAR 17 Yanvar 2020, 20:42 Alman əsgərin 1943-cü ildə arvadına yazdığı məktub tapıldı 17 Yanvar 2020, 20:21 "Keşlə" Almaniya klubuna məğlub olub 17 Yanvar 2020, 20:04 Qonşudan qaçırdığı maşınıyla qəza törətdi 17 Yanvar 2020, 20:02 Ceyhun Bayramovdan yeni TƏYİNAT 17 Yanvar 2020, 19:53 İcra başçısı “Sovetski” sakinləri ilə görüşdü 17 Yanvar 2020, 19:44 Azay Quliyevlə ilk görüşdə böyük izdiham yaşandı - FOTO 17 Yanvar 2020, 19:35 “Azərişıq” yeni işçiləri onlayn yoxlayacaq 17 Yanvar 2020, 19:26 Fəzail Ağamalı seçicilərlə görüşlərinə start verdi - FOTO 17 Yanvar 2020, 19:17 Bakı Ali Neft Məktəbində anım mərasimi keçirilib - FOTO 17 Yanvar 2020, 19:08 “Qan yaddaşımız” adlı əbədi-bədii kompozisiya təqdim edilib - FOTO 17 Yanvar 2020, 19:00 İnformatika müəllimləri üçün təlim keçirilib 17 Yanvar 2020, 18:51 Putin özünə yeni köməkçi təyin edi 17 Yanvar 2020, 18:43 Deputatlığa namizədliyin qeydə alınması prosesi başa çatdı 17 Yanvar 2020, 18:35 Ramiz Mehdiyev Ziya Məmmədovun qardaşına yüksək VƏZİFƏ VERDİ 17 Yanvar 2020, 18:28 BMT Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevlə bağlı sənəd dərc etdi 17 Yanvar 2020, 18:23 Mədəniyyət naziri və nazir müavinləri bölgələrdə vətəndaşları qəbul edəcək 17 Yanvar 2020, 18:18 Dövlət Komitəsində faciənin 30-cu ildönümü qeyd olunub - FOTO 17 Yanvar 2020, 18:11 Rafiq Hüseynlinin qızı AzTV-də aparıcılıq edəcək 17 Yanvar 2020, 18:06 Musa Quliyev ilk görüşünü könüllü gənclərlə keçirib - FOTO 17 Yanvar 2020, 18:00
SORĞU Yeni parlamentdə kimlər olsun?