31 Avqust 2017, 12:46 | Ana Səhifə - Yazılar - Rusun bəraət alan dili
Rusun bəraət alan dili

Vəfa Allahverdiyeva

 

Təhsilin birinci şəxsi rus dili ilə bağlı sərəncam imzalayıb.

Bir vaxtlar böyük nifrət fırtınasına, siyasi-ideoloji və coğrafi ayrılıq politikasına qurban getmiş rus dilinin məktəblərdə tədrisi bir çəkinmə hissi altında olsa da, tədricən genişlənir. Başa düşülən bu.

Amma heç “intensiv tədris” kəlməsi də rus dilinə münasibətdə buraxılan xətanı yetərincə düzəltmir. Nəzərə alsaq ki, paytaxtın mərkəzi məktəblərinin hamısında rus dili dərsləri keçirilmir.

Əski zamanlar deyil, ictimai qınağa görə qorxa-qorxa rus sevgisi göstərə, yaxud da özündən çıxasan ki, yenə bu rus kəlməsinin arxasında nə dayanır, görəsən?!

Xalqa və mədəniyyətə sevgi dövlətin siyasətinə, strategiyasına sevgi deyil.  Bizim rus dilinə ehtiyacımız var. Çünki o, beynəlxalq dil sistemində yerini tam itirməyib.   

Vahid siyasi sistemdən qopmuşuq biz; ingilis ətrinə, Qərb qoxusuna buhuş olsaq da, o coğrafiyada deyilik. Rus dilində danışan bir məkanda qalırıq. Avrasiya hələ ingilisdilli məkana büsbütün çevrilməyib. Demək babat-yaxşı “rusca”mız  olmalıdır.

“İntensiv tədris” göstərişinin pərdəarxasında heç nə yoxdur; təhsil heç bir siyasi ssenarinin içində deyil.   

Sadəcə, rus dilinin hörmətini, sanballını hiss etmiş insanların zəkası yetir ki, 17, 5 milyon kvadrat km-dən artıq  bir  ərazinin, böyük  mədəniyyətin sahibi olan Rusiyanın özü bir kənara, dilindən heç bir xalqa zərər gəlmədiyini, Avropanın şərqində, Avrasiya coğrafiyasında hələlik  bu dilsiz keçinməyin mümkünsüzlüyünü dərk edə bilsin.

Yazılmış təriflərə və yazılmamış qanunlara görə  dilin yalnızca bir funksiyası var-anlatmaq, anlamaq.

Rusiya istilaçı xarakterinə görə darmadağın olmanı və başqa xalqların söyüşünü haqq edirdi, dilsə yox. Dil siyasətin deyil, xalqın məhsuludur- qüsursuz və şəffaf.

Zehinlərdəki düşüncələri qarşılıqlı ötürmə funksiyasını daşıyan mədəniyyət körpüsüdür.

Dilin üzərinə  kin yükləmək, Rusiyanın imperial ambisiyaları ilə rus dilini qarışıq salmaq ucbatından  90-cı illər nəslinin ( o nəsilə mən də daxiləm-müəl.)orta təhsil səviyyəsindəki ruscası ali təhsil müstəvisində başlayan qadağalarla, rusdilli mühütün zəifləməsi ilə axsadı, sonrakı nəsillərin- bizim övladlarımızınsa, ümumiyyətlə, rus dilində təsəvvürü belə olmadı; böyük əksəriyyətin heç yoxdur da.

Rus dili bu gün ictimai təfəkkürdə bəraət almağa başlayır. Ona görə ki, qurunun oduna yaş kimi yanan rus dilinin siyasət ucbatından ölməsi vaxtı 90-cı illər deyildi.  

Rus dilinin ölü dil qrupunda başa çatan taleyini dünyadakı geopolitik savaşın sonu özü həll edəcək.   

Başından bir qrup həqiqi millətsevər insanlar və psevdovətənpərvərlər məsələni  belə qoysaydılar ki, əzilən xalqlar dilə, mədəniyyətə sevgini siyasətin çirkablarına bulaşdırmasınlar, o zaman rus dili dünyanın bir-biri ilə asanca görüşdüyü bu çağdaş zamanda insanlar arasında rabitəyə dilmanc axtarmaz, müasir insanın tarix, mədəniyyət axtarışlarında ona gərəkli yol yoldaşı ola bilərdi.

Çağdaş nəsil getdiyi, olduğu yerlərdə rus dilinə gözünü döyməzdi. Sələflərinin kitabxanasındakı toz basmış dəyərli kitablara sahib çıxa bilərdi.  

Çox dil bilmənin faydası haqqında tövsiyyələr və cəhdlər  də buna görə deyilmi...

Əgər dilin  ölkənin istilaçı xisləti  ilə bir əlaqəsi varsa,  demək on ildir biz ingilislərin köləsiyik.

Fransızlar və almanlar tərəfindən ovlanmaq cəhdləri ilə qarşı-qarşıyayıq. Axı Bakı və rayon məktəblərində bu üç dilin üstünlüyü hökmranlıq edir!

Dünya insanlarının vahid dildə bir-biri ilə danışması üçün daha neçə on illər lazımdır. O vaxta qədər rus dil çox xalqların əlindən tuta bilər. Rus dilinə sevgidə, ehtiyacda əsas gerçək, nədən budur. Odur ki, Azərbaycanda rus dilinin tədrisi ilə bağlı atılan addımlar hələ kifayətedici sayıla bilməz.  

Rus dili başqa dillərdən fərqli olaraq, insanı estetik baxımdan gözəl təqdim edir- ağız-çənəsini-mimikasını əymir. Ona eybəcər görüntü vermir, əksinə simaya bir gözəllik, ağırlıq, nitqə bir füsünkarlıq  gətirir. Rus dilinin cazibəsi bir az da burdadır. 
 

Dünya düzəninin dəyişməsi ucbatından belə bir mədəniyyətin tədricən  itə bilməsinə də  çox heyf!!!

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Bakının Baş Planından yeni xəbər var - RƏSMİ 27 Sentyabr 2021, 16:20 Şəhidlər Memorial Abidə Kompleksinin açılışı oldu 27 Sentyabr 2021, 16:13 Prezident və birinci xanım yürüşdə iştirak etdi - FOTOLAR - YENİLƏNİB 27 Sentyabr 2021, 16:11 “Qaçqınkom”da şəhidlər yad olundu 27 Sentyabr 2021, 16:04 "Vikipediya”da 2000-dən çox Vətən müharibəsi şəhidinin məqaləsi yaradılıb 27 Sentyabr 2021, 15:59 Şəhidlərimiz Hacıqabulda da anılıb - FOTOLAR 27 Sentyabr 2021, 15:56 İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Heydər Əliyevin məzarını ziyarət ediblər 27 Sentyabr 2021, 15:51 Oğluna qovuşan ŞƏHİD ANASI - Bağışla, səni koronavirusdan xilas edə bilmədik 27 Sentyabr 2021, 15:48 Daşkəsəndə Anım Günü qeyd olunub - FOTO 27 Sentyabr 2021, 15:46 Lavrovla Şoyqu deputat mandatından imtina etdi 27 Sentyabr 2021, 15:42 İlham Əliyev Qarabağdakı Rusiya sülhməramlılarının işinə belə QİYMƏT VERDİ 27 Sentyabr 2021, 15:39 Münhendəki Azərbaycan Evində şəhidlərimiz yad edilib 27 Sentyabr 2021, 15:35 Baş nazirdən Türkiyənin Vitse-prezidentinə MƏKTUB 27 Sentyabr 2021, 15:30 COVID pasportuna görə neçə müəllim məktəbə buraxılmır? - Rəsmi CAVAB 27 Sentyabr 2021, 15:28 General Mais Bərxudarov Şuşada bayrağımızı qaldırdı-VİDEO 27 Sentyabr 2021, 15:24 Azərbaycan yığması Ermənistanla qarşılaşacaq - FOTO 27 Sentyabr 2021, 15:20 "DAYAQ" Xeyriyyə Fondu qazilərlə görüşüb - FOTO  27 Sentyabr 2021, 15:15 UNEC-də Memorial-Xatirə Kompleksinin açılışı olub - FOTO   27 Sentyabr 2021, 15:12 Üçtərəfli komissiya gələn ay görüşə bilər 27 Sentyabr 2021, 15:09 BMU-da  Anım Gününə həsr olunan tədbir keçirilib - FOTOLAR 27 Sentyabr 2021, 15:06 Qarabağ döyüşçülərinin şeirlərini bir kitaba topladılar - “İgidlərin sözü” 27 Sentyabr 2021, 15:03 Bakıya yağış rayonlara qar yağacaq - Hava xəbərdarlığı 27 Sentyabr 2021, 14:57 Azərbaycanda peyvənd olunanlar 50 faizə çatır 27 Sentyabr 2021, 14:57 Hulusi Akarın müavini Azərbaycanda səfərdədir - FOTO 27 Sentyabr 2021, 14:56 İranda dini təhsil almaq məqsədəuyğun deyil! - Dini Komitənin sədr müavini 27 Sentyabr 2021, 14:53 İndoneziyanın paytaxtı Azərbaycan bayrağına bürünüb - VİDEO 27 Sentyabr 2021, 14:52 Paytaxt rayonlarında yoluxma GÖSTƏRİCİLƏRİ 27 Sentyabr 2021, 14:50 Putin Lavrova yeni vəzifə verdi 27 Sentyabr 2021, 14:45 Azərbaycanda BÖLGƏLƏR üzrə YOLUXMA 27 Sentyabr 2021, 14:45 Bir il öncəni xatırlayan QAZİLƏR: “Bu qürurun izahı yoxdur” 27 Sentyabr 2021, 14:44 Anım Gününə həsr edilən ağacəkmə aksiyası keçirilib 27 Sentyabr 2021, 14:40 Gürcüstandan Bakı və Yerevana “Qafqaz platforması” TƏKLİFİ 27 Sentyabr 2021, 14:35 Sahibkarlardan pul tələb edən “jurnalist” TUTULDU 27 Sentyabr 2021, 14:30 Azərbaycan prezidenti Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı Ermənistana MESAJ VERDİ 27 Sentyabr 2021, 14:26 ADU-da Anım Günü qeyd olunub - FOTOLAR 27 Sentyabr 2021, 14:22
SORĞU Hansı vaksinə etibar edirsiniz?