Arxiv
20 Sentyabr 2018, 16:45 | MƏDƏNİYYƏT
Aşura: Hansı müsəlman ölkəsi necə qeyd edir?

Bu gün Azərbaycanda Məhərrəm ayının Aşura günü qeyd olunur.

 

Məhərrəm ayının onuncu gününü bildirən Aşura ilə bağlı İslam aləmində ciddi fikir ayrılığı var. Bu fikir ayrılığına görə mərasim əsasən bir-birinin əksini nümayiş etdirəcək şəkildə keçirilir.

Bütün bunlar Aşuraya aid fikirlərin fərqliliyindədir. Ümumiyyətlə, İslam aləmindəki ən vacib hadisələr bu gün ilə əlaqələndirilir.

 

Buraya Adəmin tövbəsinin qəbul edilməsi, Nuhun gəmisinin torpağa çıxmağı, İbrahimin alovlarda yanmaması, Musanın və qövmünün azad olması və fironun dənizdə boğulması, Yaqub peyğəmbərin oğlu Yusifə qovuşması, imam Hüseynin Kərbəla hadisələri kimi bir çox önəmli hadisələr aid edilir.

 

Bu günün vacibliyini göstərmək üçün yuxarıda çəkilən nümunələri əsasən iki yerə bölmək olar. Buradakı fikir ayrılığı Kərbəla hadisələrini ( şiə və ələvilər) və digərlərini əsas götürənlərlə bağlıdır. Bu səbəbdən də bir qrup bu günə bayram kimi baxdığı halda, digər qrup Aşuranı faciə kimi qeyd edir.

 

Modern.az saytı Aşura gününün digər İslam ölkələrdə necə keçirildiyini araşdırıb.

 

Əvvəlcədən qeyd etmək lazımdır ki, göstərilən adətləri həmin ölkələrdə yaşayan hər bir müsəlmana aid etmək olmaz. Bu qayda yalnız İran üçün aid edilməyə bilər. Belə ki, İran rəsmi olaraq şiəliyi təbliğ etdiyi üçün və burada hər bir şey dövlət tərəfindən tənzimləndiyi üçün bu ölkə istisna təşkil edir.

 

İranda bu hadisə dövlət səviyyəsində qeyd edilir. Aşurada iş yerləri bağlanır. İnsanlar qara libasa bürünərək, bir yerə toplaşır, ürək dağlayan hekayələr danışır və özlərindən qan çıxarırlar. Bu gündə Kərbəlada ölənlərlə həmrəylik nümayiş etdirirlər. Həmçinin, bu gün Kərbəlada baş verənlər səhnələşdirilir və insanlara nümayiş etdirilir. İranda Aşura günü ilə əlaqədar Kərbəla şəhidlərinin adına ehsanlar paylanılır.

 

Livanda da bu gün müsəlmanlar qara geyinib, bir yerə toplaşır, din xadimləri tərəfindən danışılan ürək dağlayan hekayələrə qulaq asır, hüzn nümayiş etdirirlər. İrandan fərqli olaraq, özündən qan çıxarmaq adətinə bu ölkədə elə də əməl edilmir. Burada da din xadimləri tərəfindən Kərbəla hadisələri barədə maarifləndirmə işləri aparılır.

 

İraqda da Aşura İran və Livandakı kimi Kərbəla hadisələri timsalında keçirilir. Bu gündə insanlar qara geyinərək, böyük yürüşlər təşkil edir, Kərbəla hadisələrini səhnələşdirir və özlərindən qan çıxararaq, həmrəylik nümayiş etdirirlər. Burada da ehsanlar paylanır və insanlar “Ya Hüseyn!”, “Ya məzlum!” və “Ya şəhid!” kimi şüarlar səsləndirirlər.

 

Türkiyədə Aşura əsasən Nuhun gəmisinin torpağa çıxdığı gün kimi, yəni daha çox yaxşı hadisələrlə bağlı qeyd edilir. Aşura günündə oruc tutulur və "Aşura" adlanan xüsusi yemək hazırlanır. İnanca görə, bu yemək Nuh peyğəmbərin gəmisinin torpağa çıxdığı gün gəmidə qalan ərzaqlardan hazırladığı xilas yeməyi olub. Bu yemək ehsan kimi yaxın adamlara paylanılır. Həmçinin, Aşura namazı da qılınır.

 

Səudiyyə Ərəbistanında da bu gün yaxşı hadisələrlə əlaqədar qeyd edilir. Burada da insanlar oruc tutur, Aşura yeməyi hazırlanır və bu günə xas namaz qılınır.

 

İndoneziyada da Aşura Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanındakı kimi qeyd edilir. Burada da müsəlmanlar oruc tutur, namaz qılır və Aşura yeməyini hazırlayırlar.

 

Bu sözün etimologiyasına nəzər salaq. "Aşura" sözünün bir çox dillərdə keçdiyi iddia edilir. Bu sözün həm ərəb dilində 10 rəqəmini bildirən “aşr”, “aşir” və dəvə mənasını verən “işr” sözlərindən törəndiyi iddia edilir, eyni zamanda qədim ibrani dilindən “aşür” sözündən gəldiyi bildirilir.

 

Xatırladaq ki, Aşura günü yəhudi dinində də qeyd edilir. Bu gün yəhudilərdə fironun hakimiyyətindən azad olduğu gün hesab edildiyindən əsasən yeddinci ay olan Tişr ayının onuncu günü kimi qeyd edilir. Aşura gününü yəhudilər bayram günü kimi qeyd edərək, bütün il boyu günahlarından təmizlənmək üçün oruc tuturlar. Aşura günü yəhudilərə oruc tutmaq vacibdir.

 

Qeyd edək ki, İslamda Aşura günü oruc tutmaq adətinin yəhudilərdən keçdiyi rəvayət olunur. Belə ki, rəvayətə görə Mədinəyə hicrət edən Məhəmməd peyğəmbər burada yəhudilərin bu gün oruc tutduqlarını görür. Onlardan həmin gün Musa peyğəmbərin də oruc tutduğunu öyrənən Məhəmməd peyğəmbər özü də oruc tutmağa başlayır və müsəlmanlara da oruc tutmağı tapşırır. Lakin bir fərq var ki, yəhudilərdə bu gün oruc tutmaq vacib olduğu halda, müsəlmanlarda oruc vacib sayılmır.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Ölkədə koronavirusa yoluxanların yarıdan çoxu Bakının payına düşür - RƏQƏMLƏR 3 İyul 2020, 17:24 Azərbaycanda koronavirusdan ölüm 2 faiz təşkil edir 3 İyul 2020, 17:21 Koronavirusla bağlı qeyri-müəyyənlik davam edir - Prezidentin köməkçisi  3 İyul 2020, 17:18 Türkiyə Ali məhkəməsi Aya Sofya məbədinin statusunu dəyişməyə icazə verdi 3 İyul 2020, 17:17 Azərbaycanda daha 583 nəfər koronavirusa yoluxdu - 7 nəfər öldü  3 İyul 2020, 17:16 Biz cəmiyyət olaraq, böyük təhlükə ilə üz-üzəyik” - Prezidentin köməkçisi 3 İyul 2020, 17:13 Baş prokuror Türkiyənin ölkəmizdəki səfiri ilə görüşüb - FOTO 3 İyul 2020, 17:11 Operativ Qərargah brifinq keçirir - Canlı 3 İyul 2020, 17:05 İqtisadiyyat Nazirliyinin səlahiyyətləri artırıldı 3 İyul 2020, 17:00 Baş Nazir sərt karantin rejimi barədə qərarı TƏSDİQLƏDİ 3 İyul 2020, 16:55 Putin Konstitusiyaya dəyişiklikləri TƏSDİQLƏDİ 3 İyul 2020, 16:51 Dövlət Agentliyi 84 obyektdə pozuntu aşkar etdi 3 İyul 2020, 16:50 Bakı-Sumqayıt elektrik qatarlarının hərəkəti dayandırılır 3 İyul 2020, 16:45 Nazir müavini növbəti tədris ili ilə bağlı tapşırıqlarını verdi 3 İyul 2020, 16:39 Prezident Dövlət Vergi Xidmətinin Əsasnaməsini dəyişdirdi - FƏRMAN 3 İyul 2020, 16:33 İyunda pensiya, müavinət, təqaüd və ünvanlı sosial yardım alanların sayı AÇIQLANDI 3 İyul 2020, 16:27 Bugünkü buraxılış imtahanlarının nəticələri 5 günə açıqlanacaq - RƏSMİ 3 İyul 2020, 16:21 İlham Əliyev Trampa məktub göndərdi 3 İyul 2020, 16:18 AMEA rəhbərliyi vurusa yoluxmuş alimə kömək edəcəyinə SÖZ VERDİ 3 İyul 2020, 16:12 DİN-dən Ordu bölmələrinin xüsusi karantin rejiminə cəlb olunması barədə AÇIQLAMA 3 İyul 2020, 16:06 Macarıstanda təhsil almaq hüququ qazananların siyahısı AÇIQLANDI 3 İyul 2020, 16:00 “Sərtləşdirilmiş karantinin uzadılması, pandemiyanın zəiflədilməsinə hesablanıb” - Deputat 3 İyul 2020, 15:56 Türkiyə aviasiyası İraqın şimalını bombaladı 3 İyul 2020, 15:49 BMU-nun magistratura pilləsinə sənəd qəbulu onlayn aparılacaq 3 İyul 2020, 15:48 Qubaya istirahətə gedənlər cərimələndi - FOTO 3 İyul 2020, 15:45 Fransaya yeni baş nazir təyin olundu 3 İyul 2020, 15:43 “Amrahbank”ın sahibinin oğlu HƏBS EDİLDİ 3 İyul 2020, 15:40 Həbib Nurməhəmmədovun atası koronavirusdan vəfat etdi 3 İyul 2020, 15:30 Milli Məclis yenidən növbədənkənar sessiya çağırır - SƏBƏB 3 İyul 2020, 15:27 Bu şəhər və rayonlarda məhkəmələrin fəaliyyəti DAYANDIRILDI 3 İyul 2020, 15:24 Daha 26 nəfər gəmi ilə Qazaxıstana yola salındı 3 İyul 2020, 15:18 Sərt karantin rejimini bərpa edən ÖLKƏLƏR 3 İyul 2020, 15:12 Dövlət Agentliyi qanunsuz heyvan kəsimi fəaliyyətinin qarşısını aldı 3 İyul 2020, 15:06 Balaxanı yeni turizm məkanına çevrilir - FOTO 3 İyul 2020, 15:00 Koronavirus xəstəsi mağazada belə saxlanıldı - VİDEO 3 İyul 2020, 14:54