Arxiv
8 Avqust 2019, 14:17 | ÖLKƏ
Neftin azalan qiyməti, siyasi oyunlar və Azərbaycan: nə qədər itiririk? - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının 2019-cu il üzrə dövlət büdcəsində neftin 1 barelinin qiyməti 60 dollardan hesablanıb. Hazırda isə dünya birjalarında neftin qiyməti ucuzlaşmaqdadır. Belə ki, Londonun ICE (“InterContinental Exchange Futures”) birjasında “Brent” markalı neftin bir barrelinin qiyməti 0,23 dollar ucuzlaşaraq 58,71 dollar, Nyu-Yorkun NYMEX (“New York Mercantile Exchange”) birjasında “Light” markalı neftin bir barrelinin qiyməti isə 0,15 dollar azalaraq 53,48 dollar təşkil edib.

 

“Dövlət Neft Fonduna daxilolmalar yüksəkdir”

 

Neftin qiymətinin ucuzlaşması uzunmüddətli dövrü əhatə edərsə, dövlət büdcəsinə, eləcə də Dövlət Neft Fonduna daxilolmalara hansı şəkildə təsir göstərə bilər?

Modern.az-ın bu qəbildən olan suallarını iqtisadçı Rövşən Ağayev bildirib ki, büdcədə neftdən daxilolmalar əsasən Dövlət Neft Fondu vasitəsilə formalaşır:

“Hazırda neftin qiymətinin ucuzlaşmasının birbaşa təsirləri Dövlət Neft Fondunadır. Məsələ burasındadır ki, ilin I yarısında neftin qiymətlərinin yüksək olması səbəbədindən Fonda daxilolmalar yüksəkdir. 2019-cu il üçün Dövlət Neft Fondunun büdcəsi 15 milyard manat ətrafında proqnozlaşdırılıb. 6 ayın yekunlarına görə, Fonda daxilolmalar 10 milyard manatdır. Neftin qiyməti ilin I rübündəki kimi qalsaydı, Dövlət Nfet Fonduna daxilolmalar təxminən  21 milyard manat təşkil edəcəkdi. Bu isə pronozlaşdırılandan 5-6 milyard manat (25-30 %) çox olacaqdı. Ona görə də neftin qiyməti ilin son 4 ayında hətta 40 dollara düşsə belə, Dövlət Neft Fondunun proqnozlaşdırılan büdcəsini təmin etməyə imkan verəcək”.

 

Neftin qiyməti siyasi oyunlardan asılıdır

 

Ekspert qeyd edib ki, neftin qiymətinin ucuzlaşması davam edəcəyi təqdirdə 2020-ci il üçün təhlükə yarana bilər.


R.Ağayev eyni zamanda, neftin növbəti illər üçün qiymətinin dəqiq proqnozlaşdırılmasının iqtisadi proseslərdən asılı olmadığını vurğulayıb:


“Məsələ burasındadır ki, iqtisadçıların deyə biləcəyi fikirlər çox azdır. Son illər, xüsusilə 2014-2015-ci illərdə neftin qiymətinin kəskin ucuzlaşması, 2016-cı ildə yenidən bahalaşmasında iqtisadi faktorlar əhəmiyyətli dərəcədə azalmağa başladı. Neftin qiymətinin formalaşmasında geopolitik faktorlar üstünlük təşkil edir. Bu fonda isə Amerika-İran münasibətləri, Venesuela ətrafında gedən proseslər, OPEK-in Rusiya ilə birləşərək “OPEK+”da istehsalın azaldılması ilə bağlı bazara qeyri-iqtisadi, adminstartiv müdaxilə qərarları mühüm rol oynamaqdadır. İqtisadi faktor isə ABŞ-ın neft hasilatını artırmasıdır. Son 6 ildə ABŞ-ın neft hasilatı iki dəfə artaraq, gündəlik 6 mln barreldən 12-13 mln barrelə çatıb. Üstəgəl, 2020-ci ildə ABŞ-da şist yataqlarından çıxan nefti regiona yaymaq üçün gündəlik ötürücülük gücü 2 mln barrel olan kəmərin istifadəyə verilməsi gözlənilir”.

 

Dünya ticarəti yenidən “dizayn” olunur

 


Ekspert neftin qiymətlərinin ucuzlaşmasında iki faktorun önəmini vurğulayıb:

“Birincisi, ticarət müharibələrinin davamlı olmasıdır. Çünki ABŞ-Çin münasibətlərinin tezliklə həll olunacağı gözlənilmir, əksinə dərinləşməsi ehtimalı daha yüksəkdir. ABŞ-Çin ticarət müharibəsi getdikcə başqa ölkələri də əhatə etməyə başlayacaq. Bu isə dünya ticarətinin yenidən “dizayn” olunması ilə bağlı yaranmış situasiyadır ki, neftin qiymətinin ucuzlaşmasında əhəmiyyətli rol oynaya bilər. Dünən Beynəlxalq Energetika Agentliyinin yaydığı məlumata görə, OPEK-dən kənar istehsalçılar hasilatı artırırlar. Hasilat artımının nəticəsində bazarda yaranan təklif artıqlığı OPEK və Rusiyanın hasilatı azaltmaqla bağlı qərarını üstələyir. Və beləcə bazarda təklif tələbi üstələyir. Bu isə neft qiymətlərinin ucuzlaşması üçün əsas səbəblərdən biri rolunu oynayır. Qlobal ticarət müharibələri genişləndikcə, dünyada iqtisadi artımın zəifləməsi, dünya iqtisadi böhranının dərinləşməsi baş verə bilər ki, bu da neftə tələbatı artırır. Tələbatın artdığı bir məqamda neft qiymətlərinin yüksək olması ehtimalı aşağı düşür. Ən azından indi sizinlə danışdığımız məqamda görünən budur. Proseslər elə sürətlə dəyişir ki, sabah hansı yeni qərar verilə biləcəyini indidən söyləmək çətindir”.

 

Qeyd edək ki, 2018-ci ilin dövlət büdcəsində neftin 1 barelinin qiyməti əvvəlcə 45 dollar səviyyəsində müəyyənləşdirilmişdi. Sonradan büdcəyə yenidən baxılanda neftin 1 barelinin qiyməti 55 dollara qaldırıldı.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Milli Park ərazisində ceyran ovlayanlar saxlanıldı 22 Oktyabr 2019, 20:01 Erməni terror təşkilatlarının 49 ildə qətlə yetirdikləri türk diplomatlar - SİYAHI 22 Oktyabr 2019, 19:44 60 yaşlı kişini maşın vurdu - Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin qarşısında 22 Oktyabr 2019, 19:33 Əlahiddə Ümumqoşun Orduda yoxlama aparıldı 22 Oktyabr 2019, 19:06 Fermerlər Şurasına yeni üzvlər qəbul olundu 22 Oktyabr 2019, 18:57 Rusiya və Belarus İttifaq Dövlətinin İctimai Palatasının üzvündən İlham Əliyevə MƏKTUB   22 Oktyabr 2019, 18:49 “Kəllə qənd”ə mənşəyi bəlli olmayan maddə vururdular - REYD 22 Oktyabr 2019, 18:40 Tbilisidə “Beynəlxalq Transxəzər Nəqliyyat Marşrutu” ilə bağlı müzakirə aparıldı 22 Oktyabr 2019, 18:27 Ermənistanın zəif, Azərbaycanın güclü iqtisadiyyatı: Təhlilin NƏTİCƏLƏRİ 22 Oktyabr 2019, 18:19 Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının XIV konfransı keçirilib 22 Oktyabr 2019, 18:11 Qənirə Paşayevadan ÇAĞIRIŞ 22 Oktyabr 2019, 18:00 Qoşulmama Hərəkatı ölkələrin gənc liderlərinin Bakı Forumu başladı 22 Oktyabr 2019, 17:52 Prezident yeni Baş Nazir müavinini qəbuluna ÇAĞIRDI 22 Oktyabr 2019, 17:42 Azərbaycanda keçirilən Qoşulmama Hərəkatı nədir? - VİDEO 22 Oktyabr 2019, 17:42 Dövlət Xidmətinin 5 regional idarəsi yaradıldı 22 Oktyabr 2019, 17:38 Sabahın məzənnəsi açıqlandı... 22 Oktyabr 2019, 17:35 Rövşən Rzayev 40-dan çox vətəndaşı dinlədi 22 Oktyabr 2019, 17:20 3 və 4 yaşlı uşaqlar məktəbəqədər təhsilə cəlb edilir 22 Oktyabr 2019, 17:20 Mingəçevir su anbarında reyd keçirildi 22 Oktyabr 2019, 17:14 İlham Əliyevdən yeni SƏRƏNCAM 22 Oktyabr 2019, 17:11 “Azərsu” rəsmiləri vətəndaşları dinlədi 22 Oktyabr 2019, 17:11 İlham Əliyev macarıstanlı həmkarını təbrik etdi 22 Oktyabr 2019, 17:06 Azərbaycan karateçilərindən ETİRAZ: “Dövlətimizə qarşı çıxanların əməllərini pisləyirik” 22 Oktyabr 2019, 17:03 Mir Şahin Yardımlıdan Perinbel kəndinə yol çəkdiribmiş - VİDEO 22 Oktyabr 2019, 17:00 Prezident daha bir sərəncam İMZALADI 22 Oktyabr 2019, 16:40 Baş Nazirin yeni müavini Şahin Mustafayev kimdir? - DOSYE 22 Oktyabr 2019, 16:36 Universitetlər imkansız tələbələrə hansı güzəştləri edir? - “Tərcümeyi-halına baxıb...” 22 Oktyabr 2019, 16:34 Şahin Mustafayev İqtisadiyyat naziri vəzifəsindən çıxarıldı, yeni posta gətirildi 22 Oktyabr 2019, 16:29 Vilayət Eyvazov 45 polis leytenantını işə təyin etdi 22 Oktyabr 2019, 16:22 Milli Məclisdə diaspor müzakirəsi: “Keyfiyyətcə yeni işlər görülür” 22 Oktyabr 2019, 16:17 İlham Əliyev Putinə başsağlığı verdi 22 Oktyabr 2019, 16:11 Türk ordusu terrorçuların bölgədən çıxışını təqib edir 22 Oktyabr 2019, 15:57 Ərdoğan bu gün Putinlə nədən danışdı… 22 Oktyabr 2019, 15:56 Bakı Mühəndislik Universitetində BDU-nun yubileyi qeyd olunub 22 Oktyabr 2019, 15:50 Dövlət Komitəsinin sədri TRT AVAZ-ın qonağı olub - VİDEO 22 Oktyabr 2019, 15:40