Arxiv
24 Noyabr 2019, 22:23 | ƏDƏBİYYAT
Atatürkü hiddətləndirən AZƏRBAYCANLI

1930-cu illərdə Türkiyədə Atatürkün qarşısında söz deməkdən, mövqeyini müdafiə etməkdən çəkinməyən Əhməd Ağaoğludan başqa ikinci bir Əhməd də vardı - əslən Gəncədən olan məşhur türkoloq-alim Əhməd Cəfəroğlu (1899-1975)

1934-cü il 18-23 avqust tarixlərində İstanbulun Dolmabaxça sarayında II Beynəlxalq Türkoloji Konqres keçirilirdi. SSRİ-dən tərkibində akad. İ.Meşşaninov, akad. A.Samoyloviç və başqa tanınmış alimlərin olduğu nüfuzlu heyət gəlmişdi. Bütünlükdə dövr sovet-türk münasibətlərinin yüksəlişi ilə səciyyəvi idi.

Konqressin ikinci günü İstanbul universitetinin dosenti Əhməd Cəfəroğlu "Rus dilində ilk türk yadigarları" adlı məruzə ilə çıxış edirdi. Məruzədə vurğulanan fikir belə idi ki, ruslar türklərin təkcə torpaqlarını deyil, dillərini də işğal ediblər, kasıb dillərini türk dili hesabına zənginləşdiriblər, türk mədəniyyətindən çox şey götürüblər və mədəniyyət sahəsində türklərə borcludurlar.

Sovet nümayəndə heyəti bu çıxışı təhqir kimi qarşılamışdı. Əhməd bəyin sözlərindən hiddətlənən Atatürk çox əsəbi bir halda konqress zalını tərk eləmişdi.

Hadisə böyük səs-küy doğurmuş, təqiblərə yol açmışdı.

SSRİ qəzetləri Əhməd bəyin çıxışını "ağ mühacirin Türkiyədəki dil qurultayında sovetlərə qarşı çevrilmiş hərəkəti" kimi dəyərləndirmişdi.

Türkiyənin aparıcı "Cumhuriyet" qəzeti isə Əhməd bəyi "qurultayda mevzu haricinə çıkan bir hatib" kimi qələmə verərək, söylədiklərinin heç bir elmi əsası olmadığını, fikirlərini dəlillərlə əsaslandıra bilmədiyini iddia etmişdi.

Bunun ardınca universitet rəhbərliyinin qəzəbinə tuş olan Əhməd Cəfəroğlu ədəbiyyat fakültəsindəki rus dili müəllimliyindən azad edilərək, ilahiyyat faküitəsinə (görünür, Allah yoluna qayıtması üçün!) kitabxanaçı vəzifəsinə göndərilmişdi.

Ən böyük zərbə isə Azərbaycan mühacir mətbuatına dəymişdi - həmin ilin sonunda Əhməd bəyin naşiri və redaktoru olduğu akademik təmüyllü "Azərbaycan Yurd Bilgisi" jurnalının nəşri dayandırılmışdı...


Vilayət Quliyev,
Azərbaycanın Macarıstandakı səfiri

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Kürdəmirdə mikroavtobus traktora çırpıldı: yaralılar var 21 Yanvar 2020, 20:03 Böyük Britaniya İrandakı səfirini dəyişməyəcək 21 Yanvar 2020, 19:55 Əhali arasında ən çox yayılan xəstəliklərin SİYAHISI 21 Yanvar 2020, 19:42 Azərbaycanda nə qədər həkim var? - RƏQƏM 21 Yanvar 2020, 19:28 Musa Qasımlı kənd sakinləri ilə görüşüb 21 Yanvar 2020, 19:20 Ötən il doğulan körpələrin 53,2 faizi oğlandır 21 Yanvar 2020, 19:17 Prezident Davosda “Signify” şirkətinin baş icraçı direktoru ilə görüş 21 Yanvar 2020, 19:09 Lukaşenko: “Belarus Azərbaycan neftini bazar qiymətləri ilə almağa hazırdır” 21 Yanvar 2020, 19:04 Hadi Rəcəbli gənclərlə görüşüb - FOTO 21 Yanvar 2020, 18:59 Azərbaycan əhalisinin sayı AÇIQLANDI 21 Yanvar 2020, 18:52 Fəzail Ağamalı Surra kəndində seçicilərlə - VİDEO 21 Yanvar 2020, 18:45 Koçaryanın vəkilləri məhkəməni boykot etdilər 21 Yanvar 2020, 18:40 "Real" 30 milyon avroluq transfer həyata keçirib 21 Yanvar 2020, 18:33 Azərbaycanda qızıl və gümüş hasilatı artıb 21 Yanvar 2020, 18:26 Mahir Abbaszadə Abşeron rayonunda seçiciləri ilə görüşüb - FOTOLAR 21 Yanvar 2020, 18:20 İqbal Məmmədov kənd ağsaqqalları ilə görüşüb - FOTOLAR 21 Yanvar 2020, 18:14 Azərbaycan pasportundan imtina edib Ukrayna vətəndaşlığı alanlar... 21 Yanvar 2020, 18:08 Ceyhun Məmmədov məcburi köçkünlərin evində olub - FOTO 21 Yanvar 2020, 18:07 Cavanşir Paşazadə kənd insanları ilə bir araya gəlib - FOTOLAR 21 Yanvar 2020, 18:03 Müəllimlərin işə qəbulunda YENİLİK - VİDEO 21 Yanvar 2020, 17:58 Hacıbala Abutalıbovun müraciət etdiyi astroloq Zirəddin Rzayevə: “Gərək Nərmin məsələsini açmayaydı” 21 Yanvar 2020, 17:52 Azercell “Təhlükəsiz internet” təlimin keçirilməsinə dəstək oldu 21 Yanvar 2020, 17:46 Kamran Bayramov Daşkəsənin kəndlərində görüşlər keçirib - FOTOLAR 21 Yanvar 2020, 17:40 Sarkisyanın kürəkənindən SƏRT SÖZLƏR: “Paşinyan və komandası adam deyil” 21 Yanvar 2020, 17:34 Məktəblilər bu tarixdə qış tətilinə çıxacaq 21 Yanvar 2020, 17:29 Əhəd Abıyev Quşçu kəndində səyyar qəbul keçirib - FOTO 21 Yanvar 2020, 17:23 Dünyanın 54 ölkəsində yaşayan azərbaycanlı gənclər toplaşacaq 21 Yanvar 2020, 17:17 Rafiq Əliyev Lütfi Zadə ilə birgə yazdığı kitabı oxuculara təqdim edəcək 21 Yanvar 2020, 17:10 Əbülfəs Qarayev ABŞ səfiri ilə görüşdü 21 Yanvar 2020, 17:04 “Bəzi namizədlər hansısa məqsədlərə xidmət edirlər” - Məzahir Pənahov 21 Yanvar 2020, 16:58 Ermənistanda “qanuni oğru” adını daşıyanlara avtomatik 10 il iş kəsiləcək 21 Yanvar 2020, 16:52 Gəncə sakinindən “Kalaşnikov” tapıldı 21 Yanvar 2020, 16:46 MSK: “95 nəfər namizədliyini geri götürdü” 21 Yanvar 2020, 16:41 Rövşən Sadıxov: “Seçicilərlə sıx və operativ ünsiyyət üçün rayonda daimi ofisim fəaliyyət göstərəcək” 21 Yanvar 2020, 16:36 Gülər Əhmədovanın namizədliyi qeydə alınmadı  21 Yanvar 2020, 16:31
SORĞU Yeni parlamentdə kimlər olsun?