Cəmiyyətimizdə ara-sıra rast gəlinən, amma insanların marağını cəllb edən nadir xəstəliklərdən biri də albinizmdir. Belə insanların ağ rəngi ətrafdakıların diqqətini tez cəlb edir. Bu baxımdan albinizm xəstəliyinə tutulanların çoxu bunu kompleks sayır. Belə ki, bəzi insanların reaksiyaları, onlara uzun müddət baxmaları, bu xəstəlikdən əziyyət çəkənləri sıxır. Cəmiyyətdə belə insanları “fosfor adam” da adlandırırlar.
Modern.az-ın əməkdaşı bu xəstəlik haqqında araşdırma aparıb.
Görəsən hansı səbəb insanları “fosforlaşdırır”?
Belə insanlar elmi dildə “albinos” adlanır. Albinizm (latınca albus-ağ)-dəridə piqmentin anadangəlmə yoxluğudur. Albinizm genetik xəstəlikdir. Belə insanlarda piqmentlər inkişaf etmədiyi üçün onların rəngi ağ olur. Albinizm - insan dərisində, saçlarda və gözlərdə həmin hissələrin normal rəngini verən boya maddəsinin irsi olaraq yoxluğudur. Albinizm 3 cür olur. Bütün bədəni əhatə edən albinizm, göz albinizmi, dəri albinizmi. Tam albinizm zamanı dəri, tüklər ağ, gözlər isə qırmızı rəngdə olur. Dəri albinizmində gözlər normal olsa dəri və tük piqmentsiz olur. Göz albinizmində isə gözlər piqmentsiz, dəri və tük normal rəngdə olur. Albinosların gözləri çox pis görür, dəriləri isə günəşə qarşı çox həssas olur. Albinostlar özlərini günəş şüalarından çox diqqətlə qorumalıdırlar, çünki onlarda dəri xərçənginə tutulmaq riski çox yüksəkdir.Onlar xüsusi qoruyucu eynək taxmalı və bütün bədəni örtən paltar geyinməlidirlər. Albinosların sümüklərinin tərkibində fosforun miqdarının həddən çox olması onları adi insanlardan fərqləndirən başlıca cəhətlərdən biridir.
Azərbaycanda neçə nəfər albinizm xəstəliyindən əziyyət çəkir?
Səhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Anar Qədirli Modern.az-a açıqlamasında bildirib ki, albinizm nə xəstəlik, nə də əlillikdir. A.Qədirlinin sözlərinə görə, elə bu baxımdan da bunun müalicəsi aparılmır.
“Bu xəstəlik sadəcə olaraq patologiyadır. Ona görə albinizm xəstəliyindən əziyyət çəkənlərin Səhiyyə nazirliyində statistikası yoxdur”.
Dünyada hər 20 min nəfərdən biri bu xəstəlikdən əziyyət çəkir...
Statistikaya görə, dünya əhalisinin təqribən 1% albinosdur. Hər 20 min avropalıdan bir albinosdur. Albinoslar tarixən bütün dünyada ayrı-seçkiliyə məruz qalıblar. İsti ölkələrdə albinosların sayı daha çoxdur. Geridə qalmış Afrika ölkələrində isə xurafat baş alıb gedir. Bəzi Afrika ölkələrində cadugərlər albinosları öldürüb onların bədən üzvlərini kəsərək uğurgətirici amulet kimi satırlar. Hər il onlarla albinos öldürülür. Xüsusilə Tanzaniyada cadugərlərin, albinosların saç, qol, ayaq və qan kimi bədənlərindən alınan parçaları, insanları zəngin edəcəyi qarşıya qoyulan bir iksir istehsalında istifadə etdikləri deyilir. Bu baxımdan bir çox ölkələrdə albinoslar hüquqlarını müdafiə etmək üçün öz təşkilatlarını yaradıblar.
Dünyanın ən böyük “Allbinos” ailəsi…
Dünyada ən böyük albinos ailəsi Hindistanda yaşayır. Ata Rozituray Pullan, onun həyat yoldaşı Mani və 6 uşaqları birlikdə bu ailənin tərkib hissəsini təşkil edir. Bundan əlavə, ailənin böyük qızı Renu, başqa albinos Roshiha ailə qurub. Bu albinos cütlüyün də Caramrac adlı albinos oğulları var. Ümumilikdə Pullan klanı 10 albinosandan ibarətdir.
İslam dinində də bu xəstəlikdən danışılır...
Peyğəmbərimiz Hz.Muhamməd(s.ə.s) bir duasında;
“Allahım albinosluqdan, divanəlikdən, cüzamdan və pis xəstəliklərdən Sənə sığınıram”.( Səhih ən-Nəsəi 3/1116)-deyə Allaha sığınmaqdadır. Xəstəliyin müalicəsi yoxdur. Belə xəstələrin gözləri yaş keçdickə zəifləməyə başlayır.
Qeyd edək ki, ölkəmizdə də bu xəstəlikdən əziyyət çəkənlərə diqqət yetirilir. Belə ki, 2006-cı ildə albinoslara həsr olunmuş “Ağ adam“ filmi ekran üzü görüb. Bu filmdə baş rollardan birini albinos oğlan ifa edir. Bu gün albinoslar təxminən 60 manat civarında əmək pensiyası alırlar.
Belə xəstəlik daşıyıcıları ilə bir çox ölkədə hələ sağ ikən müqavilə bağlanılır, onlara pul ödənilir. Onlar dünyasını dəyişdikdən sonra isə sümüklərindən texniki məsələlər üçün istifadə edirlər.
Anar KƏLBİYEV
