Rasmiy dilerlar tomonidan ikkinchi qo'l avtomobillarini sotishda QQSni hisoblash tartibini o'zgartirish taklif etilmoqda.
Soliq kodeksiga taklif etilayotgan o'zgartirishga ko'ra, ishlab chiqarilganiga besh yildan oshmagan va dilerlar tomonidan faqat naqd pulsiz sotib olingan ikkinchi qo'l avtomobillarini qayta sotishda uch yil muddatga QQS avtomobilning to'liq qiymatidan emas, balki faqat savdo ustamasidan hisoblanadi.
Modern.az xabar berishicha, masalaga oid Oxu.Az nashriga gapirgan iqtisodchi ekspert Xalid Karimli o'zgarish butun bozorni qamrab olmasligini ta'kidladi.
Uning so'zlariga ko'ra, o'zgarish ma'lum ma'noda ushbu avtomobillar narxining pasayishiga olib kelishi mumkin:
"Chunki ushbu shaxslarning QQS yuki kamayadi va ularning QQS miqdorida chegirma qilish imkoniyatlari paydo bo'ladi. To'liq bo'lmasa ham, ma'lum bir qismini imtiyoz berishlari mumkin. Hozirda hisoblash quyidagicha amalga oshiriladi: faraz qilaylik, diler avtomobilni 20 ming manatga sotib olib, 22 ming manatga sotadi. Avval QQS 22 ming manatdan hisoblanardi. Bu holda 3 356 manat soliq yuzaga kelardi. Bunday holda, 20 ming manatga sotib olgan avtomobilini 25-26 ming manatga sotishi kerak edi. Bozorda avtomobillar naqd sotilganligi sababli buni qila olmasdi. Shuning uchun naqd pulsiz sotishardi.
Bu yerda asosiy masala shundaki, ular baribir soliqdan qochishardi. O'zgarishning asosiy maqsadlaridan biri ham shaffoflik uchun imkoniyat yaratishdir. Endi qanday bo'ladi? Agar avtomobilni 20 ming manatga sotib olib, 22 ming manatga sotsa, QQSni 2 ming manatdan to'laydi. Bu summaning QQS esa 305 manatdir. Matbuotga berishingiz uchun raqamni aniqlashtiray: avval 3 356 manat to'lashi kerak edi, endi esa 305 manat soliq to'laydi. Ko'ring, 3 356 manat qayerda, 305 manat qayerda.
Bu yerda asosiy masalalardan biri ham bozorning rasmiylashishiga imkoniyat yaratishdir. Avvallari bu shartlar bilan rasmiy ravishda sota olmasliklarini ko'rishardi, shuning uchun rasmiyatchilikdan tashqari sotib olishardi. Soliq yukining kamaytirilishi rasmiy dilerlarga naqd pulsiz, o'tkazma yo'li bilan ishlashga imkon beradi".
X.Karimli qo'shimcha qildi, qayd etilgan qadamning o'zi juda ijobiy:
"Ham rasmiy avtomobil savdosini oshiradi, ham naqd pulsiz hisob-kitoblarni kengaytiradi, ham shaffoflikni oshiradi. Ammo bu yerda bir jihat bor: agar avvallari soliq to'lamagan bo'lsalar, endi esa taxminan 300 manat soliq to'lash zarurati yuzaga kelsa, buning narxlarga ta'sirini unchalik sezmasligimiz mumkin. Asosiy jihatlardan biri budir.
Avval soliq yuqori edi, ammo ushbu soliqni to'lamagan bo'lsalar, operatsiyalarni yashirgan bo'lsalar, naqd sotib olib, naqd sotgan bo'lsalar, narxlar nuqtai nazaridan ko'p narsa o'zgarmasligi mumkin. Bu qadam naqd pulsiz hisob-kitoblarni oshiradi, soliqdan qochishni kamaytiradi. Bu yerda asosiy maqsad ham soliqdan qochishni kamaytirishdir. Chunki ikkinchi qo'l avtomobil bozorida operatsiyalar asosan naqd amalga oshirilardi. Endi esa naqd pulsiz operatsiyalar hajmini oshirishni istashadi.
Naqd pulsiz hisob-kitobga o'tganda katta soliq yuki yuzaga kelganligi sababli bunda qiziqish yo'q edi. Dilerlar ham naqd sotib olib, naqd sotishar, soliqdan qochishardi. Bu o'zgarish ushbu holatlarni kamaytirish uchundir".
