Aşura İslam tarixində mühüm hadisələrdən biri olmaqla yanaşı, həm də hüzn, matəm və faciənin yad edildiyi gündür. Bu gün münasibətilə keçirilən mərasimlərdə insanlar Kərbəla hadisəsini xatırlayır, imam Hüseynin və onun silahdaşlarının çəkdiyi əzabları anırlar. Lakin son illər müşahidə olunur ki, bəzi valideynlər azyaşlı uşaqları da bu mərasimlərə aparır, hətta onların matəm proseslərində iştirak etməsinə şərait yaradırlar. Bu isə uşaqların psixoloji və emosional inkişafı baxımından ciddi narahatlıq doğuran məsələdir.
Uşaqların dünyagörüşü və psixikası hələ tam formalaşmadığından onlar gördükləri hadisələri böyüklər kimi dəyərləndirə bilmirlər. Aşura mərasimlərində səsləndirilən kədərli mərsiyələr, ağlaşmalar, özünə xəsarət yetirmə səhnələri və digər emosional görüntülər uşaqlarda qorxu, təşviş və stress yarada bilər. Xüsusilə azyaşlı uşaqlar bu mənzərələri travmatik hadisə kimi qəbul edə, sonradan yuxu pozuntuları, narahatlıq və davranış problemləri ilə üzləşə bilərlər.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, uşaqların psixoloji sağlamlığının qorunması valideynlərin əsas vəzifələrindən biridir. Buna görə də onların yaşına uyğun olmayan dini və emosional yüklü tədbirlərdən uzaq saxlanılması vacibdir. Dini dəyərlərin öyrədilməsi əlbəttə ki, önəmlidir, lakin bu proses uşağın yaş xüsusiyyətlərinə uyğun şəkildə aparılmalıdır. Kərbəla hadisəsi və imam Hüseynin mübarizəsi uşaqlara zorakılıq və faciə səhnələri vasitəsilə deyil, mənəvi dəyərlər, ədalət, mərdlik və humanizm nümunələri kimi izah edilməlidir.
Digər tərəfdən, bəzi uşaqlar valideynlərinin təsiri altında mərasimlərdə iştirak etməyə məcbur olurlar. Halbuki hər bir uşağın təhlükəsiz və sağlam mühitdə böyümək hüququ var. Onların psixoloji vəziyyətinə mənfi təsir göstərə biləcək tədbirlərə cəlb edilməsi düzgün yanaşma hesab edilə bilməz.
Cəmiyyət olaraq uşaqların maraqlarını və sağlamlığını hər şeydən üstün tutmalıyıq. Aşura mərasimləri böyüklərin dini inanc və seçimidir. Uşaqlar isə belə tədbirlərin ağır emosional yükündən qorunmalı, onların dini tərbiyəsi yaşlarına uyğun, maarifləndirici və sağlam üsullarla həyata keçirilməlidir. Sağlam psixologiyaya malik nəslin yetişməsi üçün valideynlər bu məsələdə daha məsuliyyətli davranmalı və uşaqları matəm mərasimlərinin yaratdığı mənfi təsirlərdən uzaq saxlamalıdırlar.
