03May | Ana Səhifə - Yazılar - Türkiyə prezidenti kim olacaq?
Türkiyə prezidenti kim olacaq?

Hidayət Elvüsal



Qardaş Türkiyə ölkəmizin ən yaxın, doğma, etibarlı tərəfdaşıdır. Heç şübhəsiz ki, orada baş verən hadisələrin bu və ya başqa şəkildə Azərbaycana dəxli və təsiri var. Hazırkı ərəfədə nəinki ölkələrimizdə, hətta bütün dünyada maraq dairəsində olan növbədənkənar seçki olayları müzakirə edilməkdədir.

Türkiyə niyə növbədənkənar, erkən seçimi gedir? Doğrudanmı az qala il yarım əvvələ çəkilmiş bu siyasi qərar səbəbsizdir? Əlbəttə, yox. Açığını deyək ki, ölkə iqtisadiyyatı ciddi böhran keçirir. Hakimiyyətdə olan Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP) əvvəlki nüfuzunu bərpa etmək üçün bir sıra tədbirlər, yəni terrora qarşı ciddi mübarizə və Afrin hərakatı adlanan hərbi yürüş keçirsə də, əhalini qane etmədi. Çünki bir daha qeyd edirik ki, bütün bunların fonunda böhranda boğulan, çökməkdə olan iqtisadiyyat əsas səbəb kimi önə çıxdı. Nə qədər ki, bu böhran geniş vüsət almayıb, AKP qabaqlayıcı tədbir kimi erkən seçimi siyasi çıxış yolunu gördü. Dəfələrlə yalnız 2019-cu ildə keçiriləcəyini deyən prezident Ərdoğan vəziyyətin kritik xarakter aldığını gördü və belə bir addımın vacibliyini həyata keçirdi. Bunun üçün əlbəttə, son vaxtlar AKP-nin gözlənilməz tərəfdarına çevrilmiş milliyyətçi Hərakat Partiyasının lideri Dövlət Baxçəli meydana çıxdı və erkən seçim məsələsini ortaya atdı. Təbii ki, Ərdoğan bunu istəyirdi. Həmin anda əvvəlki sözlərini geri götürdü və erkən seçimə start verdi.

AKP-nin hakimiyyətdə qalmaq, yenidən seçilmək ümidi ilə başqa çıxış yolu yoxdur. Ölkə böhran, bahalıq, inflyasiya və işsizlik girdabındadır. Xarici borclar astronomik həddə çatıb. Əsas diqqət yol, körpü, bina, alış-veriş mərkəzlərinə yönəldiyindən digər bütün sahələr durğun vəziyyətdədir. Dollar 4 lirəni çoxdan keçib. İş o yerə çatıb ki, AKP əldə olan bütün fabrikləri, mədənləri, bir sıra digər istehsal sahələrini satışa çıxarıb. Cümhuriyyətin qürur simvolları olan 14 şəkər fabriki satılır. Bu səbəbdən həm sənayedə, həm kənd təsərrüfatında, həm də nəqliyyat sektorunda yüz minlərlə yeni işsizlər ordusu yaranır. Hazırda isə 4 milyona qədər işsizi olan Türkiyədə elə təxminən 4 milyon suriyalı var. Qəribədir ki, onlar bəzi bölgələrdə ticarət sahələrini ələ keçiriblər. Suriyalı iş adamlarından vergi alınmır. Yerlilər bu rəqabətə dözə bilmir və hər gün yüzlərlə orta və kiçik sahibkarlar iş yerlərini bağlamaq məcburiyyətində qalırlar. İndi Qaziyan, Mərsin, Hatay və hətta İstanbulun göbəyində ərəb əlifbası ilə təqdim olunan obyektlərin, dükanların, müxtəlif iş yerlərinin sayı-hesabı yoxdur. Suriyalıların böyük bir hissəsinə seçki hüququ da verilib.

Kənd təsərrüfatı bitmiş vəziyyətdədir. Təsəvvür edin ki, bu gün Türkiyə adi samanı da xaricdən idxal edir. Bu sahəyə rəhbərlik edən nazir başqa ölkələrdən alınan və alınacaq məhsullardan fəxrlə danışır. Ət, süd məhsulları, taxıl, mərcimək, quru lobya… xaricdən alınır. Halbuki Türkiyə bütün bu və başqa kənd təsərrüfatı məhsullarını istehsal edən ən qüdrətli ölkələrdən idi. Vəzifəsi xaricdən almaq deyil, ölkənin özündə bütün bunların inkişafını təmin etmək olan nazir isə idxalla öyünür.

Belə misallar çoxdur. Başqa səbəblər də var. Türkiyə az qala həbsxanalar ölkəsinə çevrilib. FETÖ-çilər, terrorçular, digər cinayət törədənlərin həbsi əlbəttə, qanunidir. Amma bu qədər jurnalistin, yazıçının həbsi qorxu yaradır. İş o yerə qalıb ki, adicə bir etiraz söz söyləyən həbsə atılır. Aktyorlar, müğənnilər təqib edilir.

Tələbələr də narazıdır. Onlar mitinqlərdən həbsxanaya göndərilir. Universitetlər boşalır. Brend təhsil ocaqları dağıdılır. Orta məktəblər dünyəvi elmlərdən uzaqlaşdırılıb, imam-xətib okullarına çevrilir. Bu və başqa neqativ tablolar önündə erkən, növbədənkənar seçkiyə gedən Türkiyənin təxmini panoramı belədir.

Namizədlər isə məlumdur - AKP-dən Rəcəb Teyyub Ərdoğan, HDP-dən həbsdə olan Səlahəddin Dəmirdaş, Səadət Partiyasından Temer Qaramollaoğlu, İyi (yaxşı) Partiyadan Maral Anşəkər, Vətən Partiyasından Doğu Pərincək və s. Bu yazı hazırlanarkən CHP-dən deyilən kimi həyəcan doğuracaq namizəd elan edilməyib.

Bəzi olaylar da baş verdi. Türkiyənin sabiq prezidenti, AKP-nin qurucusu, Ərdoğanın yol yoldaşı Abdullah Gülün namizəd ola bilməsi xəbəri bomba kimi partladı. Gözlənilməz həm də o oldu ki, Səadət Partiyasının arzusu olan Abdullah Gülün ofisinə həmin anda bir helekopter endi. Və… bu hava nəqliyyatından Ərdoğanın müşaviri, sözçüsü İbrahim Qalın və Baş Qərargah rəisi Hulisi Akar düşüb Güllə xeyli söhbət apardı. Səhərisi gün isə Gül namizəd olmayacağını elan etdi. Beləliklə seçkiyə hərbi gücün də qatılması şok yaratdı.

Biz əslində çox qısa söhbət açdıq. Amma bir məsələni mütləq qeyd etməliyik. Kimin prezident seçilməsindən asılı olmayaraq, Türkiyə iqtisadiyyatını onillər boyunca dirçəltmək mümkün deyil. Eyni zamanda ordu, təhsil, səhiyyə və digər sahələrdə də vəziyyət ürəkaçan deyil.

Amma Türk milləti Atatürk demişkən - çalışqandır, yaradandır. O, bu dəfə də dirçələcək gücə malikdir. Biz də bunu istəyirik. Güclü Türkiyə güclü Azərbaycan deməkdir.

Söz seçicilərindir!

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Əfv olunan şəxslər iki həftəlik istirahət mərkəzinə yerləşdirilir - RƏSMİ 7 Aprel 2020, 18:34 Azərenerjidən “Biz sizin üçün işləyirik. Siz bizim üçün evdə qalın!” videoçarxı 7 Aprel 2020, 18:29 “Nar” şəbəkəsi ölkəni fasiləsiz internetlə təmin edir 7 Aprel 2020, 18:19 Nazir: Birdəfəlik ödəmə üçün müraciət edənlərin 60 faizi haqqı olmayanlardı 7 Aprel 2020, 18:13 İstanbulda yaşayış binasında PARTLAYIŞ 7 Aprel 2020, 18:09 İşsizlikdən sığorta mexanizminin sadələşdirilməsi nəzərdə tutulur - Sahil Babayev 7 Aprel 2020, 18:00 Uşaqlar üçün koronavirus təhlükəsi barədə nağıl - FOTOLAR 7 Aprel 2020, 17:56 İşsiz statusu alanlara birdəfəlik ödəmələr bu tarixdən veriləcək 7 Aprel 2020, 17:50 Koronavirusa görə 6 xəstəxana quraşdırılacaq - SƏRƏNCAM 7 Aprel 2020, 17:44 Koronavirus bu ölkənin mövcudluğuna təhlükədir 7 Aprel 2020, 17:40 İcazə sistemi ilə bağlı 2 yeni funksiya yaradılıb 7 Aprel 2020, 17:34 İTV-nin Aprel döyüşləri haqqında sifariş etdiyi film efirə verilmədi - SƏBƏB 7 Aprel 2020, 17:27 Dolların sabaha olan məzənnəsi 7 Aprel 2020, 17:20 Dünya zənginlərinin yeni siyahısı AÇIQLANDI 7 Aprel 2020, 17:14 “8103”dən gələn SMS-ləri dəyişdirən şəxs həbs edilib 7 Aprel 2020, 17:07 Deputat: “Karantin tədbirləri bir neçə sahənin xüsusi inkişafını zəruri etdi” 7 Aprel 2020, 17:00 Heyvanların koronavirusa yoluxması təhlükəli vəziyyət yaratdı - “Bunu insana rahatlıqla ötürə bilərlər” 7 Aprel 2020, 16:55 Postmodern DURUM   7 Aprel 2020, 16:43 Pensiya və bütün sosial ödənişlər vaxtından əvvəl veriləcək 7 Aprel 2020, 16:36 İcazəsiz quş ovlayan şəxs cəzalanıb 7 Aprel 2020, 16:30 Pərvin Kərimzadə: “34-cü əfv aktı dövlətin humanist siyasətinin daha bir göstəricisidir” 7 Aprel 2020, 16:23 Nazirlik yardımla bağlı müraciəti sadələşdirdi 7 Aprel 2020, 16:21 Azərbaycan mətbuatı yaltaqlardan, qorxaqlardan xilas olmalıdır – BAŞ REDAKTOR 7 Aprel 2020, 16:15 Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 717-yə çatdı - daha 1 nəfər öldü 7 Aprel 2020, 16:11 “Əfv Sərəncamı ölkə Prezidentinin növbəti humanist addımıdır” - Vitse-spiker 7 Aprel 2020, 16:05 Şəhidin xanımı koronavirusla mübarizəyə dəstək oldu 7 Aprel 2020, 15:58 Covid-19 virusu və xərçəng xəstələri 7 Aprel 2020, 15:51 Kembric Universitetinin azərbaycanlı professoru: “Burada sürətli testlər hazırlayıb, mübarizə yollarını axtarırlar” 7 Aprel 2020, 15:46 Qarabağda da koronavirus TAPILDI 7 Aprel 2020, 15:40 Emin Ağalarov biznesdəki çətinliklərdən DANIŞDI: “Gəlirimiz sıfıra düşüb, maaşları necə verək?” 7 Aprel 2020, 15:38 Bir gündə 142 - Çağrı Mərkəzinə rekord sayda müraciət olub 7 Aprel 2020, 15:32 Bakıda “8103” qısa nömrəsinə 90 dəfə SMS göndərən şəxs saxlanıldı - Foto 7 Aprel 2020, 15:26 “Bu məlumatlar qorxu yaratmaq məqsədi daşıyır” - Səməd Seyidov 7 Aprel 2020, 15:20 Hesablama Palatasının İş planına yenidən baxılacaq - Sədrin AÇIQLAMASI 7 Aprel 2020, 15:14 İsmayıllıda naməlum kişi meyiti tapıldı 7 Aprel 2020, 15:08