Arxiv
11 Fevral 2020, 10:07 | ƏDƏBİYYAT
Abay Kunanbayevin “Qara söz”ü Modern.az-da - On beşinci və on altıncı söz

Modern.az saytı qazax xalqının görkəmli ədəbiyyatçısı və mütəfəkkiri Abay Kunanbayevin 175 illiyi münasibəti ilə onun qələmə aldığı “Qara Söz”ü təqdim edir.

 

On beşinci söz

 

İnsanları müşahidə edərkən, belə nəticəyə gəldim ki,   ağıllı insanla ağılsızın fərqlərini belə gördüm. Əvvəla onu deyim ki, insan dünyaya gəldiyi ilk gündən kainatı və gördüyü hər şeyi anlamağa maraqlı olur. Maraqlandığı hər şey üçün ayırdığı zaman onun yaddaşında ən xoşbəxt anlar olaraq yer tutar. Buna görə də ağıllı insan hər zaman faydalı işlərə meyl edər, gördüyü işlərdən zövq alar, köhnə xatirələrini danışanda belə,  ağır günlərini də sevgi ilə danışar, söhbətləri ilə ətrafdakıları məst edər. Belə adamlar yaşadıqları ömürə görə təssüflənməzlər.

 

Ağlı başında olmayan,  həyatda layiqli yerini tapmayan insan da dəyərsiz  və mənasız işlərə maraq edər, ömrünün gözəl anlarını və qiymətli vaxtlarını boş-boşuna keçirər. Yaşadığı ömürdən, zamandan zövq almaz. Gəncliyini elə yaşar ki, sanki gənclik uçub getməyəcək,  elə zənn edər ki, qarşıdakı ömür yolu əyləncələr və sevinclərlə dolu olacaq. Beləcə ömrünü faydasız yaşayar, bir gün ayılar ki,  gəncliyi ötüb keçib, ayaqları yorğun düşüb, beli bükülüb, artıq heç nəyə marağı qalmayıb, gözündə hər şey adiləşər.

 

Üçüncüsü isə - hər şeyə maraq duymaqdır. İnsan istərsə belə bir adətə öyrənir. Belə adətkərdəlik isə insanda xəstəlik yaradar. Dayanmadan uğur  qazanan insan da bəzən müvəfəqiyyətə aludə olur. Bu da insanın başını  dumanlandırır, sərxoş edir. Ətrafdakı adamların diqqət mərkəzində olan insan müvəfəqqiyyətin təsirindən  bəzən qeybət və gülüş hədəfinə də çevrilir.
Müdrik adamlar belə  çıxılmaz vəziyyətə düşdükdə  sayıqlığını itirmədəozünü  ələ alar, düşündüyü hər sözü  söyləməz və özünü gülünc göstərməz. Sarsaq adam isə  gözləri göyə baxa-baxa yəhərsiz atı çapıb tozanaq qoparar, başındakı papağını da bu tozanaqda itirər , əynindəki çapanının atın quyruğunda yelləndiyindən də xəbəri olmaz. Belələrini də çox görmüşəm.
Özünü adlı-sanlı kişilərin içərisində görməlk istəyirsənsə, o zaman hər gün, ya həftədə, ayda bir dəfə  özünə hesabat ver. Bax gör ki,  yaşadığın ömür boyunca hansı xeyirli işləri gördün, özünə hansı savadı qazandın, gerçək dünyan və ya axirətin üçün hansı savab əməlləri etdin? Yaşadığın ömür səni peşiman etmədi ki?

Yoxsa ki, heç  ömrün necə gəlib keçdiyindən də xəbərin olmadı?

1893

 

On altıncı söz

 

Bizim qazaxlar üçün onların etdikləri ibadətin allah tərəfindən qəbul olub-olunmayacağının heç bir fərqi yoxdur. Bu səbəb  onları narahat etməz. Belə düşünürlər ki, sadəcə hər kəsin etdiyi kimi biz də otururub, əyilib- durub, dua etsək, bu bizə bəs edər. Nisyə mal aldığı tacir gəlib qapısını döyəndə deyər ki: “Əlimdə ovcumda olanım budur, istəyirsən götür, istəmirsənsə, yoxumdur, yerin altın qazıb sənə pul verəsi deyiləm ki, vur öldür məni, yoxumdur...!”.

 

 O Allahla da tacirlə davrandığı kimi davranar.  Nə   qəbul olunmuş duaları  ayinləri öyrənib-tələffüz etməz, nə də ki, əlavə savad-bilik öyrənməz. Elə bil ki, dilinə əziyyət verməz.  Sözləri sındıra-sındıra dua edər ki, guya günahlardan təmizlənəcək. Özünü təmizə çıxarmaq üçün bəhanəsi belə olar: “Mənim bildiyim bu qədərdir, bu qoca yaşımda  elm öyrənən deyiləm ki?” və ya “ Əsas odur ki, dindarlıqla məşğulam, nə fərqi var ki, sözləri düz deyib, ya demirəm, dilim sözü tutmursa bu günah deyil”- deyib, özünə haqq qazandırar. Görəsən onun dili başqalarının dilindən fərqlidir ki?

1893

 

Tərcümə etdi: Aida Eyvazlı

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
PSİXOLOQ MƏSLƏHƏTİ:  “Qaynar xətt” yaradılsın – KARANTİNİN 18-Cİ GÜNÜ 10 Aprel 2020, 01:38 OPEC+ razılaşdı: Gündəlik hasilat 10 milyon barel azaldılacaq 10 Aprel 2020, 00:59 Boris Conson palataya köçürüldü 10 Aprel 2020, 00:53 Bakıda motosiklet piyadanı vurdu 10 Aprel 2020, 00:36 ABŞ-da koronavirusdan ölənlərin sayı 16 374-ə çatdı 10 Aprel 2020, 00:17 Tanınmış akademik dünyasını dəyişdi 9 Aprel 2020, 23:59 İngiltərədə koronavirusdan bir gündə 881 nəfər öldü 9 Aprel 2020, 23:56 NATO-nun keçmiş baş katibi koronavirusdan sağaldı 9 Aprel 2020, 23:46 Fransada koronavirus 12 210 can alıb 9 Aprel 2020, 23:27 Azərbaycanda daha 3656 nəfər koronavirusla bağlı test olundu 9 Aprel 2020, 23:15 Bakı-Şamaxı yolunda ağır qəza 9 Aprel 2020, 23:05 Deputatın təşkilatı 20 tənhanın ərzaq təminatını üzərinə götürdü 9 Aprel 2020, 22:53 Sonu görünməyən, ağıla gəlməyən  tənəzzül – NAZARBAYEVDƏN ÖZ XALQINA MƏKTUB 9 Aprel 2020, 22:37 Heydər Əliyev Mərkəzindən Rusiyaya həmrəylik mesajı - VİDEO 9 Aprel 2020, 22:23 İşsizlərə şad xəbər: 10 000 nəfər üçün ÖDƏNİŞ EDİLİB 9 Aprel 2020, 22:18 “Rusiya Dağlıq Qarabağı müstəqil ölkə kimi tanımır” - Mariya Zaxarova 9 Aprel 2020, 21:53 Bu ölkədə koronavirus 18 279 nəfərin həyatına son qoydu 9 Aprel 2020, 21:36 Türkiyədə 3 Azərbaycan vətəndaşı koronavirusa yoluxub 9 Aprel 2020, 21:21 Türkiyədə koronavirus qurbanlarının sayı 908-ə çatdı 9 Aprel 2020, 21:08 Hərbi qulluqçular yaşı 65-dən yuxarı şəxslərə yardım çatdırıblar 9 Aprel 2020, 20:44 ATƏT PA-nın Bürosu Dağlıq Qarabağdakı “seçkiləri” ictimai sağlamlığa təhlükə adlandırdı 9 Aprel 2020, 20:27 Fəzail Ağamalıdan etiraz: VİDEONU KƏSİB BİZİ HƏDƏFƏ GÖTÜRÜBLƏR 9 Aprel 2020, 20:12 Koronavirusdan zərər çəkən sahibkarlara yardım edilməsinə başlanıldı 9 Aprel 2020, 20:01 Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanı neft hasilatının azaldılmasına RAZILAŞDI 9 Aprel 2020, 19:52 Gürcüstanda daha 7 nəfərdə COVİD-19 tapıldı 9 Aprel 2020, 19:41 Karantindən buraxılan tələbə: “Gələn dəfə “Relax”a istirahətə gəlmək ümidi ilə...” - VİDEO 9 Aprel 2020, 19:37 “OPEC+” ölkələrinin nazirlərinin videokonfransı başladı - Neft BAHALAŞACAQ? 9 Aprel 2020, 19:29 UNEC brendi Xorvatiyada da tanındı 9 Aprel 2020, 19:24 Yol polisindən paytaxt sakinlərinə müraciət: Sağlamlığınıza biganə qalmayın 9 Aprel 2020, 19:16 Vasif Talıbovdan yeni kadr təyinatı 9 Aprel 2020, 19:09 Qazaxda 68, Tovuzda 71 nəfər cərimələndi - Karantin rejimini pozduğuna görə 9 Aprel 2020, 18:54 İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Türk Şurasının fövqəladə zirvə görüşü keçiriləcək 9 Aprel 2020, 18:46 İşsizlərə birdəfəlik ödəməyə görə ən çox yaranan sualların CAVABLARI 9 Aprel 2020, 18:40 Azercell dünyanın ən çox baxılan televiziya kanalarını təqdim edir 9 Aprel 2020, 18:33 Koronavirusdan ölənlərin sayı 90 minə ÇATDI 9 Aprel 2020, 18:30