Ermənistan Azərbaycanla sülh prosesində yeni mərhələyə daxil olsa da, ölkənin siyasi və hərbi elitasında Qarabağ məsələsi ilə bağlı yekdil fikir görünmür. Bu ikitirəlik xarici diplomatların Azərbaycanın suveren ərazisi olan Qarabağ bölgəsinə səfəri zamanı özünü açıq büruzə verdi.
İrəvanda qalxan isterika, bölgənin erməni iris ilə bağlı səsləndirilən narrativlər və verilən məsuliyyətsiz açıqlamalar bunun bariz nümunəsi oldu.
Modern.az Nikol Paşinyan komandasında revanşist mövqedə dayanan və Azərbaycan-Ermənistan sülh gündəliyini qəbul etməyən şəxslərin adlarını təqdim edir.
Edvard Asryan – Ermənistan Ordusunun Baş Qərargah rəisi
Paşinyanın komandasında ən yüksək rütbəli hərbçi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi, general-leytenant Edvard Asryandır.
Asryan 1977-ci il mayın 22-də Azərbaycanın Xocavənd rayonunun Azıx kəndində anadan olub. O, 1994-cü ildən Ermənistan silahlı qüvvələrində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edib. 2022-ci ildə Baş Qərargah rəisi təyin olunub.
O, Ermənistanın Qarabağdakı işğalçı kontingentində uzun illər xidmət edib və 2020-ci il Vətən Müharibəsinin gedişində general-mayor rütbəsi alıb. Onun xarici hərbi nümayəndəliklərlə (məsələn, Qərb missiyaları ilə) apardığı gizli danışıqlar və sərhəd bölgələrinə səfərləri sülh mühitinin formalaşmasına açıq-aşkar əngəl törədir.
Baş Qərargah təyin olunduqdan sonra onun Azərbaycan-Ermənistan sülhünə qarşı rəsmi çıxış etmə faktı olmasa da, Paşinyan komandasındakı əsas gizli revanşitlərdən sayılır.
Suren Papikyan - müdafiə naziri
Ermənistanın müdafiə naziri Suren Papikyan da sülh prosesinin fonunda mühüm fiqurlardan biridir. O, 2021-ci ildən müdafiə naziri vəzifəsindədir. Hərçənd formal olaraq hökumətin sülh kursunu dəstəklədiyini desə də, rəhbərlik etdiyi Müdafiə Nazirliyi faktiki olaraq ordunun təcili şəkildə Fransadan, Hindistandan və digər ölkələrdən hücum silahları ilə yenidən silahlandırılmasını həyata keçirir. Sərhəddə hücum xarakterli müdafiə istehkamlarının və yeraltı bunkerlərin inşası, ordunun şok təsirindən çıxarılaraq yenidən qisasçılıq ruhunda tərbiyə olunması məhz onun nəzarəti altında baş verir.
Andranik Koçaryan – Parlamentin müdafiə və təhlükəsizlik komitəsinin keçmiş sədri
Paşinyanın hakimiyyət komandasında uzun müddət müdafiə və təhlükəsizlik məsələlərinə cavabdeh əsas siyasi şəxslərdən biri Andranik Koçaryan olub.
Koçaryan 2021-ci ildən Ermənistan parlamentinin Müdafiə və təhlükəsizlik məsələləri üzrə daimi komitəsinə rəhbərlik edib. 2026-cı ilin avqustunda isə komitə sədrliyinə namizədliyini verməyəcəyini açıqlayıb və sonradan Hüquqi məsələlər üzrə daimi komitəyə keçib. Parlamentdə müdafiə və təhlükəsizlik komitəsinə rəhbərlik etdiyi dövrdə ordunun yenidən silahlanması bəhanəsi ilə regionda gərginliyi qoruyub saxlayan bəyanatlarla çıxış edib. Sülh sazişinin imzalanması prosesində sərt şərtlərin irəli sürülməsini tələb edən və Azərbaycanla sərhəddə revanşist əhval-ruhiyyəni qidalandıran əsas fiqurlardandır.
Ermənistanın hazırkı hakimiyyət komandasından daha çox keçmiş Qarabağ rəhbərliyi və Paşinyanın siyasi rəqibləri arasında revanşist və ya Qarabağ məsələsində sərt mövqelər səsləndirən şəxslər var.
Məsələn, keçmiş prezident Robert Koçaryan Paşinyanın Azərbaycanla münasibətlər siyasətini dəfələrlə tənqid edib və Rusiya ilə daha yaxın münasibətlərin tərəfdarı kimi çıxış edib. Reuters-in 2026-cı il məlumatına görə, Koçaryan Paşinyanın xarici siyasət kursunu tənqid edən əsas müxalifət fiqurlarından biridir.
Keçmiş Qarabağ rəhbərliyinin nümayəndələri də bu kateqoriyada ayrıca qeyd olunur. 2026-cı ilin fevralında Azərbaycan məhkəməsi keçmiş Qarabağ rəhbərlərindən Arayik Harutyunyana ömürlük həbs cəzası verib; digər keçmiş separatçı rəhbərlərə də uzunmüddətli cəzalar təyin olunub.
Beləliklə, Paşinyanın hakimiyyəti daxilində “sülhü istəməyənlər siyahısı” hazırlamaq üçün kifayət qədər təsdiqlənmiş əsas yoxdur. Daha düzgün yanaşma həmin şəxslərin Qarabağ keçmişini, hərbi fəaliyyətini, Azərbaycanla bağlı açıqlamalarını və sülh sazişinə münasibətlərini ayrı-ayrılıqda müqayisə etməkdir.
Hazırkı açıq məlumatlar göstərir ki, Paşinyanın komandasında həm təhlükəsizlik və ordunun gücləndirilməsini önə çəkən şəxslər, həm də sülh prosesini açıq şəkildə dəstəkləyən bəyanatlar verən məmurlar mövcuddur. Bu iki mövqeni avtomatik olaraq bir-birinə zidd və ya “sülhə qarşı” kimi təqdim etmək isə əlavə sübut tələb edir.
"Vətəndaş Müqaviləsi" daxilində Qarabağ klanının ideologiyasına bürünmüş və ya radikal millətçi zehniyyətdən əl çəkməyən başqa fiqurlar da mövcuddur. Onlar Ermənistan müxalifəti və diaspor strukturları ilə birlikdə Azərbaycanla sülhə ən böyük təhdid törədən qrup sayılır.
