Ukraynanın neft emalı zavodlarına silsilə hücumlarından sonra Rusiyanın yanacaq bazarı Aİ-95 benzini qıtlığı ilə üzləşib və bu səbəbdən ölkədə yanacaq hasilatı son iki ilin minimum səviyyəsinə düşüb.
Modern.az xəbər verir ki, treyderlər və bazar iştirakçıları “Reuters»ə bildiriblər ki, birja yanacaq ticarətində Aİ-95 çatışmazlığı xroniki xarakter alıb. “The Moscow Times” yazır ki, topdansatış miqdarlarının çatışmazlığı səbəbindən benzinin qiyməti sürətlə artır və keçən həftənin sonunda ötən payızda baş verən yanacaq böhranı rekordlarına yaxınlaşıb.
Sankt-Peterburq Əmtəə və Xammal Birjasında iyulun 19-da “Premium 95” üçün kotirovkalar bir ton üçün 73 605 rubla çatıb və yayın əvvəlindən onlar 44% və ya 22,5 min rubl bahalaşıb.
Məlumatlara görə, bazarda həyəcan var, çünki tezliklə zavodda payız təmiri başlayacaq və qıtlıq daha da arta bilər.
“Reuters”in mənbələrinə görə, hazırda neft emalı zavodlarında qiymətləri aşağı salmaq üçün bazara göndərilə bilən sərbəst həcmlər yoxdur.
“Bloomberg”in məlumatına görə, iyun ayında Rusiyada neft emalı həcmi iki böyük “Rosneft” neft emalı zavodu Tuapse və Komsomolsk bağlandıqdan sonra 2022-ci ildən bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb. Onlardan birincisi ilin əvvəlindən ikinci dəfə Ukrayna pilotsuz uçan aparatlarının hücumuna məruz qalıb, buna görə də artıq qışda istehsalı dayandırıblar. Sonra zavodu yanğından bərpa etmək üç aydan çox vaxt aparıb.
Ümumilikdə, iyunda Rusiya neft emalı zavodlarının gücünün 15,5%-i və ya 4,1 milyon ton boş qalıb - bu, may ayı ilə müqayisədə iki dəfə çoxdur.
Neft emalı zavodunun istehsalı ilə bağlı rəsmi əməliyyat statistikası may ayının sonundan təsnifləşdirilib: Energetika Nazirliyi “geosiyasi vəziyyət” və bazarı “manipulyasiya” təhlükəsindən qorumaq zərurətini əsas gətirərək “Rosstat”a həftəlik məlumat təqdim etməyi dayandırıb.
Aİ-92 markalı benzin ucuz olsa da, bahalaşır: Aİ-92 iyunun əvvəlindən birjada 23% bahalaşıb. Nəticədə tarixdə ilk dəfə olaraq Aİ-92 ilə Aİ-95-in qiyməti arasındakı fərq bir ton üçün 15 min rublu ötüb.
“Hökumət problemi bilir, Aİ-95 ilə bağlı vəziyyət gərginləşib", - baş nazirin müavini Aleksandr Novak iyulun 16-da Qafqaz İnvestisiya Forumu çərçivəsində deyib. O, etiraf edib ki, səbəb neft emalı zavodlarının apardığı “təmir kampaniyası”dır. Sentyabr ayından başlayaraq hakimiyyət keçən ilki böhranın təkrarlanacağından ehtiyat edərək benzinin ixracına yenidən qadağa qoymağı planlaşdırır.
“Reuters” mənbələri həmçinin Aİ-95-in çatışmazlığını ona olan tələbatın son illərdə nəzərəçarpacaq dərəcədə artması və xarici texnologiyaların sanksiyaları ilə kəsilən neft emalı zavodlarının onun istehsalını artırmağa hazır olmaması ilə əlaqələndirirlər.