Nyu-York bu hafta dunyoning siyosiy markaziga aylanadi. BMT Bosh Assambleyasining 81-sessiyasining yuqori darajadagi haftaligi doirasida prezidentlar, bosh vazirlar va boshqa yuqori lavozimli shaxslar bir joyga to'planadi. Sessiyaning asosiy mavzusi “Ishonchni tiklash, transformatsiyani boshqarish: barcha uchun natija beruvchi BMT” deb belgilangan. Bosh Assambleyaning umumiy muhokamalari 22-sentabrda boshlanadi.
Modern.az xabar berishicha, bu yil Nyu-York uchrashuvlarining diqqat markazida AQSh Prezidenti Donald Tramp va Eron Prezidenti Masud Pezeshkian ham bo'ladi. AQSh ma'muriyati Eron delegatsiyasining, jumladan, Pezeshkianning BMT Bosh Assambleyasida ishtirok etishiga ruxsat bergan.
Eng katta qiziqish esa ikki yetakchining uchrashib-uchrashmasligiga qaratilgan. Tramp o'tgan kuni Pezeshkian bilan BMT Bosh Assambleyasi doirasida uchrashishga ochiq ekanligini bildirgan. Shu bilan birga, AQSh va Eron o'rtasidagi munosabatlarda jiddiy keskinlik davom etmoqda va tomonlarning pozitsiyalari o'rtasida muhim kelishmovchiliklar saqlanib qolmoqda. Agar bunday uchrashuv bo'lib o'tsa, bu nafaqat hozirgi inqirozni muhokama qilish nuqtai nazaridan, balki AQSh-Eron munosabatlari tarixi nuqtai nazaridan ham diqqatga sazovor voqea bo'ladi.
Chunki 1979-yilgi Eron Islom inqilobidan so'ng AQSh va Eron prezidentlarining yuzma-yuz uchrashuvi bo'lmagan. 2013-yilda AQSh Prezidenti Barak Obama va Eron Prezidenti Hasan Ruhoniy o'rtasidagi telefon suhbati 1979-yildan keyin ikki davlat prezidentlari o'rtasidagi birinchi bevosita aloqa bo'lgan edi. Biroq yetakchilar o'sha paytda ham yuzma-yuz uchrashmaganlar. Shu nuqtai nazardan, agar Tramp-Pezeshkian uchrashuvi bo'lib o'tsa, bu AQSh va Eron prezidentlari o'rtasida 1979-yildan keyingi davrdagi birinchi yuzma-yuz uchrashuv sifatida tarixga kirishi mumkin.
Qayd etish joizki, BMT Bosh Assambleyasining asosiy xususiyatlaridan biri shundaki, bu yerda tashkilotga a'zo bo'lgan barcha 193 davlat vakillari ishtirok etadi va har bir mamlakat bir ovozga ega. Xavfsizlik Kengashidan farqli o'laroq, Bosh Assambleyada besh doimiy a'zoning veto huquqi yo'q. Shuning uchun sessiya dunyo mamlakatlari pozitsiyalari bevosita ifoda etiladigan asosiy xalqaro platformalardan biri hisoblanadi.
81-sessiyaga Bangladeshdan Xalilur Rahmon raislik qilmoqda. Sessiyaning asosiy mavzusi esa ishonchni tiklash va global transformatsiyani boshqarishdir. Bu yilgi yuqori darajadagi hafta Yaqin Sharqdagi mojarolar, xalqaro xavfsizlik, Ukraina, G'azo, iqlim o'zgarishi, sun'iy intellekt va BMTning kelajagi bilan bog'liq muhokamalar fonida o'tkazilmoqda.
