Nafaqalarni oshirish, to‘lov sanalari, indeksatsiya, bank kartalari va ijtimoiy nafaqalar... Bu mavzulardagi xabarlarda tez-tez bir xil yuzga duch kelamiz: boshida to‘q rangli shlyapa, ko‘zida ko‘zoynak, egnida katakli ko‘ylak kiygan keksa kishi bankomatdan pul yechib olmoqda.
Modern.az fotosuratning tarixini o‘rgandi.
Ma’lum bo‘lishicha, nafaqa xabarlarining deyarli o‘zgarmas qahramoniga aylangan kishining Ozarbayjon bilan hech qanday aloqasi yo‘q.
Fotosurat serbiyalik fotograf Dobo Kristian tomonidan olingan. Rasm 2016-yil 26-sentabrda “bankomatga kredit karta kiritayotgan keksa kishi” tasviri bilan avval “Shutterstock”, keyinroq “iStock” foto platformasiga joylashtirilgan.
Rasmning dastlabki izohida kishining ismi, kasbi va nafaqaxo‘r ekanligi haqida hech qanday ma’lumot ko‘rsatilmagan. Shunga qaramay, bankomat oldida olinganligi va keksa ko‘rinishi sababli fotosurat qisqa vaqt ichida nafaqalar bilan bog‘liq xabarlarning asosiy illyustratsiyalaridan biriga aylangan.
Bugungi kunda uni nafaqa oshishi, to‘lov jadvali, bank kampaniyasi, ijtimoiy yordam va maosh kartalari bilan bog‘liq son-sanoqsiz xabarlarda ko‘rish mumkin.
Turkiyalik media ombudsmani Faruk Bildirici ham fotosuratning tarixini o‘rgangan. Uning aniqlashicha, rasm Turkiya mediasida birinchi marta 2017-yilda “Milliyet” gazetasida chop etilgan.
Keyingi yillarda “Akşam”, “Hürriyet”, “Sabah”, “Haber7”, “Halk TV”, “Gerçek Gündem” va boshqa media tashkilotlari bu fotosuratdan bir necha bor foydalanganlar. Rasm hatto Turkiya Oila va Ijtimoiy Xizmatlar Vazirligining sahifasida va “Ziraat Bankası” materiallarida ham joy olgan.
Fotosurat shu qadar ko‘p ishlatilganki, Turkiya mediasi ushbu noma’lum kishini “Turkiyaning va dunyoning eng mashhur nafaqaxo‘ri” deb atagan.
Tadqiqot davomida fotosuratdagi shaxsning kimligini aniqlash imkoni bo‘lmagan. Uning ismi foto platformalarida ham qayd etilmagan.
Xuddi shu fotosurat Turkiya va Ozarbayjondan tashqari, Portugaliya, Ukraina va Ispaniya kabi mamlakatlarda ham ijtimoiy to‘lovlar va nafaqa xabarlarining illyustratsiyasi sifatida ishlatilgan. Shunday qilib, kimligi noma’lum bir kishi turli mamlakatlar mediasida “mahalliy nafaqaxo‘r”ga aylangan.
Fotograf tomonidan olingan boshqa rasmlarda ushbu kishining muzqaymoq yeyayotgani ham ko‘rinadi. U muzqaymoqni bank kartasidan pul yechib olgandan keyin sotib olgani aytiladi.
