2 İyun 2017, 12:01 | Ana Səhifə - Yazılar - Xalq sənətçiləri kapitalist fırıldağına şərik olanda...
Xalq sənətçiləri kapitalist fırıldağına şərik olanda...

Vəfa Allahverdiyeva

Əvvəllər reklam anlayışının adı var, özü yox idi.

İstehlakçıya qidadan tutmuş geyimə, mənzilə, məişət avadanlığına qədər-təklif olunan hər şeydə bir keyfiyyət kriteriyası, sözsüz var idi deyə, reklama ehtiyac qalmırdı.   
 

Kərə yağının reklamını anlamayan insanların müxtəlif növ  istehsal məhsulunun səs-küylü təqdimat üsuluna dodaq büzməsi, dədə-baba yağını gözə dürtən şüarçılıqdan hətta istehzalı bir aforizmin yaranması,  reklamsız dönəmin insan maraqlarına reklamlı dönəmdən daha artıq və şübhəsiz, xidmət etməsi gerçəyindən qaynaqlanır.

Bəlli ki, kapitalist çox olan yerdə, çeşidli məhsul da çoxdur. Məhsul bol olduqda , rəqabət hər kəsə xeyir vəd edə bilmir. Reklam da bu halda dövriyyəyə girir.

Üstəgəl, reklam, həm də zay  məhsulun mübaliğəli təqdimatda  bazarını qurmaq, tamaha çatmaq metodudur.

Bu heç.

Reklamların siması toplumun dəyərli, hörmətli, adlı-sanlı isimləri seçiləndə isə, vəziyyət kapitalist üçün uğurlu olsa da, istehlakçı üçün bərbad, hələ üstəlik, reklam işinin qabarıq tərəfi olan  məşhur adamı da sevgi, rəğbət  gördüyü  cəmiyyətlə düşmənçilik müstəvisinə gətirir.

Türkiyənin ünlü sənətçisi Orxan Gəncəbayın bu günlərdə başı dərdə girdiyi kimi.

Çünki reklam siması olduğu bir tikinti şirkəti mənzil alıcılarını aldatmaqla,  təkcə öz etibarını itirməyib, üstəlik, onun ünvanına aramsız tənqid və ağır ifadələrin işlənməsinə səbəb olub.

Aldadılmış alıcıların hirs-hikkəsində  populyar türk sənətçisi  fırıldaqçı, yalançı kimi kobud epitetlər qazanıb.
   

Xalqın adamının hörməti, etibarı ayaqlar altına düşüb.

Niyyət Türkiyədəki durumun üzərinə getmək deyil.

Mövzuda bir sinxron xətt var; hər coğrafi məkan üçün aktualdır;
 

Konkret onlarla məşhur insanı reklam siması etmək istəyən, yaxud reklam siması olmağı qəbul edənlər  vasitəsilə bizim toplumumuzun da kapitalist tələsinə düşməkdən sığortalanmamasıdır.  

Təmirli, təmirsiz mənzil fırıldaqçılığı bizdə, az qala hər addımda qarşıya çıxır. Reklamını xalq artistlərimiz aparmasa da.

Aparsa, fəlakət daha böyük olardı yəqin. 

Bir məşhur adamın saç stilinə, geyindiyi paltar modasına düşkünlük necə yaranırsa, onun tərif əli basdığı hər şey də qiymətli qızıla dönür axı.  

Halbuki, reklamdakı nə diş pastası, nə mebel, nə yaşayış binası, nə dərman... onun tərcihidir...  

Lakin xəz dərinin, kosmetika məhsullarının reklamında əməkdar və xalq artistlərinin nüfuzundan istifadə nümunələri sağda-solda, aşağıda, yuxarıda-hər yerdə qarşıya çıxır.

Bu məhsulların reklam simalarına da qəzəbli olanlar var.

Çünki tükü tökülən xəz dəri, ətri və keyfiyyəti olmayan kosmetik vasitələr bir çox alıcılar tərəfindən ifşa edilib.


Standartlaşma mütəxəssislərinin araşdırma-analizi ilə saxtalığı təsdiqlənib.

Sadəcə, məsələ ona görə qabarıq halda böyüməyib ki, xəz dərinin, kosmetikanın dəyəri mənzilin dəyəri yanında cüzi rəqəm təşkil etdiyindən, emosional, dramatik situasiya yaratmayıb. Qarğışdan, söyüşdən savayı. 

Bir də ki, sonradan rahat yollarla səhnəyə gələn isimlərlə nüfuzunu çətin mərhələlərdən keçərək qazanan ciddi sənət adamlarının arasında kəskin ictimai hörmət fərqi var.  

Kəsəsi, nə baş verir?

Tanınmış simalar biznes adamlarının fırıldağına şərik olur, əhalini keyfiyyət etalonu kimi qeyri-səmimi təriflə aldadan iş dünyasının xeyirsiz əlindən tutur.

Öz adını, populyarlığını yüksək məbləğə kapitalistlərin maraqlarına satır, pulunu alıb ortadan çəkilir.     

Halbuki  hiyləsi ilə vətəndaşı aldadan tərəf kimi istər-istəməz, konkret şirkət, firma yox, onun reklamını edən xalq adamı diqqət mərkəzinə gəlir.  

Səhər hansısa firma, şirkət aldadıb qaçanda, pis məhsulunu bəh-bəhlə sırıyanda, istehlakçının əli həmin firmadan qabaq reklamın siması olan dəyərli, hörmətli ziyalının “yaxası”ndan yapışır.  

Bir anlıq şərti ad olaraq təsəvvür edək ki, hansısa bir əzzaçılıq şirkəti yazıçı Anarı hansısa dərmanın reklamına cəlb edir. Günlərin birində insanların həmin dərmandan zərər çəkməsi faktları aşkarlanır.

O zaman nə baş verəcək?

Təbii ki, şirkətin nə adını xatırlayan olacaq, nə də qapısını tapıb, yumruqlayan.

Amma Yazışılar Birliyinin ünvanı rahat tapılacaq, bütün bəd duaları Anar almalı olacaq.   

Təsəvvür edək, teatr, kino əfsanəsi Şəfiqə Məmmədova Azərbaycandakı bərk gedən bir əyalət otelinin reklamını edir. Bu reklam ağılları oğurlayıb, bizi həmin məkana sürükləyir. Və çatıb, qarşılaşdığın soyğunçuluq, keyfiyyətsizlik səni, ilk növbədə kiminlə “üz-üzə” gətirir?

Təbii ki, sənət əfsanəsi Şəfiqə Məmmədova ilə. 
 

Ciddi nüfuz sahibləri,  gözütox  adamlar fırıldaq işlərin qoxusunu tez alır.

Mənfəətbaz biznes çevrəsindən yan gəzir və öz adlarını böyük pullara, kasıb təbəqəni bədbəxt edən proyektlərə  dəyişmirlər.

Əks halda, yazıçı Anar, aktrisalar Şəfiqə Məmmədova, Amalya Pənahova, aktyorlar Rasim Balayev, Fuad Poladov neçə-neçə şirkətin layihəsinə, məhsuluna öz ismini, öz şöhrətini  vermiş olardı.

Sənətdə, ədəbiyyatda ciddi imici olanlar sosial çarxlarda, sosial layihələrin reklam formatında iştirak borcu daşıyırlar, çünki həmin siyasətin arxasında dövlətin adı dayanır.

Dövlətin adı olan yerdə  isə heç bir fırıldaqdan, yüksək mərtəbədən aşağıya yuvarlanmaqdan  söhbət gedə bilməz.

Saçımızı tökən bir şampunda, mədəmizi xarab edən bir yağ məhsulunda, qəpik-qəpik toplanan mənzil pullarının havaya sovrulması fırıldağında qurbana çevrilmək sənətin, ədəbiyyatın, mətbuatın, idmanın yeni, populyar adlarının reklam simalılığı ilə  ola bilər.

Çünki onların içində özünə tabu, embarqo yoxdur.

Şöhrətini, hörmətini, dəyərini satın almaq istəyən mənfəətbazların yağlı təkliflərinə qətiyyətli  imtina   yoxdur.

Olmadıqca isə,  sosial-ictimai kəsimin fırıldağın, yalançı bər-bəzəyin güdazına getməsi təhlükəsi hər an artır... 

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Batmaqda olan 3 nəfər xilas edildi 31 İyul 2021, 23:19 Komitə Türkiyədəki yanğınlarla bağlı “qaynar xətt” yaratdı 31 İyul 2021, 23:04 Fəlakət zonasının sakinləri dövlətdən yardım alacaq - Ərdoğan 31 İyul 2021, 22:55 Əli Hüseynli: "Azərbaycanın İslam və Türk dünyasında nüfuzu artmaqdadır" 31 İyul 2021, 22:39 “Bu tərbiyəsiz Volodya hələ də anlamır ki...” - Fazil Mustafa 31 İyul 2021, 22:22 Türkiyədə yanğınla bağlı son vəziyyət 31 İyul 2021, 22:07 Samuxda piyadanı maşın vurdu 31 İyul 2021, 21:53 Şəhriyar və Teymur FİDE reytinqində mövqeyini qorudu 31 İyul 2021, 21:38 Nazir müavinindən Türkiyədəki azərbaycanlı jurnalistlərə xəbərdarlıq 31 İyul 2021, 21:22 Bakıda mənzildən kişi meyiti tapıldı 31 İyul 2021, 21:08 Növbəti qrup Türkiyəyə yola düşdü - 1 helikopter, 53 texnika, 220 yanğınsöndürən 31 İyul 2021, 20:55 Rusiya qırıcısı dənizə düşdü 31 İyul 2021, 20:48 Prokurorluq bıçaqlanan polislə bağlı məlumat yaydı 31 İyul 2021, 20:36 FHN generalı Türkiyədəki yanğınla bağlı son vəziyyəti açıqladı 31 İyul 2021, 20:24 Bodrumda daha bir yanğın - 3 otel boşaldıldı 31 İyul 2021, 20:09 İki qardaş yol qəzasında yaralandı 31 İyul 2021, 19:55 Bir gündə rekord sayda peyvənd vuruldu 31 İyul 2021, 19:40 Türkiyəyə alovun içində qardaş dəstəyi - VİDEO 31 İyul 2021, 19:33 Marmaris bələdiyyəsi Azərbaycana təşəkkür etdi 31 İyul 2021, 19:25 Bitkoinin qiyməti 42 min dollara çatdı 31 İyul 2021, 19:20 Bakıda Reza Deqatinin sərgisi təşkil olundu - FOTOLAR 31 İyul 2021, 19:10 Həbsdən çıxanlar özünüməşğulluq proqramına cəlb edilir 31 İyul 2021, 19:00 Mehriban Əliyeva “Yüksəliş” müsabiqəsinin qaliblərini TƏBRİK ETDİ 31 İyul 2021, 18:34 Azərbaycan-İsrail iqtisadi əlaqələri genişlənir - FOTO   31 İyul 2021, 18:20 FHN-nin növbəti qrupu Türkiyəyə yola düşür - VİDEO 31 İyul 2021, 18:11 “Belə zamanlarda qardaşlığa çox ehtiyac duyulur” - Ərdoğan 31 İyul 2021, 18:02 Yoluxma sayı açıqlandı - 1 nəfər vəfat edib 31 İyul 2021, 17:50 FHN əməkdaşları Türkiyədə dəhşətli anlar yaşadı - VİDEO 31 İyul 2021, 17:35 BMT-dən aclıq fəlakəti ilə bağlı xəbərdarlıq   31 İyul 2021, 17:27 Eldəniz Səlimovun polis haqqında dedikləri... 31 İyul 2021, 17:05 Bakıda 546 küçə dezinfeksiya edilib 31 İyul 2021, 16:57 Flora Kərimova Prezidentə hərbi salam verdi - “Sizi sevirəm” 31 İyul 2021, 16:48 Keniyalı atletdə dopinq aşkarlandı 31 İyul 2021, 16:23 Hərbçilər üçün konsert verilib - FOTOLAR 31 İyul 2021, 16:14 Nazirlik: Neft ixracı azalıb   31 İyul 2021, 16:05