1 İyul 2020, 12:25 | Ana Səhifə - Yazılar - Yaltaqlıq MARAFONU
Yaltaqlıq MARAFONU

Firuz Mustafa

Bir biososial varlıq olmaq baxımından insan və onun əməlləri ən müxtəlif bucaqlar altında, ən müxtəlif müstəvilərdə yetərincə təhlil və tədqiqə cəlb edilib. Amma bu sahədə son söz deyilməyib və yəqin ki, deyilməyəcək də. Axı bir qarışqanın mükəmməl “xarakteristikası”nı vermək mümkün deyilsə, “dünyanın əşrəfi” olan insanın bütün fəaliyyət dairəsi hansı adekvat prinsip və qaydalarla, qanun və kanonlarla təsbit edilə bilər. Bütün bunlar öz yerində. Biz də öz yazımızda insan həyatının labirint və paradoksları ilə bağlı gizlinləri” kəşf etmək niyyətində deyilik. Və ümumiyyətlə, belə bir arzuya düşməyin özü anormal və anomalik hadisə kimi qiymətləndirilməlidir. Bəs nədir bizi narahat edən?

İndiki halda mən içində yaşadığımız cəmiyyətdə baş alıb gedən, insanların əxlaqını pozan: böyük mənəvi bəlalarla sonunclanan “fenomen” – yaltaqlıq barədə danışmaq istəyirəm; həm də ümumi, mücərrəd “elmi” postularla yox, adi şüurun imkanları səviyyəsində.

Oxucu yaltaqlıq barədə Krılovun təmsillərindən tutmuş ta Mirzə Cəlilin felyetonlarına qədər, Aristotelin traktatlarından tutmuş ta Səməd Vurğunun mənzumələrinədək çoxlu ibrətamiz mətləblərlə yaxından tanışdır. Bütün bunlar məlum. Amma maraqlı burasıdır ki, zaman kecdikcə ifşa və tənqid hədəfinə çevrilən yaltaqlıq yeni keyfiyyətlər əldə edir, meydana təzə libasda çıxır.

Bu gün məmləkətimizin düçar olduğu bəlalar çoxdur; o qədər çoxdur ki, onları bir-bir sadalamaq xeyli vaxt aparırdı. Həmin bəlalardan biri, bəlkə də ən qorxulusu yaltaqlıqdır. İndi Azərbaycan özünün total yaltaqlıq mərhələsini yaşamaqdadır. Fərqi yoxdur: istər bir tikə çörək, istərsə də bir yağlı vəzifə üçün aşağıdan yuxarı, habelə üfiqi və şaquli xətlər üzrə məmləkətin az qala üzdə olan (və olmayan) əksər sakinləri yaltaqlıq marafonuna çıxmışlar. Qəzet səhifələrindən, efir dalğalarından, ekran güzgülərindən boylanan məddahların köpüklənən, tüpürcəkli ağızlarından löyün-löyün, növbənöv yaltaqlıq “delikatestləri” tökülməkdədir.

İlahi, görəsən nə olub? Bizim əsrlər boyu məğrur, qorxmaz, igid, qəhrəman... kimi təşbehlərlə öyülən, vəsf olunan millətimizə və onun ayrı-ayrı fərdlərinə? Biz yəni bu qədər cılız, bu qədər sısqa, bu qədər ... mənasız olmuşuq?

Məlum məsələdir ki, yaltaqlıq – sədaqət deyil.

... Məlum və sınanmış həqiqətdir. Tarix təkrar olunanda birinci dəfə dramatik təsir bağışlayan hadisə ikinci dəfə məzhəkəni xatırladır. Çox təəssüf ki, biz həm faciənin, həm də məzhəkənin şahidi olmuşuq... Yaltaqlığın mənbəyində sədaqət, etibar yox, rəzalət, qorxaqlıq dayanır.

Ümimiyyətlə, bu gün yaralarından qan sızan Vətənin qoynunda keçirilən allı-güllü bayramlara, sazlı-sözlü yubileylərə tamaşa edənlərin çoxunun yadına yəqin ki, vaxtilə nağıl kitablarında oxuduqları bir əhvalat düşür: qəbiristanlıqda yatan kişi (yad müsafir) gecə zurna-balaban səsinə gözünü açır...

Baxıb görür ki, əcaib-qəraib canlılar (cin, şeytan, əcinə və s.) əl-ələ verib yallı gedir, mahnı oxuyur. Kişi bu qəribə məxluqlardan birini tutub qulağına iynə sancır və əcinnələr... dağılır. Məmləkətimiz bu gün toy-büsatlı məzarıstana bənzəyir. Bu qəbirstanlıqda – meyitlərin və məzarların üstündə bir qrup məxluq yallı gedir...

... Və mən təəssüf edirəm ki, “yaltaq” və “yallı” sözlərinin kökü eyni leksemdən ibarətdir.

“Yallanmaq”, “yalmanmaq”, “yallama”, “yalaq” sözləri də “yal” ismindən tərtib. Hər halda, “yal” sözü yaltağa daha çox yaraşır.

Razılaşırsızmı?

 

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Xarici İşlər Nazirliyində şəhidlər yad edilib 27 Sentyabr 2021, 17:59 Zakir Həsənov Muhsin Dereni təltif etdi - FOTO 27 Sentyabr 2021, 17:58 “Azərsu”da şəhid ailələrin iştirakı ilə tədbir keçirilib - FOTOLAR 27 Sentyabr 2021, 17:57 Azərbaycan-Türkiyə hərbi əməkdaşlığı müzakirə olundu   27 Sentyabr 2021, 17:55 İlham Əliyev Rusiyanın Ermənistanı silahlandırmasından DANIŞIB 27 Sentyabr 2021, 17:54 “Kiçik Ürəklərdə Böyük Xatirələr” yaddaşlarda həkk olunacaq 27 Sentyabr 2021, 17:48 Şuşada anım tədbiri keçirildi - FOTOLAR   27 Sentyabr 2021, 17:43 Ərdoğan İlham Əliyevə ZƏNG ETDİ 27 Sentyabr 2021, 17:40 Azərbaycan vətəndaşları doğuş üçün ən çox bu ölkəyə ÜZ TUTUR 27 Sentyabr 2021, 17:36 Nərimanovda Anım Günü tədbirləri keçirilib - FOTOLAR   27 Sentyabr 2021, 17:30 Şəhid övladlarımız heç vaxt unudulmayacaq - FOTO 27 Sentyabr 2021, 17:26 Azad olunan ərazilərdə daha 78 mina tapıldı 27 Sentyabr 2021, 17:22 Baş Prokurorluqdan VİDEOMÜRACİƏT 27 Sentyabr 2021, 17:17 İran Azərbaycanla quru sərhədlərini açır 27 Sentyabr 2021, 17:12 Almaniyada bu partiyalar koalision hökumət qurmağa HAZIRLAŞIR 27 Sentyabr 2021, 17:06 Ağsaqqallar Şurasından xalqa müraciət 27 Sentyabr 2021, 17:03 Bakıda qadın meyiti tapıldı 27 Sentyabr 2021, 16:59 “Azəriqaz”dan növbəti “Açıq mikrofon” aksiyası 27 Sentyabr 2021, 16:54 “Prezident Azərbaycanın dünya üçün əhəmiyyətini göstərdi” 27 Sentyabr 2021, 16:48 Şəhid Mübariz İbrahimov məktəbi İstanbulda QAZİLƏRİMİZLƏ 27 Sentyabr 2021, 16:44 1 gündə 630 nəfərə peyvənd vurulub 27 Sentyabr 2021, 16:40 Daha 1241 nəfər koronavirusdan sağaldı, 19 nəfər öldü 27 Sentyabr 2021, 16:39 Ordumuz 30 illik Qarabağ həsrətinə 44 gündə son qoydu 27 Sentyabr 2021, 16:37 Avronest PA-nın Büro iclası keçirildi 27 Sentyabr 2021, 16:34 Azərbaycanda vaksin sınağı: Koronavirusdan müdafiə 4 dəfə artdı 27 Sentyabr 2021, 16:32 Yol polisi sürücülərə müraciət etdi 27 Sentyabr 2021, 16:28 Naxçıvanda şəhidlərin xatirəsi yad edilib 27 Sentyabr 2021, 16:24 Bakının Baş Planından yeni xəbər var - RƏSMİ 27 Sentyabr 2021, 16:20 Şəmkirdə 27 sentyabr Anım Günü tədbiri keçirilib - FOTOLAR 27 Sentyabr 2021, 16:17 Şəhidlər Memorial Abidə Kompleksinin açılışı oldu 27 Sentyabr 2021, 16:13 Prezident və birinci xanım yürüşdə iştirak etdi - FOTOLAR - YENİLƏNİB 27 Sentyabr 2021, 16:11 Antrim şəhərində şəhidlərimiz anıldı - FOTO 27 Sentyabr 2021, 16:08 Füzulidə “27 sentyabr - Anım günü” qeyd edilib 27 Sentyabr 2021, 16:05 “Qaçqınkom”da şəhidlər yad olundu 27 Sentyabr 2021, 16:04 "Vikipediya”da 2000-dən çox Vətən müharibəsi şəhidinin məqaləsi yaradılıb 27 Sentyabr 2021, 15:59
SORĞU Hansı vaksinə etibar edirsiniz?