15Sentyabr | Ana Səhifə - Yazılar - Hanı Nuri paşanın heykəli?
Hanı Nuri paşanın heykəli?

Prof. Qafar Çaxmaqlı

Bu gecə, 15 Sentyabrda sabaha doğru  axşamdan bəri təsirindən ayrıla bilmədiyim bir kitab vardı həyatımda.  Ona görə belə deyirəm ki,  “Nuri Killigil” kitabının yazarı Atilla Orala heyran oldum. Şübhəsiz ki, 1000 səhifəlik kitabı bir günə oxumaq mümkün deyil. Amma vərəqləyib heyran olmaq olar. Bu hadisənin 15 sentyabra dəng gəlməsinin də xüsusi önəmu var. 15 sentyabr 1918-ci il Nuri paşanın (Killigilin)  qurduğu Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən Bakının qurtuluş günüdür.  Bu zəfəri həzm eləməyən ermənilər hələ o zaman Nuri paşa haqqında olmazın böhtanlar yaymağa başlamışdılar.  Hayrenik” yazmışdı ki, “ Ənvər paşanın bəradəri fərari Nuri paşa İrəvan yaxınlığında qətl edilmişdir”, bir başqa erməni  qəzeti onun əsir götürüldüyünü, hətta  qulağıkəsik Anraniklə Qarabağda savaşda 7 min əsgərlə təslim olduğunu yazmışdılar. Hələ doğma Vətənində nələrlə rastlaşdığını demirik. Atilla Oral bütün bunları sənədlərlə titizliklə ortaya qoymuşdur

 Atilla bəy bu kitabı 20 ilə ortaya qoyub. materialları toplayıb, elə fotolar, şəkilllər, bəlgələr toplayıb ki, onu bir institut  illərlə çalışsa onu edə bilməz. Evini ipateke qoyaraq borc alıb, nəşr etdirib.   Millət qarşısında, Türklük qarşısında, Nuri paşanın xidmətləri qarşısında borcunu yerinə yetirib.   Nuri paşanın İstanbul Edirne yolundakı qəbristanlıqda İlk dəfə gəldiyi Nuri paşanın xilas etdiyi şəhərdə nələr yaşadığını, hansı hisslər keçirdiyini görməmək mümkün deyil məzarını da o tapıb, Nuri paşa torpağa tapşırılarkən ona qılınmayan namazı da o qıldırıb. Nədən ona namaz qılınmayıb bilirsinizmi?   Nuri paşaya məxsus silah fabrikası partladılarkən   parça- aprça olmuş Bakı fatehinin  cəsədi yetərli olmamışdır!.. Bir namazı belə ona qıymamışdılar. 

  15 sentyabrı, Bakının erməni bolşevik qüvvələrdən təmizləndiyi tarixi  andığımız bu günlərdə Nuri paşanın bütün həyatı, geçdiyi yol  haqqında belə bir dəyərli kitab ortaya qoyan  yazarı ilk dəfə Bakıya ayaq qoyqrkən yəqin ki, maraq etmişdir: Onun xilas etdiyi şəhərdə Nuri paşanın xatirəsini yad ediləcək yer varmı, hanı onun adına verilmiş küçə, park?  Mən əminəm bu kitabı oxuyan hər kəs təkidlə soracaq:  Hanı Nuri paşanın heykəli?

15.09.2016

 

 

Magistraturaya qəbul imtahanının vaxtı açıqlandı 18 Fevral 2020, 11:20 Avropa azərbaycanlıları Berlinin mərkəzində Dilqəmlə Şahbazın azadlığını TƏLƏB EDƏCƏK 18 Fevral 2020, 11:17 Zərgərlik fəaliyyətilə bağlı İşçi Qrupu yaradılır 18 Fevral 2020, 11:13 Şəffaf fəaliyyət göstərən şəxslərə güzəştlər olunacaq - Mikayıl Cabbarov 18 Fevral 2020, 11:12 Azərbaycanda könüllülük fəaliyyətinin tarixinə dair sənədli film və fotosərgi hazırlanır 18 Fevral 2020, 11:08 Prezident mükafatçısı: BANM ölkədə ən qabaqcıl ali təhsil müəssisələrindən biridir - FOTO 18 Fevral 2020, 11:04 Bakıda yanan evdən qadın meyiti tapıldı 18 Fevral 2020, 10:58 Dövlət Agentliyi "20 Yanvar" dairəsilə bağlı Baş nazirə müraciət etdi  18 Fevral 2020, 10:52 “Sədərək”dəki yanğında xəsarət alan şəxs evə buraxıldı 18 Fevral 2020, 10:46 “Azərişıq”dan villa, otel sahiblərinə XƏBƏRDARLIQ - Adları ictimaiyyətə açıqlanacaq 18 Fevral 2020, 10:40 İcra başçısı köməkçisini işdən çıxardı 18 Fevral 2020, 10:37 Ayaz Salayev: “Space TV çox səviyyəli kanaldır” 18 Fevral 2020, 10:34 "Aqrolizinq"də ciddi nöqsanlar AŞKARLANDI 18 Fevral 2020, 10:28 Bir gündə qəzalarda 2 nəfər öldü 18 Fevral 2020, 10:22 Fərid Şəfiyev: “Cenevrə görüşü son illərin ən gərgin danışıqları idi” 18 Fevral 2020, 10:16 "Sədərək"də 1000 kv metr ərazi yandı - RƏSMİ 18 Fevral 2020, 10:10 Maliyyə Nazirliyi 3 qurumdakı yoxlamaların nəticələrini prokurorluğa göndərdi - RƏSMİ   18 Fevral 2020, 10:04 Övladlığagötürmə ilə bağlı qaydalar DƏYİŞDİRİLDİ   18 Fevral 2020, 09:59 Baş prokurorun müavini Goranboya gedir 18 Fevral 2020, 09:56 Sədərəkdəki yanğın avtobusların hərəkətini məhdudlaşdırdı 18 Fevral 2020, 09:53 Koronavirus şübhəsilə xəstəxanaya yerləşdirilən tələbələr evə buraxıldı - RƏSMİ 18 Fevral 2020, 09:48 Dünyanın qəribə dəfn adətləri – ölü ilə rəqs, striptiz, ərləri üçün özlərini yandıran qadınlar… 18 Fevral 2020, 09:42 "Sədərək" Ticarət Mərkəzində yanğın məhdudlaşdırılıb - YENİLƏNİB 18 Fevral 2020, 09:37 General Etibar Mirzəyev yanğın yerində - VİDEO 18 Fevral 2020, 09:36 “Sədərək”dəki yanğından 9 nəfər zəhərləndi, 1-i xəstəxanaya yerləşdirildi - FOTO - VİDEO 18 Fevral 2020, 09:30 19 yaşlı gəlin xaşdan zəhərləndi 18 Fevral 2020, 09:23 Ağcabədidə ağır yol qəzası - Ölən var 18 Fevral 2020, 09:17 Cəbhədə gərginlik artıb - düşmən snayperləri işə saldı 18 Fevral 2020, 09:16 Orta məktəblərdə summativ qiymətləndirmənin qaydaları DƏYİŞDİRİLDİ 18 Fevral 2020, 09:05 Ağır xəstəliyin asan müalicəsi TAPILDI 18 Fevral 2020, 08:58 Çempionlar Liqasının 1/8 final mərhələsi BAŞLAYIR 18 Fevral 2020, 08:40 Çində koronavirusdan ölənlərin sayı 1868 nəfərə çatıb 18 Fevral 2020, 07:56 Parisdə kütləvi etirazlar başladı 18 Fevral 2020, 01:07 Koronavirusu müalicə edən həkim də öldü 18 Fevral 2020, 00:43 Cinayətkar qrupunun silahlıları saxlanılıb 18 Fevral 2020, 00:29