Arxiv
12 May 2020, 18:08 | MÜSAHİBƏ
“Biz hansısa şirkət yox, böyük iddiaları olan İrəvan Respublikası qurmuşuq” - MÜSAHİBƏ

May ayının 10-da Mühacirətdə Qərbi Azərbaycan (İrəvan) Respublikası elan edilib. Qərbi Azərbaycan (İrəvan) Respublikası ilə bağlı təşəbbüs qrupunun sədrliyinə Türkiyənin Kayseri Universitetinin professoru, tanınmış ermənişünas alim Qafar Çaxmaqlı seçilib.

Qafar Çaxmaqlı respublikanın fəaliyyəti və gələcək planları barədə Modern.az-ın suallarını cavablandırıb.


- Qafar müəllim, elan etdiyiniz mühacir dövlətin strukturu, vəzifə bölgüsü necə olacaq?

- Biz öncə təşəbbüs qrupunu formalaşdırdıq. Bu 15 nəfərdən ibarət idi. Təşəbbüs qrupu bir videokonfransla mühacir respublikanı elan etdi. Artıq bizim müəyyən sənədlərimiz, bəyannaməmiz hazır edildi. Bundan sonrakı müddətdə Milli Şuranı seçəcəyik. Milli Şura elan etdiyimiz Mühacirətdə Qərbi Azərbaycan (İrəvan) Respublikasının ayrı-ayrı mahallarından olan insanlardan təşkil ediləcək. İndiki Ermənistan ərazisi olan bütün mahallarda Azərbaycan türkləri yaşayıb. Çalışacağıq ki, bütün mahalları təmsil edən şəxslər respublika idarəçiliyində təmsil olunsun.

Milli Şura seçildikdən sonra onun qarşısında böyük bir vəzifə olacaq ki, parlament seçkiləri keçirilsin. Hələlik 75 nəfərlik və ya 51 nəfərlik yetərsay təklifləri var. Amma ermənilərin “Batı Ermənistan” dedikləri qurum 101 nəfərdən ibarət məclis seçib. Bu bizim üçün nümunə deyil, amma daha çox üzvdən ibarət məclisin formalaşmasına çalışacağıq. Parlamentin üzvlərinin sayı səs çoxluğu ilə müəyyən ediləcək.

- Mühacir dövlətdə dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan azərbaycanlılar təmsil olunacaqsa, onların bu fəaliyyətdə iştirakı hansı formada həyata keçiriləcək?

- Dünyanın müxtəlif yerlərinə səpələnmiş Qərbi Azərbaycan kökənli insanlar var. Bəziləri Azərbaycan vətəndaşıdır. Amma Türkiyə, Almaniya, Amerika, Avstraliya və s. ölkələrin vətəndaşlığında yaşayan azərbaycanlılar da var. Dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan insanların hər birinə respublikanın təşkilində iştirak etməyə şərait yaradacağıq. Qurduğumuz respublika demokratik dəyərləri təbliğ edir.
Üç gün ərzində fəaliyyətimizlə bağlı hansı sual, məsələ ortaya çıxırsa, dərhal reaksiya veririk. Təşəbbüs qrupunda yer alan insanların hər biri fikirlərini irəli sürür, təkliflərini səsləndirir. Biz hansısa bir şirkət, təşkilat qurmamışıq. Gələcək üçün böyük iddiaları olan, böyük bir əraziyə iddialı dövlət qurmuşuq. Formalaşma prosesi o qədər də asan məsələ deyil. Artıq düşmən bizə mətbuat üzərindən hücuma keçib. Mərhələli şəkildə bütün prosedurları qaydasına salacaq, gələcəkdə təməli möhkəm bir dövlətin formalaşdırılması üçün bütün məsələləri addım-addım gerçəkləşdirəcəyik.

- Nəyə görə, Qərbi Azərbaycan (İrəvan) Respublikası adını seçdiniz?

- Mühacirətdə Qərbi Azərbaycan (İrəvan) Respublikası adı böyük müzakirələrdən sonra qəbul olundu. İndiyə qədər bu ideyanı gerçəkləşdirmək istəyən insanlar olub, fərqli adlar təklif ediblər. Biz isə belə qənaətə gəldik ki, Qərbi Azərbaycan kəlməsi tək verilsə, anlaşılmayacaq. Beynəlxalq tribunada qarşımıza Güney Azərbaycandakı Qərbi Azərbaycan ostanı çıxa bilər. Ona görə, biz respublikanın adına İrəvan ifadəsini əlavə etməyi münasib gördük. Çünki bizim əsas iddiamız İrəvanadır, dövlətimiz orada olub. 1918-ci il 29 mayda verilmiş Azərbaycan Milli Şurasının qərarının qüvvədən düşməsi bizə əsas verir ki, İrəvanı geri tələb edək. Digər sənədlər də var ki, əsaslana bilərik. 1947-ci ilə SSRİ Nazirlər Sovetinin qərarına əsasən, Azərbaycan türklərinin burada yaşamasını, həmin qərarla köçürüldüyünü ehtiva edir. Bu aktlar bizim fəaliyyətimizi gücləndirən hüquqi mənbələrdir.

“Mühacirətdə” ifadəsinə gəlincə, biz Azərbaycanda, Türkiyədə  belə fəaliyyət göstərsək, bu yenə mühacirətdə sayılacaq. Bizə təklif edilir ki, Türkiyə ərazisində keçici bir iqamətgah seçilsin. Mən buna qarşıyam. İqamətgahı harada olur-olsun dövlətimizin mühacirətdə olduğu bilinəcək.

- Siz özünüz Azərbaycan vətəndaşısınız. Belə olan halda, hər hansı dövlət formalaşdırmaq hüquqi cəhətdən düzgündürmü?

- Vətəndaşlığından asılı olmayaraq, dövlətimizdə təmsil olunan şəxslər hamısı bir amal uğrunda mübarizə aparır. Gələcəkdə məsələ qaldıracağıq ki, Qərbi Azərbaycandan qovulan insanların vətəndaşlığı məsələsinə baxılsın. Onlar bəlkə ikili vətəndaşlığı olan, yaxud heç bir ölkənin vətəndaşı olmayan şəxslər kimi nəzərə alınsın. Əsas məsələ bizim beynəlxalq tribunaya, xüsusilə BMT-yə çıxa bilməyimizdir.

- Qərbi Azərbaycandan olmayan, lakin mühacirətdə Qərbi Azərbaycan (İrəvan) dövlətinin işində iştirak etmək istəyən şəxslər varmı?

- Əlbəttə. 3 gündür Təşəbbüs Qrupu formalaşdırılıb, respublika elan edilib. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən bizə qoşulmaq istəyənlər var. Yüzlərlə insan artıq qoşulub. Biz məmnunluqla Qərbi Azərbaycan kökənli olmayan, lakin fəaliyyətimizdə iştirak etmək istəyənlərə imkan yaradırıq. Elə tarixçilərimiz var ki, təşəbbüs qrupuna ilk başdan üzv oldular. Müraciətlər hələ də davam edir.

- Mühacirətdə Qərbi Azərbaycan (İrəvan) Respublikasının beynəlxalq fəaliyyətlə bağlı gələcək addımları hansı istiqamətdə olacaq? 

- Beynəlxalq fəaliyyətlə bağlı müəyyən planlarımız var. İlk olaraq, ayrı-ayrı qurumlarla, beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələri formalaşdırmağa başlayacağıq. Təşkilati məsələlər yerinə oturduqdan sonra daha çox beynəlxalq fəaliyyətə diqqət ayıracağıq.

Həm Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı, həm də Ermənistanın işğalçılıq siyasətini ifşa etmək baxımından Azərbaycan dövlətinin mövqelərini möhkəmləndirəcək addımlar atılacaq. Prezident İlham Əliyev də dəfələrlə qeyd edib ki, biz İrəvana, Zəngəzura, Göyçəyə qayıdacağıq. Bunu bir prinsip olaraq, rəhbər tutmalıyıq.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
“Biz mütləq öz torpaqlarımıza qayıdacağıq” - İlham Əliyev 19 Sentyabr 2020, 20:18 Yol qəzası mərkəzi prospektdə tıxac yaratdı 19 Sentyabr 2020, 20:01 Nazirlikdən intihar edən müəllimə başsağlığı: “Qeyri-dəqiq məlumatların təqdimatı təəssüf doğurur” 19 Sentyabr 2020, 19:36 Xuraman Şuşalı 100 min xərclədiyi evini satışa çıxardı - VİDEO 19 Sentyabr 2020, 19:25 BDU-nun professorunu iş yerinə buraxmadılar - SƏBƏB 19 Sentyabr 2020, 19:11 Tofiq Yaqublu ilə bağlı qərar müxalifət üçün testdir - Azay Quliyev 19 Sentyabr 2020, 19:03 Prezident Qarabağ barədə DANIŞDI: “Xalq bilməlidir nələr baş verir” 19 Sentyabr 2020, 18:28 Azərbaycanda reanimasiyada olan COVİD-19 xəstələrinin sayı açıqlandı 19 Sentyabr 2020, 18:20 Naqif Həmzəyev: “Əsrin müqaviləsi”nin uğurlu icrası Azərbaycanın gücünə güc qatır" 19 Sentyabr 2020, 18:12 Konstitusiya referendumuna ehtiyac varmı… – Partiya liderlərindən MÜNASİBƏT 19 Sentyabr 2020, 18:03 Sumqayıtın yanından keçəndə hər kəs pəncərəni bağlayırdı ki….” – Ölkə başçısı 19 Sentyabr 2020, 17:52 1 həftəyə 13 milyard dollar QAZANDI 19 Sentyabr 2020, 17:40 İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan bütün reytinqlərdə ən qabaqcıl yerlərdədir 19 Sentyabr 2020, 17:31 Prezident təməlqoyma mərasimində... - YENİLƏNİB 19 Sentyabr 2020, 17:24 Komitə sədri seçicilərlə onlayn görüş keçirdi - FOTO 19 Sentyabr 2020, 17:22 Gəncədə 22 yaşlı oğlan naməlum şəraitdə bıçaqlanıb 19 Sentyabr 2020, 17:13 Azərbaycanda koronavirus: 148 yoluxma, 177 sağalma, 2 ölüm 19 Sentyabr 2020, 16:54 “İrsimiz məsuliyyətimizdir” adlı layihənin ilk tədbiri keçirilib 19 Sentyabr 2020, 16:23 Prezidentdən xatırlatma: “O vaxtlar rayonlarda ümumiyyətlə, qaz deyilən şey yox idi” 19 Sentyabr 2020, 16:10 Putin “Avanqard” raket kompleksinin müəllifinin adını açıqlayıb 19 Sentyabr 2020, 15:55 Hərbi Dəniz Qüvvələrindən TƏKZİB: “Bədniyyətli şəxslərdir” 19 Sentyabr 2020, 15:22 Dünyanın ən yaşlı sakini yeni REKORD VURDU 19 Sentyabr 2020, 15:11 İranda virusdan ölənlərin sayı 24 mini keçdi 19 Sentyabr 2020, 14:56 Türkiyə televiziyasında “Üç cizgi” adlı Azərbaycan proqramı yayımlanacaq  19 Sentyabr 2020, 14:48 1,8 milyon manatı mənimsəyən şirkət rəhbəri ilə bağlı istintaq aparılıb 19 Sentyabr 2020, 14:40 Erməni hakerlər Tarix İnstitutunun araşdırmalarını dərc edən KİV-ə hücum ediblər 19 Sentyabr 2020, 14:30 “Ölkəmizin həm siyasi, həm iqtisadi nailiyyətləri böyük dərəcədə neft-qaz amilinə söykənir” 19 Sentyabr 2020, 14:16 Azərbaycan neftinin qiyməti ucuzlaşdı 19 Sentyabr 2020, 14:14 Oğuzda heyvanların kütləvi zəhərlənməsinin qarşısı alınıb 19 Sentyabr 2020, 14:05 Deputat Tofiq Yaqublu ilə bağlı qərarı “cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi” sayır 19 Sentyabr 2020, 14:01 Müxalifət niyə birləşə bilmir? – Sabir Rüstəmxanlı səbəbləri AÇIQLADI 19 Sentyabr 2020, 13:50 SOCAR 2035-ci ilə qədər planlarını ELAN ETDİ 19 Sentyabr 2020, 13:41 Paşinyanin arvadı erməni qadınlarını yenidən hərbi təlimə TOPLAYIR 19 Sentyabr 2020, 13:32 Çay haqqında bilmədiklərimiz 19 Sentyabr 2020, 13:25 Bağlanmış bankların əmanətçilərinə qaytarılan MƏBLƏĞ 19 Sentyabr 2020, 13:12