Arxiv
10 May 2016, 11:07 |
Azərbaycan üçün hansı yaxşıdır: Tramp, yoxsa Klinton?

ABŞ-da respublikaçılar və demokratlar arasında yarış başa çatmaq üzrədir. Böyük ehtimalla Respublikaçılar Partiyasından ABŞ prezidentliyinə namizəd Donald Tramp, Demokratlar Partiyasından isə Hillari Klinton olacaq.

Bu günlərdə Azərbaycanda ən çox müzakirə olunan suallardan biri budur: Azərbaycan üçün hansının prezident seçilməsi məqbuldur: Donald Tramp, yoxsa Hillari Klinton?

Modern.az saytının məlumatına görə, “Atlas” araşdırmalar mərkəzi mövzu ilə bağlı təhlillə çıxış edib.

Həmin yazını təqdim edirik:

"Donald Tramp ekstravaqant namizəddir. Onun Respublikaçılar Partiyasından prezidentliyə namizəd olması belə dünya üçün böyük sürprizdir. Çünki, adətən ABŞ-da prezidentliyə real namizədlər ya konqresmenlər, ya da qubernatorlar olur. Donald Tramp isə hər ikisindən deyil, ümumiyyətlə aktiv siyasətlə qısa müddətdir məşğuldur.

Tramp seçkiqabağı çıxışlarında ABŞ-la Meksika arasında divar tikəcəyini, miqranları ölkəyə buraxmayacağını, Rusiya prezidentli Vladimir Putinlə dostlaşacağını deyib, ayrıca onun “müslümanların ABŞ-a girişi qadağan olunmalıdır” fikir böyük qalmaqala səbəb oldu. Bütün bunlar dünyada mənfi reaksiya doğurduğu kimi Azərbaycanda da narahatlıqla qarşılanır.

Donald Trampdan fərqli olaraq Hillari Klinton tanınan siyasətçidir. Nyu-York ştatının konqresmeni olub, dövlət katibi vəzifəsində çalışıb. Yəni Trampdan fərqli olaraq xarici siyasətdən başı çıxır. Hillari Klinton seçicilərinə yerinə yetirilməsi mümkün olmayan vədlər vermir.

Azərbaycan hakimiyyəti və cəmiyyəti Hillari Klintonun prezidentliyinə müsbət baxır. Birincisi, Hillari Klinton birinci ledi, yəni Bill Klintonun həyat yoldaşı olduğu dönəmdən Cənubi Qafqaz haqqında təsəvvürü var. İkincisi, Hillari Klinton dövlət katibi olduğu vaxt Azərbaycanda səfərdə olub və iki ölkə arasındakı münasibətlərin mövcud durumu və gələcək inkişafı haqqında aydın təsəvvürü var. Üçüncüsü, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli vacibliyini Hillari Klinton anlayır.

Bütün bu faktorlara görə Hillari Klinton prezident seçilərsə ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin strateji tərəfdaşlığının davam edəcəyinə inam var. Ancaq bu o demək deyil ki, Donald Tramp prezident seçilərsə ABŞ-Azərbaycan münasibətlərindəki 24 illk konstruksiya dağılacaq.

Donald Trampdan baqşa ABŞ-ı Konqresin qanunları, Dövlət Departamentinın və Pentaqonun təlimatları da idarə edir. Bundan başqa ABŞ-milli və təhlükəsizlik maraqları var ki, prezident Tramp bu amilləri də kənara qoya bilməyəcək. Məsələn, Tramp nə qədər “Putinlə münasibətləri düzəldəcəm” desə də, Ağ Evin yeni sahibi Krımın işğalını arxa plana atıb Rusiyaya qarşı sanksiyaları yumşaltmayacaq.

Əks halda bu ABŞ-ın dünyadakı nüfuzunun itirilməsinə gətirib çıxaracaq. Çünki, Krımın işğalına və Donbass separatçılarına verdiyi dəstəyə görə Rusiyaya qarşı sanksiyaların vacib olduğuna Avropa Birliyini məhz Vaşinqton inandırmışdı. İndi əgər Tramp hər şeyi unudaraq Putinə onun əməllərini bağışlasa ABŞ ənənəvi müttəfiqi Avropa Birliyinin inamını da itirəcək. Və ya Cənubi Qafqaz bölgəsini götürək. ABŞ üçün strateji tərəfdaş olaraq müstəqil siyasət yürüdən və enerji resurslarını Avropa bazarına istiqamətləndirən Azərbaycan vacibdir, yoxsa Rusiyanın hərbi-suyasi forpostu Ermənistan?

Məsələn Donald Tramp daha sonra “Nyu York Times” qəzetinin redaksiya heyəti ilə qeyri-rəsmi görüşdə deyib ki, onun seçkiqabağı radikal fikirlərini ciddiyə almasınlar. Həqiqətən Tramp prezident seçilərsə miqrasiya və vergilər siyasətində vəd etdiyi “inqilabları” həyata keçirə bilməyəcək.

ABŞ-ın nüfuzlu “The Street” dərgisi hesablayıb ki, əgər Trampın miqrasiya syasətində vəd etdiyi islahatlar yerinə yetirilsə bu ABŞ büdcəsinə 400-600 milyard dollara başa gələcək. Trampın vergi siyasətinin həyata keçirilməsi isə 10 il ərzində ölkənin 10 trilyon dollar gəlirdən məhrum edə bilər. Bundan başqa Konqresin dəstəyi olmadan Tramp heç bir islahat təşəbbüsünü həyata keçirə bilməyəcək. Konqresə respublikaçılar üstünlüyü təşkil etsələr belə konqresmenlərin böyük əksəriyyətinin Trampın eksqaravant islahatlarına dəstək verəcəkləri böyüş şübhə doğurur.

Buna baxmayaraq, Trampın ABŞ-ın xarici siyasəti ilə bağlı açıqlamalarında bəzi həqiqətlər də var. Məsələn Tramp deyib ki, ABŞ alman fazişmi və yapon militarizmi üzərində qələbə çaldı, yeni Avropa qurdu, daha sonra soyuq müharibədə qələbə çalaraq kommunizmin axırına çıxdı, ancaq sonrakı dövr səhvərlə yadda qaldı.

Tramp bu səhvlərin içərisində ABŞ-ın İraqa hərbi müdaxiləsini, Misir və Liviyanın daxili işlərinə qarışmasını və Barak Obamanın Suriya ilə bağlı “qırmızı cizgisini” xatırladır. Trampın bu dediklərinin hamısı doğrudur. İraqa hərbi müdaxilə bu ölkənin parçalanmasını və İŞİD-in yaranmasını, Misirə müdaxilə “Müsəlman qardaşların” hakimiyyətə gəlişini, Liviyaya müdaxilə isə İraqda olduğu kimi ölkənin parçalanmasına və terror yuvasına çevrilməsinə gətirib çıxartdı. Barak Obamanın Suriya ilə bağlı “qırmızı cizgisi” isə vəd olaraq qaldı.

Ona görə də Azərbaycan Donald Trampın də prezident seçilməsindən narahat olmamalıdır. Azərbaycan Cənubi Qafqazda böyük dövlətlərin maraqlarının kəsişməsini deyil, əməkdaşlıq qurmasını istəyir. Cənubi Qafqazda Rusiya-ABŞ əməkdaşlığı Azərbaycanın maraqlarına cavab verir.

Üstəgəl Azərbaycan hakimiyyəti ABŞ-ın ölkələrin daxili işlərinə qarışmasını da istəmir. Rəsmi Bakının Ağ Evin yeni sahibindən əsas istəyi Azərbaycanın ərazi bütövlüyü siyasətini, o cümlədən, təhlükəsizlik və enerji sahəsində əməkdaşlığı davam etdirməkdir. Buna Hillari Klinton da sadiq qalacaq, Donald Tramp da".

Modern.az 

 
BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 359 çatdı - RƏSMİ 1 Aprel 2020, 14:15 Kapital Bank elektron ticarətlə məşğul olanlara güzəştlər təqdim edir 1 Aprel 2020, 14:12 NATO Dağlıq Qarabağda keçirilmiş qondarma “seçkiləri” tanımır 1 Aprel 2020, 14:09 Teledərslərin sabahkı cədvəli açıqlanıb   1 Aprel 2020, 14:05 Umayra Tağıyeva yüksək vəzifəyə təyin olundu 1 Aprel 2020, 14:00 Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin onlayn iclası keçirilib 1 Aprel 2020, 13:54 Avroviziyanın əvəzinə onlayn konsert veriləcək 1 Aprel 2020, 13:48 Aprel ayında hava necə olacaq? - AYLIQ PROQNOZ 1 Aprel 2020, 13:42 Azərbaycanda ƏDV ləğv edilir 1 Aprel 2020, 13:37 Təhsil Nazirliyi: Dərslərin sentyabrın 15-dək təxirə salınması YALANDIR! 1 Aprel 2020, 13:34 Çeçenistanda koronavirusdan ilk ölən var 1 Aprel 2020, 13:30 Azərbaycanda işığa qoyulan limit artırılır - RƏSMİ 1 Aprel 2020, 13:25 Mərkəzi Bankdan manat açıqlaması: “1 aprel zarafatlarına inanmayın” 1 Aprel 2020, 13:20 Paşinyan “Qarabağ klanı”nın sonuncu nümayəndəsini NEYTRALLAŞDIRDI 1 Aprel 2020, 13:18 Hacıqabulda karantin qaydalarını pozan 15 nəfər cəzalandırıldı - FOTO 1 Aprel 2020, 13:14 Dövlət dili normalarını pozanlar cərimələnəcək 1 Aprel 2020, 13:08 Əlcəklərin üstündə virus daha yaxşı yaşayır 1 Aprel 2020, 13:04 İcra başçısı vətəndaşlara evdən çıxmamağı tövsiyə etdi 1 Aprel 2020, 12:58 İqtisadiyyat Nazirliyi əhaliyə və sahibkarlığa dəstəyin İSTİQAMƏTLƏRİNİ AÇIQLADI 1 Aprel 2020, 12:57 Pandemiya qadınların yükünü artırıb – BMT 1 Aprel 2020, 12:54 Koronavirusa yoluxanların və ölənlərin sayı daha da ARTDI 1 Aprel 2020, 12:53 Karantin günlərində nə etməli? - Kosmonavtlardan məsləhətlər 1 Aprel 2020, 12:52 "Koronavirus ailədaxili münasibətlər üçün bir tesdir" - Hüquq-müdafiəçisi 1 Aprel 2020, 12:49 Ordumuz üçün toplanan vəsaitin məbləği AÇIQLANDI 1 Aprel 2020, 12:45 Alimlər: İsti ölkələrdə koronavirusun yayılma sürəti azalır 1 Aprel 2020, 12:44 Zakir Qaralovun səlahiyyət müddəti bitir 1 Aprel 2020, 12:43 Sabah Bakıda intensiv yağış yağacaq 1 Aprel 2020, 12:40 Parlamentin Əmək və sosial siyasət komitəsinin onlayn iclası keçirilib 1 Aprel 2020, 12:35 Yerevan koronavirusla mübarizədə Bakıdan NÜMUNƏ GÖTÜRDÜ 1 Aprel 2020, 12:30 Rusiyada daha 440 koronaviruslu xəstə tapıldı 1 Aprel 2020, 12:24 Xüsusi karantin rejimi dövründə yol qəzalarında 7 nəfər ölüb 1 Aprel 2020, 12:20 Mehriban Əliyeva: “Uca Tanrıya dua edirəm ki, bu bəlanı evlərimizdən və ailələrimizdən uzaq etsin!” 1 Aprel 2020, 12:15 Əli Əhmədov: “Dağlıq Qarabağın seperatçı rejimi növbəti dəfə siyasi iflasa uğradı” 1 Aprel 2020, 12:10 Bağlı sərhədlər, işçi çatışmazlığı, becərilməyən torpaqlar – Dünyanı qlobal aclıq GÖZLƏYİR 1 Aprel 2020, 12:05 Yaşlılara və aztəminatlı ailələrə yardım aksiyası keçirilir 1 Aprel 2020, 12:00