Arxiv
25 Sentyabr 2012, 15:21 | AKTUAL
Mirzə Fətəliyə nədə bəraət qazandırmaq olar? - Mövqe

Fazil Mustafa
Milli Məclisin deputatı

Mirzə Fətəli Axundovun 200 illiyi qeyd olunur. Tariximizdə özəl bir yeri var Axundovun. Dilimizin, siyasİ və fəlsəfi düşüncəmizin formalaşmasında əhəmiyyətli rolu olmuş və milli xarakterimizin açılışı üçün sanballı əsərlər miras qoymuş. Cəhalətə qarşı acımasız mübarizə aparmış.

Bununla belə, İslam dininin təməl əsaslarına saldırmağa başlamış və burada bir sıra intellektual cığallıqlara yol vermiş. İslam dini bir praktik yaşam dini olduğundan, bu yaşamda qarşılaşılan və bəzi ayələrlə təsdiqini tapmış hadisələri (Hz. Peyğəmbərin oğulluğunun boşadığı xanımı Zeynəblə evlənməsi və s.) insan şübhəçiliyi ilə İslam dininin mürtəce mahiyyəti kimi qiymətləndirməyə çalışmış və fikrimizcə, ciddi uğursuzluğa düçar olmuşdur. Amma bir məsələ hamımızı düşündürməlidir: Axundov da, Mirzə Cəlil də, Sabir də, Haqverdiyev də, Üzeyir Bəy də nədən İslam dini mövzusunda bu qədər kəskin mövqe tutmuşlar? Onlar bizim anladığımız mənada ateist olsaydılar, bütün dinlərə qarşı eyni saldırqan üslubdan istifadə edərdilər. Halbuki hamısı alternativ müqayisədə xristianların daha çox tərəqqi etdiklərini vurğulamışlar.

Mən son vaxtlar bu mövzuda bizim fikirlərə qarşı verilən şərhlərlə tanış olduqda bəzi məsələlərə aydınlıq gətirə bildim. Bu insanlar millətlərini, vətənlərini məndən, səndən və bir çoxumuzdan daha çox sevmiş və həyatlarını öz cəmiyyətlərinin tərəqqisinə həsr etmişlər. Bununla belə, özünüzü onların yerinə qoyub bir anlığa düşünün görək, Azərbaycanda bu şəkildə, bu məzmunda təqdim olunan İslamı Axundov, Mirzə Cəlil, Sabir, Əbdürrəhim bəy, Üzeyir bəy necə cəhalət kabusu kimi görməyə bilərdilər? İndi hələ XXI əsrdir, Qurani-Kərimin xeyli tərcümə variantları var, ağlı başında olan insanlar oxuyub, İslam haqqında sağlam və dəqiq düşüncə sahibi olurlar. Təsəvvür edin ki, XIX əsrdə və XX əsrin əvvəllərində ərəb dilini bilməyən çoxluq üçün uydurulan İslam nə demək idi.

Kimisə hədəfə çevirmədən şərhlərə keçmək istəyirəm: İslam platformasında, Əhli-Beyt yolunda duran birisinin münasibətinə baxın: «Mirzə Cəlilə rəhmət düşmür», «İsgəndər Pala haranın tulasıdır», «Ərdoğan müasir Müaviyədir və ya Yeziddir», «Bizim fikirləri bölüşməyənlər məlun və münafiqlərdir». Bax, budur Axundovun, Mirzə Cəlilin dirəniş göstərdiyi gerilikçi din! Siz ey İslam adından istifadə edən dinbazlar, məgər Mirzə Cəlilə və ya başqasına rəhməti sizmi paylayırsınız? İmam Hüseyn sevgisindən danışanlar, İmam Hüseyn hansısa insana tula deyib müraciət edərdimi?

Bu kimsələr şəkilcə İmam Hüseyni yamsılayırlar, leksikonca Yezidi. Bəzən bizləri də məzhəb davası salmaqda ittiham edirlər. Anlamırlar ki, İslamda özünü hansısa məzhəbə, təriqətə aid etməkdən böyük anormallıq yoxdur. Mənim üçün din səmimiyyətdir, ədalət duyğusudur, imanla tənzimlənən ağıllı davranışdır. Kimisə sünni və ya şiə olması nəyi dəyişir ki? Fırıldaqçısansa, nadürüstsənsə, hansı formada namaz qılmanın bir əhəmiyyəti varmı? Onsuz da Quranda xeyli ayələr var ki, orada namaz qılmayanlar deyil, namaz qılanlar hədələnir. «Vay o namaz qılanların halına ki... filan-filan yanlış işlər görürlər» deyilən ayələrlə tanış olun. İslamda namaz təkəbbürü azaltdığı halda bizdə bəzi namaz qılanın təkəbbürünü artırır və başqalarına sanki, bir üst mərtəbədən məlun, münafiq, Əhli-Beyt düşməni adını tolazlamağa başlayır. Halbuki araşdırsanız, əksəriyyəti bir gün İmam Hüseynə ağlayıb, qalan günləri Yezidə işləyənlərdir.

Yeri gəlmişkən, bir epizodu xatırladım. Dəyərli bir dostum var. Azərbaycanda onun qədər səmimiliyinə və dürüstlüyünə inandığım kimsə yox bəlkə də. Ali təhsili yox, amma Quranın bütün ayələrinin mənasını anlaşılan bir şəkildə çatdıra bilir. Namazını Azərbaycan türkcəsində qılır. Əvvəllər irad bildirərdim ki, bu cür doğru deyil. Onun yanaşması bu ki, ilk öncə İnsan Allahdan nə istədiyini öz anladığı dildə bəyan etməlidir. Ancaq sonralar bu iradımda ona görə israr etmədim ki, insan öz həyatı ilə İslamı yaşayır və qəlbi ancaq insana sevgi və xeyirxahlıqla doludur. Ona görə də səmimi dindarların təqdim etdiyi İslamla, saxtakar dinbazların təqdim etdiyi İslam fərqlidir. Ona görə də bu mövzularda müzakirələri başqa istiqamətə çəkməyə çalışanlar anlamalıdırlar ki, tarixdə babaları DNK testi ilə müəyyən etmirlər, bu gün yaşatdığımız əxlaq testi ilə müəyyənləşdirirlər...

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Azərbaycan şahmatçısı erməni rəqibini məğlub etdi 19 Oktyabr 2019, 00:49 Roza Zərgərlinin qazandığı avtomobil qazilərə verildi 19 Oktyabr 2019, 00:32 “Maşın”ın qalibi Suna Kasımoğlu oldu 19 Oktyabr 2019, 00:14 Türkiyə və İran Suriya problemini müzakirə etdi 18 Oktyabr 2019, 23:45 Azərbaycan nefti ucuzlaşdı 18 Oktyabr 2019, 23:32 Şəmkirdə 2 uşaq anası itkin düşüb - FOTO 18 Oktyabr 2019, 23:16 Daha bir ərəb ölkəsi çalxalanır 18 Oktyabr 2019, 22:58 Azərbaycanlı  Ukraynada Baş prokurorun müavini oldu - FOTO 18 Oktyabr 2019, 22:42 UEFA Rusiya və Kosovo komandalarını eyni qrupa salmayacaq 18 Oktyabr 2019, 22:17 Ərdoğan Trampı buna da məcbur etdi 18 Oktyabr 2019, 21:44 Şahin Mustafayev Çinə bu məqsədlə gedir 18 Oktyabr 2019, 21:27 “Ermənistan qeyri-konstruktiv mövqeyinə görə düşdüyü dalandan çıxması üçün addım atmalıdır” - XİN 18 Oktyabr 2019, 21:15 “YPG 750 İŞİD-çini həbsdən azad edib” - Ərdoğan 18 Oktyabr 2019, 20:59 Məşhur idmançı Azərbaycanı belə təbrik etdi - FOTO 18 Oktyabr 2019, 20:58 Ötən il vərəm xəstəliyi yarım milyon insanın ölümünə səbəb olub 18 Oktyabr 2019, 20:45 Azərbaycan Ordusunda “NATO günləri” başa çatdı 18 Oktyabr 2019, 20:05 Nazir onlara mükafatlar təqdim etdi - FOTOLAR   18 Oktyabr 2019, 19:57 XXXII Yay Olimpiya Oyunlarına 10 milyon manat ayrılacaq   18 Oktyabr 2019, 19:47 Heydər Əliyev Fondu ilə UNİSEF arasında Anlaşma Memorandumu imzalandı - FOTO 18 Oktyabr 2019, 19:38 "Azərsu" sədri Lənkəranda sakinləri qəbul edib - FOTO 18 Oktyabr 2019, 19:29 Elmar Məmmədyarov Qətərin Azərbaycandakı yeni səfirini qəbul edib 18 Oktyabr 2019, 19:18 Avropadakı diaspor təşkilatları Vətənimizə qarşı təxribatçı çağırışlara etiraz edir - FOTO 18 Oktyabr 2019, 19:10 Əcnəbi mütəxəssislər Gömrük Akademiyasında olublar - FOTO 18 Oktyabr 2019, 19:01 Bakı polisindən mitinq iştirakçılarına son XƏBƏRDARLIQ - VİDEO 18 Oktyabr 2019, 18:55 Əbülfəs Qarayav vətəndaşları qəbul edəcək 18 Oktyabr 2019, 18:46 "Azercell" yeni "iPhone" alanlara limitsiz internet hədiyyə edəcək   18 Oktyabr 2019, 18:37 “Prezidentin Rövşən Rzayevi qəbul etməsi köçkünlərə qayğının daha bir nümunəsidir” - DEPUTATLAR 18 Oktyabr 2019, 18:28 Mənzillərin tikintisi və ipoteka layihələri üçün 142 milyon manat AYRILACAQ 18 Oktyabr 2019, 18:19 ARDNF Milandakı ofis binasını satdı 18 Oktyabr 2019, 18:10 Dövlət büdcəsindən 40 şəhər və rayona dotasiya ayrılmayacaq - SİYAHI 18 Oktyabr 2019, 18:01 Proqnoza baxmadan istirahətə getməyin - İstirahət günlərinin HAVASI 18 Oktyabr 2019, 17:56 Avropa Birliyinin  rəhbəri ağladı 18 Oktyabr 2019, 17:53 Azərbaycanın xarici dövlət borcu - 8,9 milyard ABŞ dolları 18 Oktyabr 2019, 17:42 Ərdoğan Putinlə görüşünün məqsədini izah elədi 18 Oktyabr 2019, 17:39 Büdcədə sosial müdafiə və sosial təminat xərcləri üçün vəsait artırılır 18 Oktyabr 2019, 17:37