15Dekabr | Ana Səhifə - Yazılar - Sizə bir sirr açım - “Politologiya” adlı elm yoxdur
Sizə bir sirr açım - “Politologiya” adlı elm yoxdur

Elçin Alıoğlu

"Politoloq X", "Politoloq Y", "Politoloq Z"... Hərdən məni də kütləvi informasiya vasitələrində politoloq kimi təqdim edirlər.

Etsinlər, sadəcə, gülümsəyirəm.

Çünki hər zaman və hər yerdə xahiş edirəm ki, təqdimatda sadəcə, "jurnalist" yazsınlar, desinlər.

Bu ad ən üstün görəvdi mənimçün.

Keçək mətləbə.

Əzizlər, bəylər və xanımlar, yoldaşlar. Sizə bir sirr açım -"politologiya" adlı elm yoxdur Qərbdə. Şərqdə də yoxdur.

Sadəcə, postsovet məkanında belə əcaib, süni, uydurma saxta "elm" var.

Qərbdə olan "political science"dir, yəni siyasi elmlər.

"Politologiya" kəlməsi isə Sovetlər Birliyinin qürub zamanında gündəmə gətirilən, can verən marksizm-leninizmin ölü doğduğu "elm"dir.

1980-ci illərin sonlarında mən də oxumuşdum "siyasət fəlsəfəsi" kimi təqdim edilən, qarmaqarışıq iqtibaslarla dolu, ofisioz makulaturanı.

"Politologiya"nın beşiyi Rusiyadır. Daha doğrusu, 1991-ci il.

Məhz həmin vaxtda Moskvadakı Beynəlxalq Fəhlə Hərəkatı İnstitutunun "Fəhlə sinfi və müasir dünya" jurnalının sonradan bu struktura başçılıq edəcək Mixail İlyinin təşəbbüsü ilə ad dəyişdi, oldu "Polis".

Yəni sən demə, "Siyasi tədqiqatlar".

Normal siyasi elmlərin Rusiyada "politologiya" adlanmasının səbəbi çox sadədir: qeyri-müəyyən, "politoloq"u heç nəyə vadar etməyən "politoloq" kəlməsi siyasi tədqiqatçı və siyasi şərhçi təki fərqli fiqurlar arasındakı aşkar fərqləri pərdələməyə imkan verirdi.

Daha sonra isə siyasi texnoloq işini də pərdələməyə xidmət etdi.
1990-cı illərinə əvvəllərində elm aləmində tanınmayan, heç bir elmi uğuru olmayan, amma "dünyadakı siyasi prosesləri şərh edən" çoxlu insanlar peyda oldular. Məhv olan elmdən bu "peşə"yə axın başlanmışdı.

Kimlər yoxdu o adamların arasında: tarixçilər, filoloqlar, pedaqoqlar, jurnalistlər.

Daha sonra "politoloq"lar iki düşərgəyə parçalandılar: "mediativlər" və "elm aşiqləri". Mediativlər sürəkli olaraq qəzetlərə, TV-lərə, saytlara, radiostansiyalara müsahibələr, açıqlamalar verirdilər. "Elm aşiqləri" isə akademik kafedralara, oradan da xaricdəki fondlara yönəldilər.

O illərdə Qərb postsovet məkanındakı ölkələrdə sosial elmlər sahəsindəki müxtəlif araşdırmalara və əcaib "sorğular"a çox pul ayırırdı.

"Mediativ"lərlə "elm aşiqləri" arasında sürəkli mübarizə gedirdi: "aşiqlər" qarşı tərəfi mənbələri pis bilməkdə, qarşı tərəf də "aşiq"ləri real şəyatdan və proseslərdən kənar qalan "kitab qurdları" sayırdılar.

Mübarizə 2002-ci ildə, "elm aşiq"lərinin daha praqmat "mediativ"lərə məğlubiyyəti ilə başa çatdı.

"Elmi kommunizm" kimi demaqoji, primitiv və uydurma "elm"in törəməsi olan "politologiya" ən unikal, təkrarsız saxtakarlıqlar arasındadır.

Çünki "politologiya dərslikləri" adlı kitablar əslində mümkün olan hər yerdən yığılmış və kompilyasiya olunmuş məlumatlar, siyasətlə əlaqəsi olmayan predmet sahəsindən toplanmış informasiyalar, iqtibaslardır.

İfrat dərəcədə çox təsnifat, müəyyənləşdirmə, tipologiya, məhdudlaşdırma və s. olmaq şərtilə psevdoelmi tərzdə yazılmış belə sovetizm qalıqları olan kitabları oxumaq əzabdır.

"Politologiya elmi" faktiki yox, "məna yüklü" predmet sayılır.

Nə məktəbləri var, nə təsdiqləmə strategiyası, nə də baza metodologiyası.

Bundan başqa, siyasi nəzəriyyə, siyasət fəlsəfəsi, siyasi sistemlərin müqayisəli təhlili və beynəlxalq münasibətlərin tədqiqatı da tərkib hissələr sayılır, amma belə deyil.

Məsələn, "qonşu" sosiologiyada hər şey dəqiq, faktikidir.

Qayıdaq Qərbə. Qərbdə sadəcə, bir sayt var ki, adında "politologiya" kəlməsi keçir. Politology us adlı bu saytı bir amerikalı yaradıb.

"Politologiya" adlı neologizm isə postsovet məkanından savayı bütün dünyada siyasət və texnologiyanın üzvi birləşməsi sayılır.

Postsovet məkanında "politologiya" əslində TV-lərdən və saytlardan siyasətlə bağlı həvəskar açıqlamalar verib debatlar aparmaqdan ibarətdir, heyhat...

Halbuki Qərbdəki siyasət elmlərindən elmi intizamı, nəticələrin metodoloji əsaslandırılmasını və s.-ni əxz etməliydik.

Uzun sözün qısası, aerodinamika elminə "uçuşologiya"nın nə aidiyyatı varsa, siyasi elmlərə də politologiyanın bir elə dəxli var.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Azərbaycana çəyirtkə dəstələrinin "hücumu" başladı - VİDEO 10 İyul 2020, 13:38 Şamaxılı Mahmud ağa - Məşhur mesenatın məzarı niyə baxımsızdır? - Tədqiqatçı-alimdən ÇAĞIRIŞ 10 İyul 2020, 13:33 Pandemiya dövründə bu işdə çalışanlar yüksək maaş alıb 10 İyul 2020, 13:27 Kapital Bank-ın dəstəyi ilə Qarabağ əlillərinə və şəhid ailələrinə evlər VERİLDİ   10 İyul 2020, 13:22 Hərbi Prokurorluqda yeni TƏYİNAT 10 İyul 2020, 13:16 Sabah Bakıya yağış, rayonlara dolu yağacaq  10 İyul 2020, 13:10 Hesablama Palatası “Dövlətqaçqınkom”u da yoxladı 10 İyul 2020, 13:05 Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 11 mini KEÇDİ 10 İyul 2020, 12:59 Azərbaycanın üzv olduğu razılaşmanın CIĞAL ÜZVLƏRİ 10 İyul 2020, 12:53 Pambıq əkinlərində suvarma problemləri və həlli yolları müzakirə olundu - FOTO 10 İyul 2020, 12:48 Prezidentin köməkçisi pandemiya dövründə Azərbaycana gətirilən vətəndaşların sayını açıqladı 10 İyul 2020, 12:43 Hesablama Palatası Səhiyyə Nazirliyində nöqsanlar AŞKARLADI 10 İyul 2020, 12:37 Palata Nazirlikdə əsassız pensiya təyinatları AŞKARLADI 10 İyul 2020, 12:34 Baş prokuror sabiq deputatın oğluna yeni vəzifə verdi 10 İyul 2020, 12:31 Milli komandamızın yeni baş məşqçisi bu 3 nəfərdən hansı olacaq? 10 İyul 2020, 12:27 Goranboyda vətəndaşlara pulsuz maska paylanılıb - FOTO 10 İyul 2020, 12:24 Novruz Aslanov seçicilərin problemləri ilə maraqlandı   10 İyul 2020, 12:21 Dövlət Agentliyi Ağstafanın mərkəzi bazarında yoxlama apardı - FOTO 10 İyul 2020, 12:17 Baş prokurorun müavini videokonfransda iştirak etdi 10 İyul 2020, 12:12 Daşkəsənə istirahətə gedənlər CƏRİMƏLƏNDİ 10 İyul 2020, 12:06 AZAL sərnişinlərə müraciət etdi 10 İyul 2020, 12:02 “Koronavirusa yoluxmuş həkim Cavid Paşayevin vəziyyəti ağırlaşıb” - Rəşad Mahmudov 10 İyul 2020, 12:00 Azərbaycanın bu bölgəsində virusa yoluxanların sayı 146-ya ÇATDI 10 İyul 2020, 11:55 Sabiq deputatlar niyə maddi sıxıntıdan ŞİKAYƏTLƏNİRLƏR?.. 10 İyul 2020, 11:49 Neftin barreli 150 dollara satılacaq - PROQNOZ 10 İyul 2020, 11:47 Oğurluq edib, sonra evi yandıran şəxslər saxlanıldı - FOTO 10 İyul 2020, 11:41 Mehriban Əliyeva virusa yoluxmuş daha bir həkimlə bağlı TAPŞIRIQ VERDİ 10 İyul 2020, 11:35 Pərvin Kərimzadə: Bu günkü reallıqlar işğalçı Ermənistanın faşist niyyətini təsdiq edir   10 İyul 2020, 11:30 BMT nümayəndəsi əhaliyə çağırış etdi - “Bunu Azərbaycan üçün edin” 10 İyul 2020, 11:25 Yaponlar bu dərmanın koronavirusa qarşı faydasız olduğunu SÜBUT ETDİ 10 İyul 2020, 11:20 Azərbaycanda daha bir həkim koronavirusdan öldü - FOTO 10 İyul 2020, 11:15 Hacıqabulda reydlər davam edir - FOTO 10 İyul 2020, 11:09 “5 ayın iqtisadi göstəriciləri gələcəyə dair pozitiv vədlər verir” - Deputat   10 İyul 2020, 11:03 “İki sahil”in nəşrə başlamasından 29 il ötür 10 İyul 2020, 10:58 Asiya Parlament Assambleyasının konfransı keçirilib 10 İyul 2020, 10:56