15 Dekabr 2019, 15:36 | Ana Səhifə - Yazılar - Sizə bir sirr açım - “Politologiya” adlı elm yoxdur
Sizə bir sirr açım - “Politologiya” adlı elm yoxdur

Elçin Alıoğlu

"Politoloq X", "Politoloq Y", "Politoloq Z"... Hərdən məni də kütləvi informasiya vasitələrində politoloq kimi təqdim edirlər.

Etsinlər, sadəcə, gülümsəyirəm.

Çünki hər zaman və hər yerdə xahiş edirəm ki, təqdimatda sadəcə, "jurnalist" yazsınlar, desinlər.

Bu ad ən üstün görəvdi mənimçün.

Keçək mətləbə.

Əzizlər, bəylər və xanımlar, yoldaşlar. Sizə bir sirr açım -"politologiya" adlı elm yoxdur Qərbdə. Şərqdə də yoxdur.

Sadəcə, postsovet məkanında belə əcaib, süni, uydurma saxta "elm" var.

Qərbdə olan "political science"dir, yəni siyasi elmlər.

"Politologiya" kəlməsi isə Sovetlər Birliyinin qürub zamanında gündəmə gətirilən, can verən marksizm-leninizmin ölü doğduğu "elm"dir.

1980-ci illərin sonlarında mən də oxumuşdum "siyasət fəlsəfəsi" kimi təqdim edilən, qarmaqarışıq iqtibaslarla dolu, ofisioz makulaturanı.

"Politologiya"nın beşiyi Rusiyadır. Daha doğrusu, 1991-ci il.

Məhz həmin vaxtda Moskvadakı Beynəlxalq Fəhlə Hərəkatı İnstitutunun "Fəhlə sinfi və müasir dünya" jurnalının sonradan bu struktura başçılıq edəcək Mixail İlyinin təşəbbüsü ilə ad dəyişdi, oldu "Polis".

Yəni sən demə, "Siyasi tədqiqatlar".

Normal siyasi elmlərin Rusiyada "politologiya" adlanmasının səbəbi çox sadədir: qeyri-müəyyən, "politoloq"u heç nəyə vadar etməyən "politoloq" kəlməsi siyasi tədqiqatçı və siyasi şərhçi təki fərqli fiqurlar arasındakı aşkar fərqləri pərdələməyə imkan verirdi.

Daha sonra isə siyasi texnoloq işini də pərdələməyə xidmət etdi.
1990-cı illərinə əvvəllərində elm aləmində tanınmayan, heç bir elmi uğuru olmayan, amma "dünyadakı siyasi prosesləri şərh edən" çoxlu insanlar peyda oldular. Məhv olan elmdən bu "peşə"yə axın başlanmışdı.

Kimlər yoxdu o adamların arasında: tarixçilər, filoloqlar, pedaqoqlar, jurnalistlər.

Daha sonra "politoloq"lar iki düşərgəyə parçalandılar: "mediativlər" və "elm aşiqləri". Mediativlər sürəkli olaraq qəzetlərə, TV-lərə, saytlara, radiostansiyalara müsahibələr, açıqlamalar verirdilər. "Elm aşiqləri" isə akademik kafedralara, oradan da xaricdəki fondlara yönəldilər.

O illərdə Qərb postsovet məkanındakı ölkələrdə sosial elmlər sahəsindəki müxtəlif araşdırmalara və əcaib "sorğular"a çox pul ayırırdı.

"Mediativ"lərlə "elm aşiqləri" arasında sürəkli mübarizə gedirdi: "aşiqlər" qarşı tərəfi mənbələri pis bilməkdə, qarşı tərəf də "aşiq"ləri real şəyatdan və proseslərdən kənar qalan "kitab qurdları" sayırdılar.

Mübarizə 2002-ci ildə, "elm aşiq"lərinin daha praqmat "mediativ"lərə məğlubiyyəti ilə başa çatdı.

"Elmi kommunizm" kimi demaqoji, primitiv və uydurma "elm"in törəməsi olan "politologiya" ən unikal, təkrarsız saxtakarlıqlar arasındadır.

Çünki "politologiya dərslikləri" adlı kitablar əslində mümkün olan hər yerdən yığılmış və kompilyasiya olunmuş məlumatlar, siyasətlə əlaqəsi olmayan predmet sahəsindən toplanmış informasiyalar, iqtibaslardır.

İfrat dərəcədə çox təsnifat, müəyyənləşdirmə, tipologiya, məhdudlaşdırma və s. olmaq şərtilə psevdoelmi tərzdə yazılmış belə sovetizm qalıqları olan kitabları oxumaq əzabdır.

"Politologiya elmi" faktiki yox, "məna yüklü" predmet sayılır.

Nə məktəbləri var, nə təsdiqləmə strategiyası, nə də baza metodologiyası.

Bundan başqa, siyasi nəzəriyyə, siyasət fəlsəfəsi, siyasi sistemlərin müqayisəli təhlili və beynəlxalq münasibətlərin tədqiqatı da tərkib hissələr sayılır, amma belə deyil.

Məsələn, "qonşu" sosiologiyada hər şey dəqiq, faktikidir.

Qayıdaq Qərbə. Qərbdə sadəcə, bir sayt var ki, adında "politologiya" kəlməsi keçir. Politology us adlı bu saytı bir amerikalı yaradıb.

"Politologiya" adlı neologizm isə postsovet məkanından savayı bütün dünyada siyasət və texnologiyanın üzvi birləşməsi sayılır.

Postsovet məkanında "politologiya" əslində TV-lərdən və saytlardan siyasətlə bağlı həvəskar açıqlamalar verib debatlar aparmaqdan ibarətdir, heyhat...

Halbuki Qərbdəki siyasət elmlərindən elmi intizamı, nəticələrin metodoloji əsaslandırılmasını və s.-ni əxz etməliydik.

Uzun sözün qısası, aerodinamika elminə "uçuşologiya"nın nə aidiyyatı varsa, siyasi elmlərə də politologiyanın bir elə dəxli var.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
Paşinyan əsirlərin mübadiləsindən DANIŞDI 5 Dekabr 2020, 12:30 Sabahın hava PROQNOZU 5 Dekabr 2020, 12:24 Ədalət Vəliyev partiya sədrləri ilə görüş keçirdi 5 Dekabr 2020, 12:19 Azərbaycan nefti 50 dollara yaxınlaşır 5 Dekabr 2020, 12:12 Alimlər koronavirusla bağlı populyar mifi təkzib etdi 5 Dekabr 2020, 12:05 “Bütövləşən Azərbaycan - 44 günlük Zəfər Salnaməmiz” - VİDEO 5 Dekabr 2020, 12:00 Vəkillər Kollegiyası erməni təcavüzü ilə bağlı 230 beynəlxalq təşkilata müraciət etdi 5 Dekabr 2020, 11:54 Gürcüstanda yoluxma sayında yeni rekord 5 Dekabr 2020, 11:47 “Könüllülər ili”nə həsr olunmuş poçt markası hazırlanıb - FOTOLAR 5 Dekabr 2020, 11:40 Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 140 mini ötdü 5 Dekabr 2020, 11:32 Lənkəran sakini qohumunun evindən oğurluq etdi 5 Dekabr 2020, 11:24 Həlak olan mülki şəhidlərin ailələrinə ödənişlər TƏYİN OLUNDU 5 Dekabr 2020, 11:16 “Rəmiş” ləqəbli narkotacir saxlanıldı - FOTOLAR 5 Dekabr 2020, 11:08 Gələn ilin bayram günləri AÇIQLANDI 5 Dekabr 2020, 11:00 Prokurorluq daha 3 COVİD - 19 xəstəsinə cinayət işi başladı 5 Dekabr 2020, 10:52 Xaçmazda evlərdən oğurluq edən şəxs saxlanıldı - FOTOLAR 5 Dekabr 2020, 10:44 Cəbrayıl uğrunda şəhid olan baş leytenant - FOTO 5 Dekabr 2020, 10:36 Azercell RİİB –in təşəbbüsü ilə Könüllülərə güzəşt təqdim edir 5 Dekabr 2020, 10:28 Xudavəng monastrının dini varisləri geri qayıtdı - Monastra vaiz təyin olundu 5 Dekabr 2020, 10:20 Neft yenidən bahalaşdı 5 Dekabr 2020, 10:12 Bakıda restoranda ad günü keçirən model CƏRİMƏLƏNDİ 5 Dekabr 2020, 10:04 Köçəryan Ermənistanın Türkiyə ilə bağlı xain planından danışdı 5 Dekabr 2020, 09:56 Evini tərk edən daha 9 koronavirus xəstəsinə cinayət işi açıldı 5 Dekabr 2020, 09:48 Goranboyda şəhid ailələri və qazilərlə görüşlər davam edir 5 Dekabr 2020, 09:40 Bütün təhsil müəssisələrinə Zəfər Günü TƏKLİFİ 5 Dekabr 2020, 09:32 Zəkanı və yaddaşı artırmağın 15 yolu 5 Dekabr 2020, 09:24 İtaliyalı deputatlar Azərbaycana gəliblər - onlar Gəncə və Ağdama səfər edəcəklər 5 Dekabr 2020, 09:16 Göyçayda koronavirus xəstəsi küçədə saxlanıldı 5 Dekabr 2020, 09:08 “Lexus” hasara çırpılıb yandı 5 Dekabr 2020, 09:00 Kələmin faydaları 5 Dekabr 2020, 08:57 Moskvada daha 74 nəfər koronavirusdan öldü 5 Dekabr 2020, 08:48 Ömrü 10 il uzatmağın yolu 5 Dekabr 2020, 08:38 Çində 18 mədənçi öldü 5 Dekabr 2020, 08:26 Sarımsağın zərəri 5 Dekabr 2020, 08:12 Bu qidalar ürək-damar xəstəliyi riskini azaldır - ARAŞDIRMA 5 Dekabr 2020, 01:11
SORĞU Cəbhə xəbərlərini hansı mənbədən alırsınız?