Arxiv
31 mart 2019, 00:00 | ÖLKƏ
31 mart Soyqırımı - 1 milyonadək azərbaycanlı məhv edilib

Bu gün Azərbaycanlıların Soyqırımı günüdür. Modern.az xəbər verir ki, erməni daşnaklarının bolşeviklərlə birgə azərbaycanlılara qarşı həyata keçirdiyi soyqırımından 101 il ötür.

 

Ermənilərin Azərbaycan xalqına qarşı törətdikləri bəşəri cinayət -1918-ci il 31 mart soyqırımı günüdür. Tarixi qaynaqların məlumatına görə, ermənilər 18-ci əsrdən başlayaraq Çar Rusiyasının himayəsilə Cənubi Qafqaza köçürülüblər. Burada məqsəd gələcəkdə Azərbaycan torpaqları hesabına Ermənistan adlı dövlət yaratmaq olub.

 

Hələ XVIII əsrin 20-ci illərində çar I Pyotr azərbaycanlıların tarixi torpaqları olan Bakı və Dərbənddə ermənilərin məskunlaşdırılması barədə göstəriş vermişdi. 1802-ci ildə çar I Aleksandr Qafqaz canişininə konkret təlimat göndərmişdi ki, ermənilər nəyin bahasına olursa-olsun, Azərbaycan xanlıqlarının ələ keçirilməsində istifadə olunmalıdırlar.

 

XIX əsrdə Rusiya-İran və Rusiya-Türkiyə müharibələrinin yekunu olaraq, Azərbaycan torpaqlarına İrandan 40 min, Türkiyədən 85 min erməni köçürülmüş, İrəvan və Naxçıvan xanlıqlarının ərazisində “Erməni vilayəti” təşkil edilmişdi. Bu, Azərbaycan torpaqları hesabına yaradılacaq gələcək Ermənistanın əslində təməli idi. Tarixi qaynaqlara görə, həmin vaxt  İəvan şəhərində 7331 azərbaycanlı, 2369 erməni yaşayırdı.

Ermənilərin yerləşdirildiyi ərazilərdə azərbaycanlıların sayca üstünlük təşkil etməsi düşmənlərimizin soyqırım siyasətinə əl atılmasına rəvac verib.

 

1918-ci ilin martında Rusiya bolşeviklərinin rəhbəri Vladimir Leninin təyinatı ilə Qafqaz fövqəladə komissarı kimi Bakıya göndərilən Stepan Şaumyan qətliamın başlamısnda əvəzsiz rol oynayıb. 1918-ci il martın 31-də Bakı şəhərində dinc azərbaycanlıların kütləvi qətlində Bakı Sovetinin 6 min silahlı əsgəri, eyni zamanda ermənilərin «Daşnaksütyun» partiyasının 4 minlik silahlı dəstəsi iştirak edib. Bakıda üç gün davam edən qırğın zamanı ermənilər azərbaycanlı məhəllələrinə soxularaq hər kəsi öldürüb, qılıncla parçalayıb, süngü ilə dəlmə-deşik edib, cəsədlərin qulaqlarını, burunlarını kəsib, qarınlarını yırtıblar. Nəticədə təkcə Bakıda 25 min soydaşımız qətlə yetirilib.

 

S.Şaumyan Bakıda və ətraf qəzalarda törətdikləri qırğınla əlaqədar 1918-ci il aprelin 13-də Rusiya Xalq Komissarları Sovetinə məktubunda yazırdı: “Bizim süvari dəstəyə edilən silahlı hücumdan bəhanə kimi istifadə etdik və bütün cəbhə boyu hücuma keçdik. Biz artıq 6 min nəfərlik silahlı qüvvəyə malik idik. Daşnakların da 3-4 min nəfərlik silahlı milli hissələri var idi ki, o da bizim sərəncamımızda idi. Məhz onların iştirakı vətəndaş müharibəsinə milli qırğın xarakteri verdi. Lakin onun qarşısını almaq mümkün olmadı. Biz bu işə şüurlu surətdə getdik. Əgər azərbaycanlılar üstün gəlsəydilər, onda Bakı Azərbaycanın paytaxtı elan edilə bilərdi”.

 

Bununla kifayətlənməyən ermənilərin Azərbaycanın digər ərazilərində də-Şamaxı, Quba, İrəvan, Zəngəzur, Qarabağ, Naxçıvan, Qarsda da kütləvi qətliamları davam etdiriblər. 1918-ci ilin mart-aprel aylarında Şamaxıda 8 minə yaxın dinc sakini qətlə yetirib, Cavanşir qəzasının 28 kəndi, Cəbrayıl qəzasının 17 kəndi tamamilə yandırılıb, əhalisi isə məhv edilib.

 

1918-ci iln aprelin 29-da Gümrü yaxınlığında əsasən qadınlardan, uşaqlardan və yaşlılardan ibarət 3 min nəfərlik azərbaycanlı köçü pusquya salınaraq son nəfərinədək məhv edilib. Erməni silahlı dəstələri Naxçıvan qəzasının bir neçə kəndini yandırıb, Zəngəzur qəzasında isə 115 azərbaycanlı kəndi məhv ediib, 3257 kişi, 2276 qadın və 2196 uşaq öldürülüb. Bütövlükdə bu qəza üzrə 10068 azərbaycanlı öldürülüb və ya şikəst edilib, 50000 azərbaycanlı qaçqın düşüb.

 

İrəvan quberniyasının 199 kəndində yaşayan 135 min azərbaycanlı qətlə yetirilib, yaşayış məntəqələri isə yerlə yeksan edilib.

 

Erməni silahlı dəstələri daha sonra Qarabağa yürüş ediblər. 1918-1920-ci illər arasında Qarabağın dağlıq hissəsində 150 kənd dağıdılıb, əhalisi isə məhv edilib.

 

1920-ci ilin mayında ermənilərin və XI Qızıl Ordunun iştirakı ilə Gəncədə 12 mindən çox azərbaycanlı qətlə yetirilib.

 

Qırğınlar indi İranın ərazisi sayılan Cənubi Azərbaycanda da davam etdirilib. 1918-ci ildə Cənuib Azərbaycan və İran ərazisində yaşayan 130 mindən çox soydaşımız ermənilər tərəfindən qətlə yetirilib. Bütövlükdə o zamankı qırğınlar nəticəsində .

 

1918-ci ildə azərbaycanlıların kütləvi qətli ilə müşayiət olunan qırğınların qarşısının alınmasında Nuru paşanın rəhbərlik etdiyi Qafqaz İslam Ordusunun böyük rolu olub.

 

1918-ci il martın 31-də törədilən soyqırım aktı hadisədən 80 il sonra müstəqil Azərbaycan Respublikasında hüquqi-siyasi qiymətini aldı. Mərhum eks-prezident Heydər Əliyevin 1998-ci il 26 mart tarixli Fərmanına əsasən, 31 mart Azərbaycanlıların Soyqırımı günü kimi dövlət səviyyəsində anılır.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Nizami Cəfərov “Şöhrət” ordeni ilə təltif edildi 20 Sentyabr 2019, 17:57 Koçaryan zaminə buraxılmadı 20 Sentyabr 2019, 17:55 Uşaqpulu niyə verilməsin... Ekspert arqumetlərlə RAZI DEYİL 20 Sentyabr 2019, 17:54 Ceyhun Bayramov Beynəlxalq Nəzəri Fizika Mərkəzinin direktoru ilə görüşdü 20 Sentyabr 2019, 17:51 Deputat əsasnamə imzaladı 20 Sentyabr 2019, 17:47 Məlahət İbrahimqızı deputat vəsiqəsinin girov qoyulmağını QINADI 20 Sentyabr 2019, 17:44 Elmin İnkişafı Fonduna yeni icraçı direktor təyin olundu - SƏRƏNCAM 20 Sentyabr 2019, 17:41 Tacikistan nümayəndə heyəti “AzerGold”da olub 20 Sentyabr 2019, 17:35 Pompeo İlham Əliyevə məktub yazdı 20 Sentyabr 2019, 17:29 İlham Əliyev neftçiləri təbrik etdi 20 Sentyabr 2019, 17:25 Firudin Qurbanov Şamaxıda müraciətləri dinlədi 20 Sentyabr 2019, 17:20 “Azərişıq”Cənub regionunda yenidənqurma işlərini davam etdirir 20 Sentyabr 2019, 17:16 Özü şəhid oldu, 3 qardaşı veteran - Abdal-Gülablı dağlarında dolaşan ruh 20 Sentyabr 2019, 17:13 Kamal Abdulla Polis Akademiyasının nümayəndə heyəti ilə görüşüb 20 Sentyabr 2019, 17:02 Zəhərli maddələri yandıran şəxs cərimələndi 20 Sentyabr 2019, 16:58 Müdafiə NazirliyinKollegiya iclası - Zakir Həsənov Prezidentin tapşırılarını diqqətə çatdırdı 20 Sentyabr 2019, 16:39 BƏƏ-də keçirilən “SMART SME MENA 2019” sərgisi başa çatıb 20 Sentyabr 2019, 16:23 Azərbaycana qar yağacaq - İstirahət günlərinin HAVASI 20 Sentyabr 2019, 16:18 Beynəlxalq Bankın nümayədələri Bakı Mühəndislər Universitetində 20 Sentyabr 2019, 16:11 Gəncədə həlak olan ikinci polisin də ailəsi Prezidentə ünvanlanmış müraciətə QOŞULDU 20 Sentyabr 2019, 16:08 Naqif Həmzəyev seçiciləri ilə görüşüb - FOTO 20 Sentyabr 2019, 16:02 Şairlik Yaradandan payıdı Musa Yaqubun 20 Sentyabr 2019, 15:58 Bakının ərəb turistləri - FOTOSESSİYA 20 Sentyabr 2019, 15:55 Deputat vəsiqəsini girov qoymaq hansı məsuliyyəti yaradır? - AÇIQLAMA 20 Sentyabr 2019, 15:47 Nazir müavini Xaçmazda vətəndaşları qəbul edib 20 Sentyabr 2019, 15:30 “Nar”ın baş sponsorluğu ilə intellektual yarış start götürür 20 Sentyabr 2019, 15:24 Nərimanovda narkotacir tutuldu - FOTOLAR 20 Sentyabr 2019, 15:22 Prezident: “Neftdən əldə edilən gəlirlər ilk növbədə xalqın rifahının yaxşılaşmasına yönəldilib” - YENİLƏNİB  20 Sentyabr 2019, 15:08 Yol polisi Bakıda qayda pozan piyadaları SAXLAYIB 20 Sentyabr 2019, 14:55 Kənd Təsərrüfatı İşçilərinin Həmkarlar İttifaqı Birliyi təsis edilib 20 Sentyabr 2019, 14:46 YAP Binəqədi Neft Daşlarına ekskursiya təşkil etdi 20 Sentyabr 2019, 14:44 Dəyirmi masada bəyanat qəbul edildi 20 Sentyabr 2019, 14:38 Emin Həsənli: “Düşünürdülər ki, Qarabağda doğulmayan vətənpərvər ola bilməz” - MÜSAHİBƏ 20 Sentyabr 2019, 14:37 Hava şəraiti kəskin dəyişəcək - XƏBƏRDARLIQ 20 Sentyabr 2019, 14:27 Bakıda sosial şəbəkələrdəki söyüş, təhqir və böhtana YOX deyildi - FOTOLAR 20 Sentyabr 2019, 14:14