Arxiv
14 May 2019, 15:28 | MƏDƏNİYYƏT
Onkoloji xəstələr oruc tuta bilərmi?

Günay Əhmədova
cərrah-onkoloq,
tibb üzrə fəlsəfə doktoru,
ATU-nun Onkoloji Klinikası
[email protected]


Müqəddəs Ramazan ayını yaşayırıq. Bütün müsəlman aləmində olduğu kimi, Azərbaycanda da orucluq başlayıb və insanlar oruc tuturlar. Bəs, kimlər oruc tuta bilməz? Onkoloji xəstələr oruc tuta bilərmi? Bu yazımızdan məqsəd hər Ramazanda aktual olan həmin suallara aydınlıq gətirməkdir.

Dini məqsədlə, yaxud orqanizmi toksik maddələrdən təmizləmək üçün (detoks) bir gündən başlayaraq bir aya qədər müddətdə günün müəyyən vaxtlarında heç nə yeyib-içməmək insanlığa məlum olan köhnə ayindir. Müxtəlif zamanlarda və müxtəlif yerlərdə elə bu fikirdən yola çıxaraq, onkoloji  xəstəlikləri ac qalmaq yolu ilə müalicə etmək fikrinə düşənlər də olub. Son dərəcə amansız və qəliz xəstəlik olan xərçəngin qarşısını almaq, bu yolla onu müalicə etmək isə müşkül məsələdir. Çünki orqanizmi qida maddələrindən məhrum etməklə xərçəng hüceyrələrinin qidalanmasının və inkişafının qarşını almaq təcrübəsi indiyə qədər özünü doğrultmayıb.

Əlbəttə, məsələnin mənəvi tərəfi də var. Xəstənin inamını artırmaqla düçar olduğu xəstəliyə və o xəstəliyin yaratdığı problemlərə qarşı mübarizə əzmini də artırmaq olur. Amma müasir tibbdə xərçəngin müalicəsinə uzunmüddətli aclığın köməyini isbatlayan dəlil hələ ki əlimizdə yoxdur. Çünki xərçəng hüceyrəsi özünə lazım olan maddələri orqanizmdən təmin etməyi bacarır və bu, həmin xəstəni daha da zəiflədir. Hətta aclıq və susuzluq əsnasında orqanizmdə meydana gələn bəzi dəyişikliklər xərçəng xəstəsinə ciddi təhlükə yarada bilər. Bir sözlə, ciddi xəstəliyi olanların, xüsusilə xərçəng xəstələrinin müalicə aldıqları dövrdə zəifləmiş orqanizmlərini orucla daha da zəiflətməsi düzgün yanaşma deyil.

         
Oruc tutarkən qidalanma və yuxu rejimində baş verən dəyişikliklərlə əlaqədar orqanizmin balansı pozulur. Buna tibbdə homeostaz deyilir. Ona görə də yenicə cərrahiyə əməliyyatı olunmuş, aktiv kimyəvi dərman müalicəsi (kimyaterapiya) alan, yaxud şüa müalicəsi (radioterapiya) qəbul edən xəstələrə oruc tutmaq tövsiyə edilmir! Çünki həmin müalicələrin təsirindən xəstədə ürəkbulanma, qusma, halsızlıq, iştahsızlıq, ağrı, ishal, yaxud qəbzlik kimi hallar meydana gəlir. Nəticədə xəstənin kalori qəbulunda azalma baş verir. Bütün bunlarla yanaşı üstəlik də oruc tutanda xəstə lap zəifləyir, müqavimət qabiliyyəti azalır.


Onu da unutmayaq ki, müalicə müddətində xəstəyə bir çox yöndən təsir edən dərmanlar orqanizmdən qaraciyər və böyrəklər vasitəsilə xaric olunur. Əgər xəstə su içməsə həmin o kimyəvi dərmanların parçalanması nəticəsində əmələ gələn maddələr orqanizmdə qalır və qovula bilmir. Həmçinin xərçəngin özü bir çox xəstələrdə qanın qatılaşmasına meyl yaradır. Oruc tutan zaman maye itkisi ilə əlaqədar olaraq qanda laxtalanma daha da artaraq ag ciyərin tromemboliyası kimi ağır nəticələr yarada bilər. Ona görə də kimyaterapiya alan xəstələr həm müalicənin davam etdiyi müddətdə, həm də müalicənin yan təsirlərindən qorunmaq üçün maye və qida qəbuluna ciddi diqqət yetirməlidirlər. Sağalma prosesində qidalanma vacib əhəmiyyət daşıyır.


Məsələyə dini nöqteyi-nəzərdən yanaşdıqda görürük ki, islam dini özü də buna yol vermir, yəni xəstə insanların oruc tutmasını məqbul saymır.  İslamda ağır xəstəliyi olanların, səyahət edənlərin, menstrual dövrdə olan və ya uşaq əmizdirən qadınların, azyaşlı uşaqların oruc tutması düzgün sayılmır.


Oruc tutmağa çox istəkli olan xəstələr, yadda saxlayın ki, ümumi vəziyyətiniz yaxşıdırsa, müalicəniz tamamlanıbsa oruca başlamazdan əvvəl həkiminizlə məsləhətləşib onun razılığını alandan sonra, ancaq və ancaq  həkim nəzarəti altında oruc tuta bilərsiniz. Kor-koranə oruc tutaraq sağlamlığınızdan olmayın.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Elmar Hüseynovun ailəsindən xəbər yoxdur 18 İyul 2019, 13:20 “AzerGold” müəllim və tələbələri Çovdar yatağına apardı 18 İyul 2019, 13:18 Sabahın hava proqnozu – 40 dərəcə isti olacaq 18 İyul 2019, 13:10 Rusiyada yaşayan hər 5 azərbaycanlıdan 1-i doğma dilini bilmir - PROBLEM 18 İyul 2019, 13:09 Ölkədə qanunsuz yaşayan miqrantlar – say AÇIQLANDI 18 İyul 2019, 12:57 1211 nəfər Azərbaycana readmissiya edilib 18 İyul 2019, 12:35 Azərbaycan dili aşiqlərin dilidir... 18 İyul 2019, 12:30 TRT-nin bir qrup əməkdaşı rus səfirinin qətlinin görüntülərinə görə saxlanıldı 18 İyul 2019, 12:27 Paşinyanın doğulduğu rayonda polisə hücum: 13 nəfər saxlanıldı 18 İyul 2019, 12:19 Məsləhət Onundur 18 İyul 2019, 12:03 Bu il 75 nəfər Azərbaycan vətəndaşlığına qəbul edilib 18 İyul 2019, 12:02 Azərbaycanda daha çox qaçqın statusu almaq istəyən ölkələrin vətəndaşları - SİYAHI 18 İyul 2019, 11:59 Ermənilər atəş açdı, Azərbaycan əsgəri yaralandı 18 İyul 2019, 11:48 Azərbaycana gələn əcnəbilərin sayı 6 faiz artıb 18 İyul 2019, 11:40 Nazirlikdə kadr dəyişikliyi - Şöbə müdiri işindən getdi 18 İyul 2019, 11:35 Stoltenberq: “NATO-da Türkiyənin alyansdan çıxarılması fikri səsləndirilməyib” 18 İyul 2019, 11:30 Kamal Abdulla: “ADU-nu maraqlı və faydalı perspektivlər gözləyir” - MÜSAHİBƏ 18 İyul 2019, 11:27 Məhkəmədən Prezidentə şikayət – Bizi intihar həddinə çatdırıblar 18 İyul 2019, 11:18 Çıraqqala abidəsində bərpa işlərinə başlanıldı 18 İyul 2019, 11:17 4219 abonent qazsız qalacaq 18 İyul 2019, 11:10 100 kiloqram yararsız ətin satılmasının qarşısı alındı 18 İyul 2019, 11:05 Ağcabədidə mexanizatorlar üçün təlim keçirilib   18 İyul 2019, 11:00 “Onun vəzifə davası” – ADU müəllimləri etiraz edir 18 İyul 2019, 10:59 İkiyə bölünmüş ada, soydaşlarımızın yaşadığı torpaq, tanınmayan qurum - Heydər Əliyevin şəxsi tərcüməçisi YAZIR 18 İyul 2019, 10:44 Nazirlik jurnalistləri Şəkiyə apardı 18 İyul 2019, 10:33 Gömrük Komitəsi iş adamının iddialarını TƏKZİB ETDİ 18 İyul 2019, 10:24 Fövqəladə Hallar Nazirliyi gücləndirilmiş rejimə keçir 18 İyul 2019, 10:15 Cəbhədəki sakitlik bitdi – Ermənistan iriçaplı silahları və snayperləri işə saldı 18 İyul 2019, 09:53 Azərbaycanda onkoloji xəstələri müəyyən edə bilən yeni metod hazırlanıb 18 İyul 2019, 09:37 Məmur olmaq istəyənlər sınağa çəkilir 18 İyul 2019, 09:34 Vergilər Nazirliyi sosial reklam hazırladı - VİDEO 18 İyul 2019, 09:20 804 minə yaxın mina və partlamamış hərbi sursat zərərsizləşdirilib - ANAMA 18 İyul 2019, 09:03 Zaur Seyidzadə: “Tezliklə Aliment Fondu yaradılacaq” – MÜSAHİBƏ 18 İyul 2019, 08:58 Azərbaycan jurnalistikasının dörd “muşketyoru”... 18 İyul 2019, 08:45 Manat və dolların bugünkü məzənnəsi 18 İyul 2019, 08:45