Arxiv
8 Avqust 2019, 13:01 | REPORTAJ
MDB-də həbs edilən, axtarışa verilən eks-prezidentlər - SİYAHI

Ötən gün Qırğızıstanda xüsusi təyinatlıların eks-prezident Almazbek Atambayevi saxlmaq cəhdi ölkədə ictimai-siyasi vəziyyəti gərginləşdirib. Gərginliyə səbəb isə eks-prezidentə qarşı cinayət işinin açılması və onun istintaqa gəlməkdən imtina etməsi olub.

 

Keçmiş sovet respublikalarında buna qədər də eks-prezidentlərə qarşı cinayət işləri açılıb. Modern.az bu barədə yazını təqdim edir.

 

Gürcüstan – Zviad Qamsaxurdiya

Ukrayna kimi Gürcüstan da MDB məkanında 2 eks-prezidenti barəsində cinayət işi açılan ölkələrdəndir. 1991-ci il aprelin 14-də Gürcüastanın ilk prezidenti seçilən Zviad Qamsaxurdiyanın hakimiyyəti çox qısa çəkdi. Millətçi və aqressiv siyasəti ilə seçilən syasətçi 1992-ci il yanvarın 6-da hərbi çevriliş nəticəsində hakimiyyətdən uzaqlaşdırıldı.

Ölkəni tərk edərək əvvəlcə Ermənistana, sonra isə Çeçenistana sığınan Qamsaxuriya barəsində milli ədavəti qızışdırmaq, dövlət əmlakının xüsusi ilə böyük miqdarda mənimsəmək, vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə və tarixi-memarlıq abidələrinin məhvi maddələri ilə cinayət işi açılmışdı.

1993-cü ilin sentyabarında Gürcüstana qayıdaraq, silahlı mübarizəyə başlayan eks-prezident 1993-cü il dekabrın 31-də Xob rayonunun Dzveli Xibula kəndində ölü tapılmışdı.

 

Azərbaycan - Ayaz Mütəllibov

Azərbaycanın ilk prezidenti Ayaz Mütəllibov qısa, lakin keçməkeşli prezidentlik illəri yaşayıb. 1992-ci il martın 6-da Xocalı facisəinin yaratdığı məyusluq və etirazlar fonunda prezident postundan istefa vermişdi. 1992-ci il mayın 14-də Ali Sovetin səsverməsi ilə prezident səlahiyyətləri bərpa olunan siyasətçi silahlı müqavimət fonunda mayın 18-də istefa verərək, Azərbaycanın siyasət səhnəsini tərk eedib Moskvaya getmişdi.

1996-cı il aprelin 12-də Azərbaycanın Baş Prokurorluğu Ayaz Mütəllibov barəsində 1990-cı il 20 Yanvar hadisələri ilə bağlı cinayət işi açmışdı. 2002-ci il iyulun 26-da isə eks-prezident 2001-ci ilin payızında Azərbaycanda dövlət çevrilişi planlaşdırmaqda ittiham olunaraq axtarışa verilmişdi.

2011-ci il avqustun 8-də böyük oğlunun dəfnində iştirak etmək üçün Bakıya gəlişinə icazə verilən Ayaz Mütəllibov Moskvaya geri dönsə də, Azərbaycanın hakimiyyətinin “yaşıl işıq” yandırmasından sonra 2012-ci il iyulun 7-də həmişəlik Bakıya dönüb.   

 

Ukrayna – Viktor Yanukoviç

Pyotr Poroşenkonun sələfi Viktor Yanukoviç barədə isə artıq məhkəmə qərarı belə var. 2014-cü ilin fevralında kütləvi etirazlar fonunda prezident postunu tərk edərək, Rusiyaya qaçan Yanukoviç mütəşəkkil cinayətkar dəstə yaratmaqda ittiham olunur. 2017-ci ilin iyununda Kiyevin Obolonsk rayon məhkəməsi Viktor Yanukoviçi dövlətə xəyanət maddəsi ilə mühakimə etmişdi. 2019-cu il yanvarın 24-də Obolonsk rayon məhkəməsi Viktor Yanukoviçi dövlətə xəyanət maddəsi ilə 13 il müddətinə azadlıqdan məhrum etmişdi.  

Onu dövlətə xəyanət və işğalçı müharibənin aparılmasına vasitəçi olmaqda təqsirli biliblər. Bundan başqa, Viktor Yanukoviçin Meydan hadisələri zamanı nümayişçilərə atəş açmağa göstəriş verməkdə və iri maliyyə vasitələrini mənimsəməkdə günahı sübuta yetirilmiş sayılıb.

 

Ermənistan - Robert Koçaryan  

Ermənistanda da hakimiyyət dəyişikliyi eks-prezidentə qarşı cinayət işinin açılması ilə nəticələnib. Ölkənin ikinci prezidenti Robert Koçaryan 2018-ci il iyulun 28-də həbs olunmuşdu. O, 2008-ci il martın 1-də prezident seçkilərinin nəticələrinə etiraz edən Levon Ter-Petrosyan tərəfdarlarına qarşı güc tətbiq etməkdə və bu hadisələr zamanı 10 nəfərin ölümündə ittiham olunurdu. Amma 2 dəfə işə baxan appelasiya məhkəməsi eks-prezident barəsində 1-ci instansiya məhkəməsinin qərarını ləğv edərək, onu azadlığa buraxdı.

Hadisələr 2018-ci ilin dekabrında appelasiya məhkəməsinin onu yenidən həbs etməsi və 2019-cu ilin mayında azadlığa buraxması ilə təkrarlanmışdı. Hazırda yenidən həbsdə olan Robert Koçaryan ona qarşı irəli sürülmüş ittihamları qəbul etmir. Eks-prezident baş verənləri 2008-ci ildə müxalifətdə olan hazırkı baş nazir Nikol Paşinyanın şəxsi qisası hesab edir.

Koçaryanın işi ilə bağlı Konstitusiya Məhkəməsi iyulun 18-də məsləhət üçün Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi və Venesiya Komissiyasına müraciət ünvanlayacaq.

 

Gürcüstan – Mixail Saakaşvili

Gürcüstanın Baş Prokurorluğu 2014-cü ildə eks-prezident Mixail Saakaşviliyə bir neçə maddə ilə cinayət işi açmışdı. Onu 8,8 milyon lari dövlət vəsaitini şəxsi ehtiyaclarına xərcləməkdə, 2007-ci il 7 noyabr aksiyaları zamanı vəzifə səlahiyyətlərini aşmaqda, parlamentin deputatı Valeri Gelaşvilinin döyülməsini və 2006-cı ildə Gürcüstan Birləşmiş Bankının əməkdaşı Sandro Qirqvlianinin qətlini sifariş etməkdə ittiham edirlər.

Saakaşvili özündən sonrakı prezident Georgi Marqvelaşvilinin prezident postunda səlahiyyətlərinin icrasına başladığı 2013-cü ilin noyabrında Gürcüstanı tərk edib və hələlik ölkəyə dönməyib.

2016-cı ildə o, Ukrayna prezidentinin müşaviri postuna təyinat almışdı. Həmin ilin noyabrına qədər isə Saakaşvili Odessa vilayətinin qubernatoru səlahiyyətlərini icra edib. Amma əvvəl isti münasibtələri olduğu Pyotr Poroşenko ilə aralarında soyuq küləklərin əsməsinə görə əvəlcə onun vətəndaşlığı ləğv olundu, sonra isə barəsində cinayətkar dəstə yaratmaq ittihamı ilə cinayət işi açıldı.

Gürcüstan məhkəməsi onun barəsində 6 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzası çıxarmışdı. Ukraynada isə yeni prezident Vladimir Zelenskinin zamanında Saakaşvili barəsində cinayət işinin icraatı dayandırılmış, vətəndaşlığı bərpa olunmuşdu və o 2019-cu ilin mayında yenidən Ukraynaya geri qayıtmışdı.

 

Ukrayna – Pyotr Poroşenko

Prezident postunu yaxınlarda təslim edən Pyotr Poroşenko barəsində qaldırılmış 12 cinayət işi ilə üzbəüz qalıb. Prokurorluq eks-prezidentin 5 illik rəhbərliyi dövründə dövlət vəzifələrinə təyinatlar zamanı vəzifə səalhiyyətlərindən sui-istifadə etməsini, Kerç boğazında rus gəmiləri ilə insidentə görə dövlətə xəyanətdə, məhkəmə sistemini və “Pryamoy” telekanalını qanunsuz əlinə keçirməkdə, 2016-cı ildə deputat fraksiyalarının yaradılması zamanı sənədlərin saxtalaşdırılmasında ittiham olunur. Poroşenkonu məhkəmə işlərinə kobud müdaxilədə də ittiham edirlər.

Şahid kimi o, 2014-cü ildə Maydan hadisələri zamanı dinc etirazçıların ölümünə görə ifadə verib. “Avropa Həmrəyliyi” partiyasının sədri kimi çıxış edən Poroşenko xalq qarşısında məsuliyyət daşıdığını və təqiblərdən qorxmadığını dilə gətirib.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Bu gün Azərbaycan daha iki rayonunun işğal gününü anır 23 Avqust 2019, 00:01 Azərbaycan nefti bahalaşıb 22 Avqust 2019, 23:46 “Qarabağ” səfərdə uduzur - YENİLƏNİR   22 Avqust 2019, 23:38 Türkiyə Suriyada uduzur: Putin Ərdoğanı tələyə saldı TƏHLİL 22 Avqust 2019, 23:32 Azərbaycan hərbi pilotlarının MACƏRALARI 22 Avqust 2019, 23:21 Nazirlik Ağsudakı meşə yanğını barədə məlumat yaydı 22 Avqust 2019, 23:13 "Körfəzdə müharibəni başlayan biz olmayacağıq" - Məhəmməd Cavad Zərif 22 Avqust 2019, 22:48 Prezident tələbə adı qazanan siam əkizləri ilə görüşdü 22 Avqust 2019, 22:31 Dəmiryolu ilə sərnişin daşınması artıb 22 Avqust 2019, 22:17 Kanada Rusiyanın G8-ə qayıtmasını istəmir 22 Avqust 2019, 22:00 Bakıda taxta bazarındakı yanğın söndürüldü 22 Avqust 2019, 21:46 Bakıdakı taxta bazarında güclü yanğı - VİDEO + FOTOLAR - YENİLƏNİB 22 Avqust 2019, 21:20 Polşa ABŞ-dan qaz alır 22 Avqust 2019, 21:15 “Ermənistan demokratiyanın qasidi statusuna iddia edə bilməz” - XİN 22 Avqust 2019, 21:02 Zakir Qaralov Qubada qəbul keçirəcək 22 Avqust 2019, 20:44 “Titanik”in qalıqları yoxa çıxır 22 Avqust 2019, 20:30 “Kənddən Şəhərə” yarmarkasında reyd:  qiymətlər ucuzdur 22 Avqust 2019, 20:16 “Ermənilərin avantürist təşəbbüsünün qarşısı alınmalıdır” - Əliməmməd Nuriyev 22 Avqust 2019, 20:02 Mingəçevirdə azyaşlı binanın ikinci mərtəbəsindən yıxılıb 22 Avqust 2019, 19:42 Gömrükdə 50 minə yaxın siqaret ələ keçirildi 22 Avqust 2019, 19:29 ABŞ-Venesuela gizli danışıqları nə barədə aparılır... 22 Avqust 2019, 19:15 Nazir müavini: "Taxta bazarında yanğın tam məhdudlaşdırılıb" 22 Avqust 2019, 19:01 Bu il dəmir yolları 270 min sərnişin daşıyıb 22 Avqust 2019, 18:42 Jurnalist Tural Yusifov imkansız tələbənin 1 illik təhsil haqqını ödədi  22 Avqust 2019, 18:14 Nazir müavini: Taxta bazarında yanğın 1500 kvadratmetri əhatə edib 22 Avqust 2019, 18:12 “Azərbaycan dövləti əleyhinə satqınlardan ibarət “virtual terrorçular” fəaliyyət göstərir” 22 Avqust 2019, 18:08 Elçibəyin köməkçisi 19 illik sirri açır: “Almaniyaya aparmağa pulumuz olmadı” - MÜSAHİBƏ 22 Avqust 2019, 18:02 Əli Əhmədov: “Azərbaycan heç zaman indiki qədər güclü olmayıb” 22 Avqust 2019, 17:47 Dərnəgüldəki taxta bazarın yanğınında iki nəfər zəhərləndi 22 Avqust 2019, 17:42 Pirşağıda tullantı təmizləyici qurğu istifadəyə veriləcək 22 Avqust 2019, 17:38 Manatın məzənnəsi dəyişmədi 22 Avqust 2019, 17:25 Mirmahmud Mirəlioğlu Fəzail Ağamalının Elçibəylə bağlı iddialarına CAVAB VERDİ 22 Avqust 2019, 17:14 Telefon almadığına görə anasını öldürən oğula AĞIR CƏZA 22 Avqust 2019, 17:02 Saakaşvili “Qarabağ Azərbaycandır!” dedi - Azərbaycanlı deputat onu “populist” adlandırdı - QALMAQAL 22 Avqust 2019, 16:40 Şamaxıda da yanğın oldu - Havaya helikopter qaldırıldı 22 Avqust 2019, 16:36