Azərbaycan kinosunda müəllim obrazı deyəndə ilk yada düşən personajlardan biri Cəbiş müəllimdir. “Bizim Cəbiş müəllim” filmi illər əvvəl çəkilsə də, filmdəki müəllim obrazının əsas xüsusiyyətləri – şagirdə münasibət, peşəyə bağlılıq, sadəlik və məsuliyyət – bu gün də aktuallığını qoruyur.
Bəs Cəbiş müəllim bu gün yaşasaydı və Azərbaycan məktəbində işləsəydi, necə müəllim olardı?
O dövrün məktəbi ilə bugünkü məktəb arasında böyük fərq var. Texnologiya siniflərə daxil olub, elektron resurslar, rəqəmsal platformalar və süni intellekt təhsilin bir hissəsinə çevrilib. Müəllimdən artıq yalnız öz fənnini bilmək deyil, yeni texnologiyalardan istifadə etmək, fərqli öyrənmə ehtiyaclarına uyğunlaşmaq və daim inkişaf etmək də tələb olunur.
Amma müəllimlik peşəsinin dəyişməyən tərəfi var: şagirdə münasibət.
Cəbiş müəllimin obrazını yadda qalan edən də məhz bu idi. O, şagirdlərinə yalnız dərs keçən müəllim kimi deyil, onların həyatına təsir edən insan kimi yanaşırdı. Bu baxımdan, müasir texnologiyalar dəyişsə də, müəllimin əsas missiyası dəyişmir.
Cəbiş müəllim süni intellektdən istifadə edərdimi?
Bu gün təhsildə ən çox müzakirə olunan məsələlərdən biri süni intellektdir. Şagirdlər artıq məlumatı saniyələr ərzində əldə edə, mətn yaza, suallara cavab tapa bilirlər.
Cəbiş müəllim bu gün məktəbdə işləsəydi, çox güman ki, süni intellekti rəqib kimi deyil, şagirdin öyrənməsinə kömək edən vasitə kimi görərdi. Amma eyni zamanda şagirdə hazır cavabı götürmək əvəzinə, həmin cavabı düşünməyi və təhlil etməyi öyrədərdi.
Çünki texnologiya dəyişsə də, yaxşı müəllimin əsas vəzifəsi dəyişmir: şagirdə cavabı verməkdən çox, düzgün düşünməyi öyrətmək.
Cəbiş müəllimdən bu günə qalan
Bu gün müəllimin qarşısında əvvəlkindən daha çox imkan var. Amma məsuliyyət də artıb. Müəllim həm pedaqoq, həm texnologiya istifadəçisi, həm də şagird üçün istiqamətverici rolunu daşıyır.
Cəbiş müəllimin obrazı isə bütün bu dəyişikliklərin fonunda bir həqiqəti xatırladır: müəllim ilk növbədə insanın həyatına toxunan şəxsdir.
İllər, texnologiyalar, dərsliklər və tədris metodları dəyişə bilər. Lakin yaxşı müəllimin şagirdin yaddaşında və həyatında buraxdığı iz dəyişmir. Cəbiş müəllimi bu qədər unudulmaz edən də məhz budur.
Gülər Hüseynli
