Հոկտեմբերի 15-ին Բաքվում կանցկացվի Ասիայում փոխգործակցության և վստահության ամրապնդման միջոցառումների խորհրդաժողովի (CICA) VII գագաթնաժողովը։ Ադրբեջանի հյուրընկալած գագաթնաժողովին սպասվում է պետությունների և կառավարությունների ղեկավարների, արտաքին գործերի նախարարների և Ասիայի տարբեր տարածաշրջանները ներկայացնող այլ բարձրաստիճան ներկայացուցիչների մասնակցությունը։
Modern.az-ը հայտնում է, որ գագաթնաժողովի նախօրեին մի շարք երկրներ հայտարարել են, թե ով կգլխավորի իրենց պատվիրակությունները։
Բաքու ժամանած և այցը հաստատված առաջնորդներ
Ներկայումս Բաքվում են Լաոսի նախագահ Թոնգլուն Սիսուլիթը, Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը, Կամբոջայի թագավորության վարչապետ Հուն Մանեթը։ CICA գագաթնաժողովի նախօրեին սկսվել են բարձր մակարդակի շփումներ Ադրբեջանի և Լաոսի միջև։ Կամբոջայի վարչապետ Հուն Մանեթը նույնպես արդեն Ադրբեջանում է։ Պաշտոնապես հայտարարվել է, որ Ուզբեկստանի նախագահ Շավկատ Միրզիյոևը և Ղրղզստանի նախագահ Սադիր Ժապարովը հոկտեմբերի 14-15-ը աշխատանքային այցով կլինեն Ադրբեջանում և կմասնակցեն CICA գագաթնաժողովին։ Հաստատվել է նաև, որ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը կմասնակցի հոկտեմբերի 15-ին կայանալիք հանդիպմանը։ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության տվյալներով՝ գագաթնաժողովում կքննարկվեն CICA-ի հետագա զարգացման և եվրասիական տարածքում բազմակողմ համագործակցության հարցերը։ Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը, Իրանի արտաքին գործերի փոխնախարար Քազեմ Ղարիբաբադին նույնպես կմասնակցեն միջոցառմանը։
Ովքեր կմասնակցեն Չինաստանից, Պակիստանից և այլ երկրներից։
Գագաթնաժողովի նախօրեին տեղեկություններ են տարածվել, որ մի շարք այլ երկրներ ևս բարձր մակարդակով կներկայացվեն։ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների արտաքին գործերի պետական նախարար Խալիֆա բին Շահին ալ-Մարարիի մասնակցությունը CICA գագաթնաժողովին հաստատվել է երկրի Բաքվի դեսպանատան կողմից։
Պաղեստինը գագաթնաժողովում կներկայացնի արտաքին գործերի և սփյուռքի նախարար Վարսեն Աղաբեկյան Շահինը։ Այս մասին տեղեկություն է տարածվել հոկտեմբերի 13-ին։ Բացի այդ, Բելառուսի Ադրբեջանում դեսպան Դմիտրի Պինևիչի նախկինում տված տեղեկատվության համաձայն՝ երկրի պատվիրակությունը կգլխավորի խորհրդարանի Ներկայացուցիչների պալատի նախագահ Իգոր Սերգեենկոն։ Չինաստանից և Պակիստանից նույնպես սպասվում է բարձր մակարդակի ներկայացուցչություն գագաթնաժողովում։
Կենտրոնական Ասիայի բոլոր առաջնորդները կլինե՞ն Բաքվում։
CICA-ի գլխավոր քարտուղար Կայրաթ Սարիբայը հոկտեմբերի 1-ին լրատվամիջոցներին տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ ակնկալում են պետությունների և կառավարությունների բազմաթիվ ղեկավարների մասնակցություն գագաթնաժողովին։ Նա հույս է հայտնել, որ Կենտրոնական Ասիայի երկրների առաջնորդները կմասնակցեն գագաթնաժողովին, և դրական տեղեկություններ կան Ասիայի այլ տարածաշրջաններից բարձրաստիճան ներկայացուցիչների մասնակցության վերաբերյալ։ Հոկտեմբերի 8-ին Թուրքմենստանում կայացած Ադրբեջանի և Կենտրոնական Ասիայի պետությունների ղեկավարների 8-րդ խորհրդակցական հանդիպման ամփոփիչ հայտարարության մեջ նույնպես բարձր է գնահատվել Բաքվում կայանալիք CICA գագաթնաժողովի նախապատրաստական աշխատանքները։ Ղազախստանի և Թուրքմենստանի առաջնորդների մասնակցությունը հստակ չի հայտարարվել։
Ի՞նչ հարցեր կքննարկվեն Բաքվում։
CICA-ի պաշտոնական տեղեկատվության համաձայն՝ գագաթնաժողովը կհամախմբի պետությունների և կառավարությունների ղեկավարներին, անդամ և դիտորդ պետությունների ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև դիտորդ և գործընկեր կազմակերպություններին։ Հանդիպման հիմնական նպատակներն են Ասիայում երկխոսության, փոխադարձ վստահության, խաղաղության, անվտանգության և կայունության ամրապնդումը, ինչպես նաև ընդհանուր խնդիրների լուծման գործում բազմակողմ համագործակցության զարգացումը։ Կայրաթ Սարիբայի նախորդ հայտարարության համաձայն՝ գագաթնաժողովի շրջանակներում ակնկալվում է քաղաքական հռչակագրի, թեմատիկ փաստաթղթի և մի շարք ինստիտուցիոնալ որոշումների ընդունում։
Որ առաջնորդներն են մասնակցել նախորդ գագաթնաժողովներին։
CICA-ի նախորդ գագաթնաժողովները նույնպես հիշվել են բարձր մակարդակի միջազգային ներկայացուցչությամբ։ 2019 թվականի հունիսի 15-ին Տաջիկստանի մայրաքաղաք Դուշանբեում կայացած V գագաթնաժողովին մասնակցել են պետությունների և կառավարությունների բազմաթիվ ղեկավարներ, այդ թվում՝ Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինը, Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը, Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին, Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը և Ուզբեկստանի նախագահ Շավկատ Միրզիյոևը։ Ադրբեջանը այդ ժամանակ ներկայացրել է վարչապետի պաշտոնակատար Նովրուզ Մամեդովը։
2022 թվականի հոկտեմբերի 12-13-ը Աստանայում կայացած VI գագաթնաժողովին մասնակցել են Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, Վլադիմիր Պուտինը, Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը, Իրանի նախագահ Իբրահիմ Ռաիսին, Շավկատ Միրզիյոևը և այլ բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ։
Բաքվում կայանալիք VII գագաթնաժողովը կլինի CICA-ի առաջին գագաթնաժողովը Ադրբեջանում պետությունների և կառավարությունների ղեկավարների մակարդակով։
Նշենք, որ CICA-ն ստեղծվել է 1992 թվականին Ղազախստանի առաջին նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևի նախաձեռնությամբ։ Ներկայումս կազմակերպությունն ունի 28 անդամ պետություն։ Դրանք են՝ Ադրբեջանը, Աֆղանստանը, Բահրեյնը, Բանգլադեշը, Կամբոջան, Չինաստանը, Եգիպտոսը, Հնդկաստանը, Իրանը, Իրաքը, Իսրայելը, Հորդանանը, Ղազախստանը, Քուվեյթը, Ղրղզստանը, Մոնղոլիան, Պակիստանը, Պաղեստինը, Կատարը, Հարավային Կորեան, Ռուսաստանը, Շրի Լանկան, Տաջիկստանը, Թաիլանդը, Թուրքիան, Արաբական Միացյալ Էմիրությունները, Ուզբեկստանը և Վիետնամը։ Բելառուսը, Ինդոնեզիան, Ճապոնիան, Լաոսը, Մալայզիան, Ֆիլիպինները, Սաուդյան Արաբիան, Թուրքմենստանը, Ուկրաինան և ԱՄՆ-ը կազմակերպության դիտորդ պետություններն են։ CICA-ի դիտորդ կազմակերպությունների շարքում են ՄԱԿ-ը, Միգրացիայի միջազգային կազմակերպությունը, ԵԱՀԿ-ն, Արաբական պետությունների լիգան և Թյուրքալեզու պետությունների խորհրդարանական վեհաժողովը։
