Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի նախկին քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը «Մեդիալաբ» հարթակում հրապարակել է «Եվրոպական միության անդամակցության պատրանքը» վերնագրով ընդարձակ հոդված։ Նա իր հոդվածում քննադատել է Երևանի շտապողական քաղաքականությունը դեպի եվրոպական ինտեգրում։
Modern.az-ը, հղում անելով հայկական ԶԼՄ-ներին, հայտնում է, որ Արմեն Գրիգորյանի նշված հոդվածը զարմանքով է ընդունվել հայ հասարակության կողմից։ Այժմ բոլորը պատասխան են փնտրում, թե ինչու է Գրիգորյանը, ով մինչև երեկ Փաշինյանի թիմում էր, նման հայտարարություն արել։
Արմեն Գրիգորյանի «ԵՄ անդամակցության պատրանքը» հոդվածը լայն քննարկումների առիթ է դարձել երկրի քաղաքական և քաղաքագիտական շրջանակներում։
Ա. Գրիգորյանը հոդվածում նշել է, որ թեև Հայաստանի Եվրոպական միությանն անդամակցելու հեռանկարը գրավիչ է թվում, այն չի համապատասխանում երկրի ներկայիս քաղաքական, աշխարհագրական և տնտեսական իրողություններին։
Նա կարծում է, որ այս փուլում անհասանելի այդ նպատակին ձգտելը չի նվազեցնում Հայաստանի կախվածությունը Ռուսաստանից, ընդհակառակը, Մոսկվայի կոշտ արձագանքն առաջացնելով, էլ ավելի է ամրապնդում այդ կախվածությունը։
Ա. Գրիգորյանն իր հոդվածում բավականին բացահայտ քննադատում է Հայաստանի ԵՄ անդամակցության գործընթացը սկսելու մասին օրենքի նախաձեռնողներին՝ արևմտամետ ուժերին, որոնք հայտնի են իրենց հակառուսական դիրքորոշմամբ։
Որոշ շրջանակներ զարմանքով են ընդունել Արմեն Գրիգորյանի նման դիրքորոշումը։ Քանի որ վերջին տարիներին Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ձևավորման և երկրի ԵՄ անդամակցության գործընթացը սկսելու մասին օրենքի ընդունման գործում Արմեն Գրիգորյանը նույնպես անմիջական մասնակցություն է ունեցել։
Այդ իսկ պատճառով հարց է առաջացել. ինչու Գրիգորյանը այդ ժամանակ չի հնչեցրել այս մտքերը և չի փորձել կանխել օրենքի ընդունումը։
Մյուս կողմից, որոշ քաղաքական շրջանակներ կարծում են, որ նրան որոշակի կենտրոններ փորձում են պատրաստել որպես ընդդիմադիր գործիչ Փաշինյանի դեմ առաջիկա ընտրություններում։
Նրան քննադատողները նշում են, որ Գրիգորյանը պետք է քննադատեր Փաշինյանին այն ժամանակ, երբ Հայաստանը կորցրեց Ղարաբաղը։ Նշվում է, որ Արմեն Գրիգորյանը ծնվել և մեծացել է Ադրբեջանի Ղարաբաղի շրջանի Մարտունիի շրջանում։ Նույնիսկ իշխանափոխությունից հետո նա իր հարսանիքը նշել է Շուշիում։ Սակայն Ղարաբաղի կորուստը նա լուռ, սառնասրտորեն դիտել է կողքից։
«Հրապարակ» թերթը դեռ երկու տարի առաջ հայտարարել էր, որ Արմեն Գրիգորյանը փակ քննարկումների ժամանակ դեմ է արտահայտվել Հայաստանի եվրոպական ինտեգրման գործընթացին։ Ըստ պնդումների, այն ժամանակ Գրիգորյանն ասել է, որ նման քայլը ռիսկային է Հայաստանի համար, որը բարձր մակարդակի տնտեսական և անվտանգության կախվածություն ունի Ռուսաստանից։
Հայկական ԶԼՄ-ները գրում են, որ քաղաքական շրջանակներում շրջանառվում են այն մտքերը, որ Արմեն Գրիգորյանը մոտ ապագայում կմիանա ընդդիմության շարքերին։ Ըստ պնդումների, Արևմուտքը հույսեր է կապում Գրիգորյանի հետ՝ նրան Նիկոլ Փաշինյանի և նրա իշխանության դեմ ճնշման միջոց դարձնելու նպատակով։
Ըստ տեղեկությունների, Արմեն Գրիգորյանը, ինչպես սպասվում է, կմիանա «Ռեստարտ» շարժման շարքերին, որը 2018 թվականի հեղափոխության ակտիվ մասնակիցներից էր։ Նշվում է, որ իշխանափոխությունից հետո հասարակական-քաղաքական բեմից հեռացած շարժումը դժգոհ է Նիկոլ Փաշինյանից։
Պնդվում է, որ մոտ ապագայում նախատեսվում է համախմբել արևմտամետ ուժերին և առաջ քաշել ակտիվ նախաձեռնություններ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ։
Սակայն այս նախաձեռնությունների նպատակը չի լինի Հայաստանի առաջընթացը դեպի Եվրոպական միություն (ԵՄ)։ Խոսքը, իբր, երկիրը Ռուսաստանի ազդեցության ոլորտից դուրս բերելու, միաժամանակ ԵՄ անդամ չլինելու մոդելի մասին է։ Այս մոտեցումը նմանեցվում է բրիտանական մոդելին։
Հայ քաղաքագետ Հակոբ Բադալյանի կարծիքով, այս հակասությունները կարող են կապված լինել ինչպես Հայաստանի շուրջ աճող անորոշության, այնպես էլ հենց Արևմուտքում տարբեր ազդեցության կենտրոնների միջև տարաձայնությունների սրման հետ։
Դրա հետ մեկտեղ, Բադալյանը կարծում է, որ Անվտանգության խորհրդի նախկին քարտուղարի հայտարարությունները մի շարք հարցեր են առաջացնում։
Նրա խոսքով, եթե Արմեն Գրիգորյանը ի սկզբանե հասկանում էր, որ Հայաստանի Եվրոպական միությանն անդամակցությունը մոտ ապագայում իրատեսական չէ, ինչու նա այդ մասին չէր խոսում, երբ բարձր պետական պաշտոն էր զբաղեցնում։ Ի՞նչն է պատճառը, որ նա այժմ բացահայտորեն արտահայտում է իր դիրքորոշումը։
«Այսպիսով, մենք տեսնում ենք, որ իշխանության ներսում արևմտամետ ուժերի միջև որոշակի սահմաններ և տարաձայնություններ են առաջացել», – նշել է նա։
Հակոբ Բադալյանը ուշադրություն է հրավիրել «Policy and Management Consulting Group» միջազգային խորհրդատվական խմբի գործունեության վրա, որտեղ Արմեն Գրիգորյանը ներկայումս աշխատում է որպես խորհրդատու։
Բադալյանի գնահատմամբ, այս կազմակերպությունը փաստացի կարելի է համարել ամերիկյան կառույց։
Նշվում է, որ խումբը սերտորեն համագործակցում է նաև ԱՄՆ կառավարության և ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության (USAID) հետ։
«Այժմ մենք գիտենք, որ, օրինակ, Արմեն Գրիգորյանն այնտեղ հանդես է գալիս որպես TRIPP նախագծի շրջանակներում աշխատող փորձագետ և գնահատում է դրա հեռանկարները։ Սա նույնպես ուշագրավ կետ է։ Քանի որ Հայաստանի ներկայիս իշխանական համակարգում կարելի է տեսնել որոշակի մրցակցություն արևմտամետ թևերի միջև», – ընդգծել է քաղաքագետը։
Նշենք, որ Արմեն Գրիգորյանը 2018-2026 թվականներին զբաղեցրել է Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի պաշտոնը։ Նա նաև եղել է 2018 թվականին Հայաստանում իշխանափոխության հանգեցրած «թավշյա հեղափոխության» առանցքային դեմքերից մեկը։
Ա. Գորխմազ
