Ադրբեջանի նախկին արտգործնախարար Թոֆիգ Զուլֆուգարովը մի շարք հարցեր է բարձրացրել Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքականության և հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների վերաբերյալ։
Modern.az-ը հայտնում է, որ Թոֆիգ Զուլֆուգարովը սոցիալական ցանցում իր գրառման մեջ հարցեր է ուղղել «ինչու է ռևանշիզմը բարձրանում Հայաստանում» և ինչպես է դա տեղի ունենում Փաշինյանի խաղաղության հռետորաբանության ֆոնին։
Նա իր մտքերը հիմնավորել է մի քանի թեզերով։
Զուլֆուգարովն առաջին հերթին օրինակ է բերել Երևանում անցկացված զորահանդեսը։ Նրա կարծիքով՝ շքերթը Հայաստանի իրական պաշտպանական դոկտրինի ցուցիչն է։
«Ու՞մ դեմ է այս դոկտրինը։ Ռուսաստանի՞ն։ Իրանի՞ն։ Վրաստանի՞ն։ Թուրքիայի՞ն։ Ոչ։ Սա մեզ դեմ է այն ժամանակ, երբ շարունակվում են բանակցությունները Ադրբեջանի հետ խաղաղության և սահմանների սահմանազատման շուրջ»,- ասել է նախկին նախարարը։
Նա նաև հարցրել է հին Աղվանքի ժառանգության շուրջ վեճերի վերածննդի պատճառը։
«Սա պատմության մասին չէ, այլ նրանց «միացում» գաղափարի գաղափարական հիմքի մասին է»,- նշել է Զուլֆուգարովը։
Նախկին նախարարն անդրադարձել է նաև Ադրբեջանի հիմնական մասը Նախիջևանի հետ կապող տրանսպորտային կապերի հարցին։ Նա հարցրել է, թե ինչու Հայաստանը չի վերադարձնում Մեղրիի տարածքով անցնող երկաթուղային հատվածը Ադրբեջանին։
Զուլֆուգարովի կարծիքով՝ Նախիջևանի՝ Ադրբեջանի հիմնական մասից առանձին մնալը կարող է այն խոցելի դարձնել ապագայում տարբեր պահանջների առջև և Հայաստանը դարձնել «Թուրան» նախագծին դեմ արտահայտվող ուժերի հնարավոր դիվերսիայի կարևոր գործոն։
Նախկին նախարարը բարձրացրել է նաև Սևանա լճի արևելյան ափի հարցը։
«Ինչու է Հայաստանին պետք Սևանի արևելյան ափի շերտը։ Ադրբեջանին և նրա տնտեսությանը Հարավային Կովկասի ամենամեծ քաղցրահամ ջրի ավազանին հասանելիությունից զրկելու համար»,- հարցրել է նա։
Հարաբերություններ Ռուսաստանի հետ
Թոֆիգ Զուլֆուգարովն անդրադարձել է նաև հայ-ռուսական հարաբերություններին և հարցրել Երևանի ու Մոսկվայի միջև ցուցադրական առճակատման պատճառները։
Նա պնդել է, որ այս առճակատումը նպատակ ունի «քողարկել» Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև պատժամիջոցներից խուսափող առևտրային շրջանառությունը։
Նշենք, որ Ռուսաստանի մասնաբաժինը Հայաստանի արտաքին առևտրում իսկապես բարձր է։ 2025 թվականին Ռուսաստանը կազմել է Հայաստանի արտաքին առևտրի մոտ 35 տոկոսը։ Թեև Հայաստանի առևտրային շրջանառությունը Ռուսաստանի հետ 2025 թվականին նվազել է նախորդ տարվա համեմատ, Մոսկվան մնացել է Երևանի խոշորագույն առևտրային գործընկերը։
Փաշինյանի ընտրությունների արդյունքների վերաբերյալ հարց
Թ. Զուլֆուգարովն անդրադարձել է նաև Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ընտրությունների արդյունքներին։
Նա նշել է, որ Փաշինյանը իրականում հավաքել է 30 տոկոսից պակաս ձայն և հարցրել, թե ինչու վարչապետը չի հասցրել իր ընտրական արդյունքները սահմանադրական հանրաքվե անցկացնելու համար պահանջվող մակարդակին։
Նախկին նախարարը հետագայում բարձրացրել է նաև ընտրական գործընթացում արևմտյան մասնագետների մասնակցության հարցը և հայտարարել, որ նրանք գործել են արդյունքը փոխելու համար։
«Ինչու Փաշինյանը հանրաքվե չի անցկացնում»
Թոֆիգ Զուլֆուգարովը հարց է տվել նաև հանրաքվեի հարցի վերաբերյալ Փաշինյանի դիրքորոշման մասին։
«Ինչու է Փաշինյանը ամեն անգամ պատրվակներ հորինում՝ հետաձգելու հանրաքվեն, որը թույլ կտա ստորագրել խաղաղության համաձայնագիրը»,- ասել է նա։
Նա քննադատել է նաև Փաշինյանի՝ Զանգեզուրում «քաղաքական ալպինիզմով» զբաղվելը և Սևանա լճում լողալը։
Թ. Զուլֆուգարովը Փաշինյանի այս քայլերը գնահատել է Հայաստանի պատմական և տարածքային պահանջների վերաբերյալ հռետորաբանության համատեքստում։
«1975 թվականի քարտեզներ» հարցը
Նախկին նախարարն անդրադարձել է նաև Ադրբեջանի, Հայաստանի և այլ միջնորդների միջև սահմանազատման հարցում խորհրդային շրջանի քարտեզների հետ կապված վեճին։
Նա հիշեցրել է, որ ադրբեջանական կողմը չի ընդունել սահմանազատման և սահմանագծման համար միայն 1975 թվականին ԽՍՀՄ Գլխավոր շտաբի կողմից պատրաստված քարտեզները հիմք ընդունելու առաջարկը։
Նախկին նախարարը նաև մեղադրել է Փաշինյանին խաղաղության համաձայնագրում տարածքային ամբողջականության փոխադարձ ճանաչումը միայն 1975 թվականի քարտեզների հիման վրա սահմանի ճանաչումը քարոզելու մեջ։
Նա միաժամանակ Ղարաբաղի մշակութային ժառանգության հետ կապված Հայաստանի ներսում հնչող քննադատությունները կապել է Փաշինյանի քաղաքականության հետ։
907-րդ ուղղում
Թոֆիգ Զուլֆուգարովը վերջում բարձրացրել է ԱՄՆ Կոնգրեսի «Ազատության աջակցության ակտի» 907-րդ ուղղման չեղարկման հարցը։
Նա հարցրել է, թե ինչու Փաշինյանը չի պահանջում 907-րդ ուղղման չեղարկումը Ադրբեջանից վառելիքի մատակարարումների ֆոնին։
