Arxiv
27 Aprel 2011, 20:19 | İQTİSADİYYAT
"Oğru dünyası" niyə sevilir?

Bu yaxınlarda Əfqanıstanda yaşayan özbək türkü Fazil Əhmət Burgetin “Türküstan”a müsahibəsində bir məqam diqqətimi çəkmişdi. O, deyirdi ki, Əfqanıstanda insanlar bəzən öz problemlərinin həlli üçün dövlətə deyil, Talibana müraciət edir.

Bəli, dünyanın, yaxud Qərbin terror təşkilatı kimi tanıdığı Talibana. Demək ki, dövlətin aciz qaldığı, dövlətin hüquq və ədalətinin işləmədiyi yerdən qeyri-dövlətin gücü doğur, işləyir, qəbul edilir. Əfqanıstanda insanlar çətinə düşəndə ABŞ-ın təyin etdiyi Kərzayi hökumətinə deyil, terror təşkilatına, terrorçulara sığınırlar (onlara hüquqi dillə cinayətkar da demək olar).

Nədən bu xatırlatmanı etdim? Azərbaycanda da "qeyri-dövlət"ə - "qaçaqlar"a, "cinayətkar" və ya "oğru" aləminin tanınmış nümayəndələrinə hər zaman maraq və bəzi hallarda rəğbət olub. Keçmişdə qaçaqlar haqda xalq arasında dolaşan rəvayətlər, çağdaş tariximizdə, sovet dövründə "avtoritetlər"in, "lotular"ın, "qızılbarmaqlar"ın haqqında danışılıb. Elə müstəqillik dövrümüzdə "cinayətkar aləm"in tanınmış simaları haqda nə qədər filmlər çəkilib, kitablar çıxıb, mətbuatda serial yazılar gedib. Və bu əsərlər cəmiyyətdə böyük ilgi qazanıb.

Bir məqamı da vurğulayım ki, keçmişdən günümüzə qədər haqqı tapdananlar bir sıra hallarda dövlətin deyil, yuxarıda sadaladığım güclərin üstünə qaçıblar ("Atları yəhərləyin" filmində Qaçaq Nəbinin üstünə şikayətə gedən İbişi xatırlayın). Elə dövrümüzdə də haqq-hesabının çəkilməsi üçün "avtoritet"lərə pənah aparanlar az deyil. Əfqanıstanda olduğu kimi...

Cəmiyyətimizdə "oğru dünyası"na olan ənənəvi rəğbət son illər daha qabarıq şəkildə görünməkdədir.

Bir-iki il əvvəl məşhur "avtoritet" sabirabadlı Hikmət qətlə yetiriləndə az qala bütün Sabirabad əhli onu son mənzilə yola salmağa getmişdi (O zaman qanunverici orqanın üzvü Pənah Hüseyn də həmçinin). Demək ki, sabirabadlı Hikmət öz el-obası üçün fəxr mənbəyi olub. Yoxsa ki, "cinayət aləmi"nin tanınmış nümayəndəsinə bunca rəğbət hardan idi.

Eyni halla bu yaxınlarda dünyasını dəyişən "Masallı Mamed"in dəfnində də rastlaşdıq. Yenə də böyük izdiham "cinayət aləmi"nin bu məşhur ismini son mənzilə yola saldı.

Bu yaxınlarda ANS-də gedən bir verilişdə isə "Zerkalo Klara" sovet dövlətinə qarşı mübarizə aparmış əsl dissident kimi təqdim olunurdu.

Ümumiyyətlə, "avtoritet"lərə rəğbət bəsləyənlər hər zaman özlərinə bu cümlə ilə haqq qazandırıblar: "Onlar yaşadıqları mühitə etiraz edərək cinayətlərə imza atıblar!" Yəni, bununla onlar əməllərini və onlara olan sevgiləri siyasiləşdiriblər.

Adıçəkilən şəxslərə bu cür diqqət və ehtirama görə heç kimi qınamaq fikrim yoxdur (Ən azı ona görə ki, özümü həmin minlərlə insanın cəmindən ağıllı saya bilmərəm). Ancaq düşündürücü məqam bilirsiniz nədir? Axı, niyə dövlətin cinayətkar saydığı (həm də konkret əməlləri sübut olunmuş) insanlara cəmiyyət belə sayğı duyur? Bəlkə, bu hikmətin arxasında insan düşüncəsində baş vermiş hansısa fenomenal bir dəyişiklik dayanır? Ədalət axtarışını dövlətdə deyil, cinayətdə axtarmaq dəyişikliyi...

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Cəlilabadda 8 otaqlı ev yanıb   22 Sentyabr 2019, 15:25 Hərbi qulluqçu Elyarbəy Məmmədov torpağa tapşırılıb 22 Sentyabr 2019, 15:16 Tural Gəncəliyev erməniləri ifşa etdi - VİDEO 22 Sentyabr 2019, 14:39 Ağsu iki “VAZ” toqquşub, xəsarət alan var 22 Sentyabr 2019, 14:35 Azərbaycanın ərazi sularında gəmilərin hərəkətinə icazə verilib 22 Sentyabr 2019, 14:07 “Böyük İpək Yolu”ndan təlim – “Gənclərin karyerada yüksəliş imkanları” 22 Sentyabr 2019, 14:01 Ərdoğan ABŞ-a gedib 22 Sentyabr 2019, 13:43 Amerika daha nümunə ola bilmir: Dünyanın heyrətlə baxdığı institutun iç üzü – HARVARD MƏZUNU YAZIR 22 Sentyabr 2019, 13:01 Diş həkiminin xəstəliyə yoluxdurduğu aktyor - Ələkbər əminin NAĞILI 22 Sentyabr 2019, 12:41 Sabahın HAVASI: Yağış yağacaq 22 Sentyabr 2019, 12:38 Küləyin aşırdığı ağac 120 evi qazsız qoydu 22 Sentyabr 2019, 12:32 Şahdağda qarın hündürlüyü 3 santimetrə ÇATIB – Faktiki HAVA   22 Sentyabr 2019, 12:27 “Korrupsioner məmurun öz sərvətini açıqlaması intihar kimi bir şeydir” 22 Sentyabr 2019, 12:22 Şəmkirdə bir nəfər hovuzda boğuldu   22 Sentyabr 2019, 12:10 Ömrün nisgil toplusu “Dəyişmirik” çapdan çıxdı 22 Sentyabr 2019, 12:05 Bakıda Çilinin müstəqilliyinin 209-ci ili qeyd edilib 22 Sentyabr 2019, 11:56 Selcan o statusu niyə YAZDI? - Fuad Qəhrəmanlı aydınlıq gətirdi 22 Sentyabr 2019, 11:56 Sabah Azərbaycanda payız başlayacaq 22 Sentyabr 2019, 11:36 Mahir Emrelinin evini qarət edən şəxslər danışdı - VİDEO 22 Sentyabr 2019, 11:20 Ötən il dünyanın böhran regionlarında 29 milyon körpə doğulub   22 Sentyabr 2019, 10:50 Yaponiyada 400-dən çox aviareys təxirə salındı 22 Sentyabr 2019, 10:36 Qubanın dağlıq kəndlərinə qar yağıb 22 Sentyabr 2019, 10:32 Şirvanda transformator yanıb   22 Sentyabr 2019, 10:27 Ermənilər cəbhədə təxribatlara davam edir 22 Sentyabr 2019, 09:36 Bu gün Azərbaycan komandası Dünya Çempionatının finalında mübarizə aparacaq 22 Sentyabr 2019, 09:31 “Problemli kreditlərlə bağlı əhalini sevindirəcək dəyişiklik gözlənilir” 22 Sentyabr 2019, 09:20 Bakıda 9 yaşlı uşağı yük maşını vurdu 22 Sentyabr 2019, 00:34 Güclü külək Goranboyda fəsadlar törətdi 22 Sentyabr 2019, 00:16 Tacikistanda rüs əsgərlərinə hücum edildi 21 Sentyabr 2019, 23:54 Ermənistanda qubernator köməkçisi ordu zabitini öldürdü 21 Sentyabr 2019, 23:09 Neftin bölüşdürülməsi problem yaratdı 21 Sentyabr 2019, 22:47 İran, Çin və Rusiya ilə birgə hərbi təlimlərə hazırlaşır 21 Sentyabr 2019, 22:33 Rektor tələbələrə daha 10 tövsiyə verdi 21 Sentyabr 2019, 22:10 Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 6,3 metrə çatdı 21 Sentyabr 2019, 21:58 Gecə klubundakı atışmada 2 nəfər ölüb   21 Sentyabr 2019, 21:39