Azərbaycanın xarici siyasətində bir sıra ölkələr siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat və təhlükəsizlik baxımından xüsusi yer tutur. Bu münasibətlərin miqyasını yalnız diplomatik görüşlərin sayı ilə deyil, ticarət dövriyyəsi, enerji layihələri, investisiyalar, hərbi əməkdaşlıq, birgə təlimlər, təhsil və mədəniyyət proqramları, eləcə də regional nəqliyyat marşrutlarında iştirak kimi göstəricilərlə ölçmək mümkündür. Azərbaycanın əsas tərəfdaşları arasında münasibətlərin xarakteri də fərqlənir. Bəzi ölkələr iqtisadi və enerji əlaqələrinə, digərləri müdafiə və təhlükəsizlik əməkdaşlığına, digərləri isə nəqliyyat, investisiya, texnologiya və humanitar əlaqələrə görə ön plana çıxır.
Bundan başqa, həmin ölkələrin Azərbaycandakı səfirlikləri də ikitərəfli münasibətlərin praktiki müstəvidə inkişafında rol oynayır. Təhsil proqramları, tələbə mübadilələri, mədəniyyət layihələri, biznes forumları, texniki yardım proqramları, hərbi təlim və peşəkar hazırlıq təşəbbüsləri bu əlaqələrin cəmiyyət səviyyəsində görünən tərəfləridir.
Türkiyə
Azərbaycanın Türkiyə ilə münasibətləri dünyada bənzərsiz nümunədir. İki ölkənin münasibətləri “iki dövlət, bir millət” prinsipinə əsaslanır. 2021-ci il iyunun 15-də imzalanan Şuşa Bəyannaməsi Bakı-Ankara münasibətlərini müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldib. Sənəddə müdafiə və təhlükəsizlik, iqtisadiyyat, nəqliyyat və digər sahələr üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. 2025-ci ildə Azərbaycan-Türkiyə ticarət dövriyyəsi 5,72 milyard dollar olub. Azərbaycanın Türkiyəyə ixracı 3,38 milyard dollar, idxalı isə 2,34 milyard dollar təşkil edib. Tərəflər qarşıdakı dövrdə ticarət dövriyyəsini 15 milyard dollara çatdırmağı hədəfləyirlər. Hərbi sahədə də əməkdaşlığın konkret hüquqi mexanizmləri mövcuddur. 2025-ci ildə Azərbaycan və Türkiyə arasında qarşılıqlı hərbi təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə dair Anlaşma Memorandumu təsdiqlənib. Sənəd 22 iyul 2025-ci ildə İstanbulda imzalanıb. İki ölkənin orduları 2013-cü ildən etibarən müxtəlif formatlarda birgə taktiki təlimlər keçirir. Bundan başqa, müdafiə sənayesi, hərbi təhsil və hərbi-texniki əməkdaşlıq da inkişaf etdirilir.Türkiyənin Azərbaycan üçün əhəmiyyəti enerji, müdafiə sənayesi, nəqliyyat, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Orta Dəhliz, regional kommunikasiyalar və Zəngəzur istiqamətindəki prosesləri də əhatə edir.
Türkiyənin Bakıdakı diplomatik nümayəndəliyi iqtisadi, təhsil, mədəniyyət və humanitar əlaqələrin genişləndirilməsində fəal iştirak edir. Azərbaycan-Türkiyə Universiteti, investisiya və biznes forumları, təhsil və mədəniyyət proqramları iki ölkə arasında əlaqələrin cəmiyyət səviyyəsində görünən nümunələrindəndir. Səfirliyin əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri də Azərbaycan-Türkiyə iqtisadi əlaqələrinin və türk dünyası daxilində əməkdaşlığın təşviqidir.
ABŞ
Dünyanın süper gücü olan ABŞ-lə münasibətlərimiz də olduqca möhkəm və yüksək səviyyədədir. Birləşmiş Ştatlar siyasi, təhlükəsizlik, enerji və regional nəqliyyat baxımından mühüm tərəfdaşlardan biridir. Bakı-Vaşinqton münasibətlərinin gündəmində Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyin təmin olunması, regional kommunikasiyaların inkişafı, enerji təhlükəsizliyi, terrorizmlə mübarizə və müdafiə əməkdaşlığı xüsusi yer tutur. Azərbaycan-ABŞ münasibətlərində ən mühüm son addımlardan biri Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiyanın imzalanmasıdır. Sənəd 10 fevral 2026-cı ildə Bakıda Prezident İlham Əliyev və ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens tərəfindən imzalanıb. Xartiyada regional bağlantılar, enerji, ticarət, investisiya, rəqəmsal infrastruktur, süni intellekt, təhlükəsizlik və müdafiə əsas əməkdaşlıq istiqamətləri kimi müəyyənləşdirilib. Xartiyanın mühüm istiqamətlərindən biri Orta Dəhliz və TRIPP layihəsidir. Sənəddə Trans-Xəzər Nəqliyyat Dəhlizinin inkişafı, enerji və rəqəmsal bağlantıların gücləndirilməsi, ticarət və tranzitin asanlaşdırılması, həmçinin Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında bağlantını təmin edən TRIPP layihəsi ilə bağlı əməkdaşlıq nəzərdə tutulur. Enerji sahəsi də münasibətlərin əsas istiqamətlərindəndir. Xartiyada neft, qaz və elektrik enerjisi üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi, interkonnektor layihələri və enerji təchizatı marşrutlarının şaxələndirilməsi qeyd olunur. Sənəddə kritik mineralların Orta Dəhliz vasitəsilə dünya bazarlarına çıxarılması imkanlarının araşdırılması da nəzərdə tutulur. Təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində isə müdafiə məhsullarının satışı, antiterror əməkdaşlığı, kibertəhlükəsizlik, kritik infrastrukturun qorunması və humanitar minatəmizləmə imkanlarının artırılması istiqamətləri müəyyənləşdirilib. İqtisadi baxımdan ABŞ Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biridir. Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatlarına görə, 2025-ci ildə Azərbaycanla ABŞ arasında ticarət dövriyyəsi 1,557 milyard dollar, ölkənin ümumi xarici ticarət dövriyyəsində ABŞ-ın payı isə 3,15 faiz təşkil edib. Beləliklə, ABŞ-ın Azərbaycan üçün əhəmiyyəti yalnız ticarət göstəriciləri ilə məhdudlaşmır. Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası, enerji əməkdaşlığı, Orta Dəhliz və TRIPP, təhlükəsizlik və müdafiə əlaqələri, həmçinin Cənubi Qafqazda sülh və regional kommunikasiyalar Vaşinqton-Bakı münasibətlərinin əsas istiqamətlərini təşkil edir.
ABŞ-nin Azərbaycandakı diplomatik fəaliyyəti təhsil və insanlararası əlaqələrdən təhlükəsizlik əməkdaşlığına qədər geniş sahəni əhatə edir. Təhsil və akademik mübadilə proqramları, ingilis dili təşəbbüsləri və müxtəlif ictimai diplomatiya layihələri ABŞ-Azərbaycan əlaqələrinin cəmiyyət səviyyəsində əsas istiqamətlərindəndir. Xartiyanın icrası çərçivəsində isə iqtisadiyyat və ticarət, enerji, bağlantılar, süni intellekt və rəqəmsal inkişaf, təhlükəsizlik və müdafiə üzrə işçi qrupların yaradılması nəzərdə tutulub.
Gürcüstan
Gürcüstan Azərbaycanın Avropaya çıxışında ən mühüm tərəfdaşlarından biridir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Cənubi Qafqaz Boru Kəməri, Bakı-Tbilisi-Qars və Orta Dəhliz kimi layihələrin əhəmiyyətli hissəsi iki ölkənin ərazisindən keçir. 2025-ci ildə Azərbaycan-Gürcüstan ticarət dövriyyəsi təxminən 0,9-1 milyard dollar təşkil edib. 2026-cı ilin yanvar-fevralında isə dövriyyə 176,6 milyon dollara çatıb və illik müqayisədə 18,9 faiz artıb. Hərbi əməkdaşlıq Türkiyə və Pakistanla müqayisədə daha məhdud olsa da, təhlükəsizlik, sərhəd, enerji infrastrukturlarının qorunması və Azərbaycan-Türkiyə-Gürcüstan üçtərəfli formatı baxımından Gürcüstan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Gürcüstanın Bakıdakı səfirliyinin fəaliyyətində mədəni diplomatiya və insanlararası əlaqələr xüsusi yer tutur. Müstəqillik Günü və digər milli tədbirlər çərçivəsində musiqi, incəsənət, kulinariya və mədəniyyət proqramları təşkil olunur. Bununla yanaşı, səfirlik enerji və nəqliyyat sahələrində iki ölkə arasında siyasi dialoqun inkişafına da dəstək verir.
Pakistan
Pakistan Azərbaycanın ən yaxın müdafiə tərəfdaşlarından biridir. Üçtərəfli Azərbaycan-Türkiyə-Pakistan formatında keçirilən görüşlər və təlimlər bu əməkdaşlığın ayrıca istiqamətə çevrildiyini göstərir. Əsas istiqamətlər hərbi təlimlər, müdafiə sənayesi, hərbi təhsil və hərbi-texniki əməkdaşlıqdır. Pakistanın Azərbaycanla müdafiə əməkdaşlığında diqqət çəkən istiqamətlərdən biri JF-17 platforması üzrə əməkdaşlıqdır. İki ölkə arasındakı ticarət isə müdafiə əməkdaşlığı ilə müqayisədə daha kiçikdir.
Pakistanın ölkəmizdəki səfirliyi müdafiə və təhlükəsizliklə yanaşı, mədəniyyət, təhsil, informasiya texnologiyaları və parlamentlərarası əlaqələrin inkişafına da diqqət yetirir. Azərbaycan-Türkiyə-Pakistan üçtərəfli formatının inkişafı da diplomatik gündəmin əsas istiqamətlərindəndir.
Rusiya
Rusiya Azərbaycan üçün coğrafi yaxınlığı, iqtisadi əlaqələrin miqyası, Şimali Qafqaz və Xəzər regionundakı mövqeyinə görə əhəmiyyətli ölkədir. 2025-ci ildə Azərbaycan-Rusiya ticarət dövriyyəsi 4,92 milyard dollar təşkil edib. Azərbaycanın Rusiyaya ixracı 1,184 milyard dollar, Rusiyadan idxalı isə 3,736 milyard dollar olub. Rusiya Azərbaycanın qeyri-neft məhsullarının ən böyük alıcısı olaraq qalır. 2025-ci ildə Rusiyanın Azərbaycandakı investisiyalarının ümumi həcminin 10,5 milyard dolları keçdiyi açıqlanıb. Ölkədə 1 400-dən çox Rusiya şirkətinin fəaliyyət göstərdiyi bildirilib. Hərbi sahədə münasibətlər əvvəlki illərlə müqayisədə daha mürəkkəb xarakter alsa da, Rusiya ilə təhlükəsizlik və hərbi əlaqələrin uzunmüddətli institusional bazası mövcuddur. Eyni zamanda 2026-cı ilin ilk rübündə ikitərəfli ticarətin təxminən 47 faiz azalması iqtisadi dinamikada dəyişikliklərin olduğunu göstərir.
Rusiyanın Bakıdakı səfirliyinin fəaliyyətində təhsil, rus dili, mədəniyyət və humanitar əlaqələr xüsusi yer tutur. Rus dilinin tədrisi, mədəni tədbirlər, kitab və təhsil layihələri iki ölkə arasında uzunmüddətli humanitar əlaqələrin əsas istiqamətlərindəndir.
İran
İran Azərbaycan üçün 765 kilometrdən çox quru sərhədi, Naxçıvanla əlaqə, Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizi və Xəzər regionundakı mövqeyinə görə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 2025-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi təxminən 636 milyon dollar səviyyəsində olub. Azərbaycanın ümumi xarici ticarətində İranın payı 1,3 faiz təşkil edib. İki ölkə arasında Astara-Rəşt dəmir yolu və Şimal-Cənub dəhlizi kimi layihələr xüsusilə mühümdür. Eyni zamanda münasibətlər yalnız iqtisadi məsələlərlə məhdudlaşmır; sərhəd təhlükəsizliyi, su, enerji və regional geosiyasi proseslər də Bakı-Tehran münasibətlərinin gündəmindədir.
İran səfirliyinin fəaliyyəti isə əsasən diplomatik, konsulluq, humanitar və mədəni əlaqələr üzərində qurulur. İki ölkənin xalqları arasında tarixi və mədəni bağların qorunması, mədəni tədbirlər və konsulluq əlaqələri bu fəaliyyətin əsas istiqamətlərindəndir.
İtaliya
İtaliya Azərbaycanın Avropadakı ən böyük iqtisadi tərəfdaşlarından biridir. Xüsusilə də neft-qaz ixracında aparıcı mövqedədir. 2025-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi təxminən 12 milyard dollar olub. Azərbaycan İtaliyanın neft və qaz təchizatında mühüm mənbələrdən biridir. 2025-ci ildə Azərbaycanın ixrac etdiyi 25 milyard kubmetr qazın 9,5 milyard kubmetri İtaliyaya gedib. Münasibətlərin yeni istiqamətlərindən biri müdafiə sənayesidir. Azərbaycan və İtaliya tərəfləri hərbi-texniki əməkdaşlığın genişləndirilməsi, birgə layihələr və İtaliya texnologiyalarının Azərbaycan maliyyə imkanları ilə birləşdirilməsi məsələlərini müzakirə ediblər.
İtaliyanın Azərbaycandakı səfirliyi hazırda təhsil və mədəniyyət sahəsində müxtəlif proqramlar həyata keçirir. İtaliya hökumətinin təqaüd proqramları, “Invest Your Talent in Italy” təşəbbüsü, italyan dili və mədəniyyətinin təbliği, sərgilər, kino və digər mədəni tədbirlər bu fəaliyyətin əsas istiqamətlərindəndir.
Çin
Çin Azərbaycanın ən böyük idxal mənbəyidir və Orta Dəhlizin inkişafı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 2025-ci ildə Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsində Çinin payı 9,9 faiz, yəni təxminən 4,84 milyard dollar olub. Çin Azərbaycanın idxalında birinci yerdədir. Çinlə münasibətlərin strateji əhəmiyyəti yalnız ticarətlə bağlı deyil. Rəsmi Bakı Çini Mərkəzi Asiya və Avropa ilə birləşdirən Orta Dəhlizin əsas tərəfdaşlarından biri kimi nəzərdən keçirir. Nəqliyyat, logistika, rəqəmsal texnologiyalar, sənaye və investisiya əməkdaşlığı da gündəmdədir. Hərbi əməkdaşlıq Türkiyə, Pakistan və İsraillə müqayisədə daha məhdud olsa da, Çinlə müdafiə və təhlükəsizlik əlaqələri də mövcuddur.
Çinin ölkəmizdəki səfirliyi təhsil, dil və mədəniyyət layihələrinə dəstək verir. 2025-ci ildə Azərbaycan Dillər Universitetinin Konfutsi İnstitutunun Bakı Gənclər Mərkəzində filialının açılması buna nümunədir. Yeni filial Azərbaycan və Çin gəncləri arasında dil, təhsil və mədəni mübadilələrin genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Həmçinin 2025-ci ildə Azərbaycanda keçirilən “Chinese Bridge” Çin dili müsabiqəsinin təşkilinə Çin səfirliyi dəstək verib.
Almaniya
Almaniya Azərbaycanın Avropadakı əsas iqtisadi tərəfdaşlarından biridir. 2025-ci ilin yanvar-noyabrında iki ölkənin ticarət dövriyyəsi təxminən 1,56 milyard dollar olub: Azərbaycanın Almaniyaya ixracı 921,8 milyon dollar, Almaniyadan idxalı isə 636,3 milyon dollar təşkil edib. 2024-cü ildə isə Almaniya ilə ticarət həcmi təxminən 1,7 milyard avro olub. Azərbaycan Almaniyanın mühüm neft təchizatçıları sırasındadır.2026-cı ildə iki ölkə təhlükəsizlik və müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsini də gündəmə gətirib.
Almaniya ilə əlaqələrin Azərbaycandakı əsas platformaları arasında DAAD, Goethe-Institut, Alman Oxu Zalı, Kapellhaus və GIZ kimi qurumlar xüsusi yer tutur. Bu strukturlar təhsil, alman dili, akademik mübadilə, mədəniyyət və institusional əməkdaşlıq istiqamətlərində fəaliyyət göstərir.
Böyük Britaniya
Böyük Britaniyanın Azərbaycan üçün xüsusi əhəmiyyəti ilk növbədə enerji sektorunda BP-nin fəaliyyəti ilə bağlıdır. Bundan başqa, London maliyyə, investisiya və müdafiə sahələrində də Bakı üçün mühüm tərəfdaşdır. 2025-ci ilin ikinci rübü ilə başa çatan 12 aylıq dövrdə Böyük Britaniya ilə Azərbaycan arasında mal və xidmətlərin ümumi ticarət həcmi 911 milyon funt sterlinq olub. Müdafiə sahəsində də yeni mərhələ başlayıb. 2025-ci ilin dekabrında Britaniyanın müdafiə naziri Bakıda iki ölkənin müdafiə və təhlükəsizlik tərəfdaşlığının genişləndirilməsi imkanlarını müzakirə edib. Səfər çərçivəsində Azərbaycan Ordusunun Təlim və Tədris Mərkəzində Britaniya və Çexiya təlimçilərinin iştirakı ilə “Train the Trainer” kursunun məzun mərasimi keçirilib.
Böyük Britaniyanın Azərbaycandakı fəaliyyəti təhsil, müdafiə, enerji və yaşıl iqtisadiyyat istiqamətlərini əhatə edir. Chevening proqramı, British Council, universitetlərarası əməkdaşlıq və birgə təhsil proqramları bu fəaliyyətin mühüm hissəsidir. 2025-ci ildə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti ilə Warwick Universiteti arasında bərpaolunan enerji üzrə birgə magistr proqramı da Britaniya-Azərbaycan təhsil əməkdaşlığının nümunəsi kimi təqdim olunub.
İsrail
İsrail Azərbaycan üçün həm enerji, həm də müdafiə texnologiyaları baxımından əhəmiyyətli tərəfdaşdır. Azərbaycan İsrailin enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. Eyni zamanda İsrail Azərbaycanın əsas müdafiə texnologiyası təchizatçılarından biridir. İsrail Müdafiə Nazirliyi 2025-ci ildə ölkənin ümumi müdafiə ixracının rekord 19,2 milyard dollara çatdığını açıqlayıb. Azərbaycanın İsraildən aldığı müdafiə məhsullarının ümumi dəyəri üzrə açıq rəsmi illik rəqəm təqdim edilmir, lakin Azərbaycan İsrailin əsas müdafiə məhsulları bazarlarından biri kimi tanınır. Azərbaycan XİN-in məlumatına görə, 2022-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 1,72 milyard dollar olub və bunun böyük hissəsi Azərbaycanın İsrailə enerji ixracının payına düşüb. Münasibətlərin digər mühüm istiqamətləri regional təhlükəsizlik, terrorizmlə mübarizə və müdafiə sənayesidir.
İsrailin Azərbaycandakı diplomatik nümayəndəliyinin diqqət çəkən istiqamətlərindən biri MASHAV xətti ilə inkişaf əməkdaşlığıdır. Kənd təsərrüfatı, su idarəçiliyi, innovasiya, texnologiya və peşəkar hazırlıq üzrə proqramlar iki ölkə arasında praktiki əməkdaşlığın əsas nümunələrindəndir.
Qazaxıstan
Qazaxıstan Azərbaycanın Mərkəzi Asiyaya çıxışında əsas tərəfdaşlardan biridir. Xəzər üzərindən Orta Dəhliz, Aktau limanı və Transxəzər daşımaları iki ölkəni birləşdirən əsas iqtisadi istiqamətlərdir. 2025-ci ildə Azərbaycan-Qazaxıstan ticarət dövriyyəsi təxminən 685 milyon dollar olub. Hərbi əməkdaşlıq da inkişaf edir. 2025-ci il üçün iki ölkənin müdafiə nazirlikləri arasında ikitərəfli əməkdaşlıq planı imzalanıb.
Qazaxıstan səfirliyinin konkret iqtisadi təşəbbüslərindən biri 2025-ci il aprelin 28-də Bakıda Qazaxıstan Ticarət Pavilyonunun açılması olub. Pavilyon Türk Ticarət Mərkəzində yaradılıb və Qazaxıstan şirkətlərinin Azərbaycan bazarına çıxışını, biznes əlaqələrinin genişləndirilməsini və iki ölkə arasında ticarətin artırılmasını hədəfləyir. Layihə birbaşa Qazaxıstanın Azərbaycandakı səfirliyinin təşkilatçılığı ilə həyata keçirilib.
Özbəkistan
Özbəkistan son illərdə Azərbaycanın Mərkəzi Asiyada ən sürətlə inkişaf edən tərəfdaşlarından birinə çevrilib. 2025-ci ildə Azərbaycan-Özbəkistan ticarət dövriyyəsi 795 milyon dollar olub və bir il ərzində üç dəfədən çox artıb. Azərbaycan və Özbəkistan qarşıdakı dövrdə bu göstəricini 1 milyard dollara çatdırmağı hədəfləyirlər. İki ölkənin müdafiə nazirlikləri 2025-ci il üçün hərbi əməkdaşlıq planı imzalayıb. Birgə təlimlər, hərbi təhsil, müdafiə planlaşdırılması və hərbi-texniki əməkdaşlıq gündəmdədir.
Özbəkistanın Bakıdakı diplomatik nümayəndəliyi iqtisadi və mədəni əlaqələrin genişləndirilməsi ilə yanaşı, ekspert və biznes platformalarının təşkilində iştirak edir. 2025-ci ildə Bakıda Özbəkistan Parkının yaradılması təşəbbüsü də iki ölkə arasında humanitar və mədəni əlaqələrin görünən nümunələrindən biri olub.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri
BƏƏ-nin Azərbaycan üçün əsas üstünlüyü ticarətdən daha çox investisiya, logistika, enerji və maliyyə imkanları ilə bağlıdır. 2025-ci ildə Azərbaycan və BƏƏ arasında hərtərəfli iqtisadi tərəfdaşlıq sazişi imzalanıb və 2026-cı il aprelin 15-də qüvvəyə minib. Saziş ticarət, investisiya, rəqəmsal iqtisadiyyat və təchizat zəncirlərini əhatə edir. Müdafiə sahəsində də əməkdaşlıq genişlənir. 2026-cı ilin əvvəlində iki ölkə arasında ilk Birgə Hərbi Əməkdaşlıq Komitəsinin iclası keçirilib. Həmin dövrdə “Peace Shield-2026” birgə əməliyyat-taktiki təlimi də keçirilib.
BƏƏ ilə münasibətlərdə səfirliyin diplomatik fəaliyyəti ilə yanaşı, BƏƏ şirkətlərinin həyata keçirdiyi iri enerji və investisiya layihələri diqqət çəkir. Masdarın Qaradağ Günəş Elektrik Stansiyası və digər bərpaolunan enerji layihələri bu əməkdaşlığın əsas nümunələrindəndir. Bu layihələri birbaşa səfirliyin layihələri deyil, Azərbaycan-BƏƏ iqtisadi əməkdaşlığının konkret nəticələri kimi təqdim etmək daha düzgündür.
Səudiyyə Ərəbistanı
Səudiyyə Ərəbistanı Azərbaycanın Körfəz ölkələri ilə əlaqələrində mühüm tərəfdaşdır. Əsas istiqamətlər enerji, investisiya, turizm, kənd təsərrüfatı və siyasi əməkdaşlıqdır.2025-ci il üzrə Azərbaycanın rəsmi statistikasında Səudiyyə Ərəbistanı ilə ticarət dövriyyəsi təxminən 20 milyon dollar səviyyəsində olub. Bu rəqəm digər böyük ticarət tərəfdaşları ilə müqayisədə aşağı olsa da, ölkənin əhəmiyyəti əsasən investisiya imkanları və Körfəz regionundakı siyasi çəkisi ilə bağlıdır.
Səudiyyə Ərəbistanının Bakıdakı səfirliyinin fəaliyyəti əsasən siyasi, iqtisadi və humanitar əlaqələrin inkişafına yönəlir. İnvestisiya və biznes əlaqələrinin təşviqi, turizm, dini-humanitar əlaqələr və qarşılıqlı səfərlərin təşkili əsas istiqamətlərdəndir.
Qətər
Qətər Azərbaycan üçün Körfəz regionunda enerji və investisiya imkanlarına görə əhəmiyyətlidir. İki ölkə arasında siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq və qarşılıqlı investisiyalar inkişaf etdirilir. Ticarət dövriyyəsinin həcmi böyük ticarət tərəfdaşları ilə müqayisədə məhdud olsa da, Qətərin əhəmiyyəti investisiya, enerji, hava nəqliyyatı, turizm və diplomatik əməkdaşlıqla bağlıdır.
Qətərin Bakıdakı diplomatik nümayəndəliyi iqtisadi və investisiya əlaqələrinin təşviqi, qarşılıqlı biznes təmasları və siyasi dialoq istiqamətində fəaliyyət göstərir. Bu münasibətlərdə iri dövlət layihələrindən daha çox investisiya və iqtisadi diplomatiya ön plana çıxır.
Ukrayna
Ukrayna Azərbaycanın Avropa ilə münasibətlərində, Qara dəniz regionunda və regional təhlükəsizlik məsələlərində diqqət çəkən tərəfdaşdır. 2025-ci ildə Azərbaycan-Ukrayna ticarət dövriyyəsi təxminən 489 milyon dollar olub. İki ölkə arasında kənd təsərrüfatı, logistika, humanitar əməkdaşlıq və enerji istiqamətləri mövcuddur. Ukrayna müharibəsi fonunda Qara dəniz və Xəzər regionlarını birləşdirən nəqliyyat marşrutlarının əhəmiyyəti də artıb.Hərbi əməkdaşlıq əsasən müdafiə təcrübəsi, təhlükəsizlik və hərbi-texniki əlaqələr çərçivəsində inkişaf edir.
Ukrayna səfirliyinin fəaliyyətində humanitar diplomatiya xüsusi yer tutur. Müharibədən zərər çəkmiş uşaqların reabilitasiyası, humanitar məsələlər və enerji sahəsində Azərbaycan-Ukrayna əməkdaşlığının təşviqi bu istiqamətin əsas nümunələrindəndir.
Fransa
Fransa Azərbaycanın Avropa İttifaqındakı əsas siyasi tərəfdaşlarından biri olmaqla yanaşı, enerji və iri layihələr baxımından da əhəmiyyətlidir. 2025-ci ildə Azərbaycan-Fransa ticarət dövriyyəsi 415 milyon dollar təşkil edib. Azərbaycanın Fransaya ixracı 155,1 milyon dollar, Fransadan idxalı isə 259,9 milyon dollar olub. Fransa ilə münasibətlərdə TotalEnergies-in Azərbaycandakı fəaliyyəti və enerji layihələri xüsusi yer tutur. 2025-ci ildən etibarən Bakı ilə Paris arasında siyasi dialoqun bərpası istiqamətində də addımlar atılıb.
Təhsil və mədəniyyət sahəsində Azərbaycan-Fransa Universiteti (UFAZ), Institut français və müxtəlif elmi-mədəni proqramlar əsas platformalardır. Fransız dili, ali təhsil, elmi əməkdaşlıq, mədəniyyət və incəsənət layihələri səfirliyin Azərbaycandakı fəaliyyətinin görünən istiqamətləridir.
Cənubi Koreya
Cənubi Koreya Azərbaycanın Asiyada texnologiya, sənaye, nəqliyyat və investisiya baxımından əhəmiyyətli tərəfdaşlarından biridir. 2025-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 317,8 milyon dollar olub. Azərbaycanın Koreyaya ixracı 313,8 min dollar, Koreyadan idxalı isə 317,45 milyon dollar təşkil edib.Əsas əməkdaşlıq istiqamətləri sənaye, texnologiya, infrastruktur, nəqliyyat və investisiyadır. Hərbi əməkdaşlıq isə daha çox müdafiə sənayesi və texnologiya istiqamətində inkişaf potensialına malikdir.
Cənubi Koreyanın inkişaf əməkdaşlığının Azərbaycandakı ən konkret istiqamətlərindən biri KOICA layihələridir. Su və ərzaq təhlükəsizliyi, ənənəvi kəhriz sistemlərinin bərpası və iqlim dayanıqlılığı üzrə 2025-2028-ci illəri əhatə edən layihə hazırlanıb. Layihənin büdcəsi 5,51 milyon dollar göstərilir. Koreya tərəfi Azərbaycanda rəqəmsal təhsil və texnologiya istiqamətində də layihələr həyata keçirib.
Türkmənistan
Türkmənistan Azərbaycan üçün Xəzər dənizində enerji və nəqliyyat əməkdaşlığı baxımından mühüm tərəfdaşdır. İki ölkə xüsusilə Xəzərin enerji resurslarının nəqli, limanlar və Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əməkdaşlıq edir. 2025-ci ildə Azərbaycan-Türkmənistan ticarət dövriyyəsi 208,39 milyon dollar təşkil edib. Bunun 63,85 milyon dolları Azərbaycanın ixracı, 144,54 milyon dolları isə idxalı olub. Türkmənistanın əsas əhəmiyyəti ticarət həcminin böyüklüyündən daha çox Xəzərin şərq sahilində yerləşməsi, enerji resursları və Orta Dəhliz üçün yaratdığı imkanlarla bağlıdır.
Türkmənistanın Bakıdakı səfirliyi elmi, mədəni və humanitar tədbirlərin təşkilində iştirak edir. İki ölkənin ortaq türk-mədəni irsi, Xəzər əməkdaşlığı və Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əlaqələrin inkişafı səfirliyin əsas fəaliyyət istiqamətlərindəndir. Füzulidə Türkmənistan tərəfindən məscid tikintisi təşəbbüsü də iki ölkə arasındakı humanitar əlaqələrin konkret nümunələrindən biridir.
