Arxiv
20 Dekabr 2018, 17:15 | İQTİSADİYYAT
FES-in uçot dərəcəsini artırması manata necə təsir edəcək? - Ekspert ŞƏRHİ  

ABŞ-ın Federal Ehtiyatlar Sistemi (FES - Mərkəzi Bank) baza faizini 2-2,25 faizdən 2,25-2,5 faizə qədər artırıb.

 

“Narahat olmağa dəyməz”

 

Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vahid Əhmədov Modern.az-a bildirib ki, FES-in uçot dərəcəsini artırmasının təsirləri böyük olmayacaq:

“Ola bilər qonşu dövlətlərin milli valyutalarının məzənnəsinə təsir etsin. Azərbaycan manatının məzənnəsi möhkəm və sabit olduğundan bizə təsirləri gözlənilmir”.

V.Əhmədov qeyd edib ki, faiz dərəcəsinin cüzi artımından narahat olmağa dəyməz:

“Fazi dərəcəsi 0,25 faiz artırılıb. Bu o qədər də böyük faiz deyil. Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişaf dərəcəsi normal gedir, ciddi problemlərimiz yoxdur. Neftin qiyməti də 60 dollar səviyyəsindədir. Ona görə də narahat olmağa dəyməz”.

Parlamentarinin sözlərinə görə, neft qiymətləri kəskin ucuzlaşarsa, problemlər gözlənilə bilər:

“Amma ümumilikdə vəziyyət qənaətbəxşdir”.

 

FES-in faiz artımı sürpriz olmadı

İqtisadçı Natiq Cəfərli Modern.az-a danışarkən bildirib ki, FES-in faiz artımına gedəcəyi əvvəlcədən bəlli idi:

“Ən böyük intriqalardan biri ABŞ prezidenti Donald Trampın ictimai çıxışlar vasitəsilə Federal Ehtiyatlar Sisteminə faiz dərəcəsini artırmaması ilə bağlı basqısı idi. O, faiz artımının Amerika iqtisadiyyatının zəifləməsinə gətirib çıxaracağını söyləyirdi. Əsas məsələ toplantı zamanı FES rəhbəri Cerom Pauelinin açıqlamalarına diqqətin yönəlməsi idi. Suallar da məhz bu istiqamətdə idi. O da öz növbəsində FES-in müstəqil qurum olduğunu, prezidentin fikirlərini diqqətə alınacağını, amma həlledici olmayacağını bildirdi. Trampın istəyilə gələn ilin faiz artımı tempinin azaldılması daha çox iqtisadi yüksəlişə doğru addımların atılacağı ilə bağlı öncədən zəmanət verdi ki, bu da bazarlarda, birjalarda müsbət haldır. Hansı ki, dolların bahalaşmasının qarşısını alır”.

 

“Trampın istəyi qısamüddətli reallaşdı”

 

Ekspertin fikrincə, Donald Trampın siyasətinin əsas elementlərindən biri dolların  bahalaşmamasıdır:

“Bunun nəticəsidir ki, birjalarda dolların bahalaşmasını görmədik. Hətta az da olsa,  əsas valyutalara qarşı ucuzlaşma müşahidə edilir. Ona görə də FES-in 19 dekabr toplantısında ictimai rəyin daha yaxşı idarə edilməsi nəticəsində qurum həm öz simasını qorudu, həm də gələcəkdə Amerika iqtisadiyyatında dolların möhkəmlənməsinin qarşısını ala biləcək gücdə olduğuna dair mesajlar verərək,  birjaları sakitləşdirdi. Bununla da gedişat Trampın istəyi üzrə gerçəkləşmiş oldu. Amma nəzərə almaq lazımdır ki, bunlar qısamüddətli təsirlərdir. Orta və uzunmüddətli təsirlər üçün dolların bahalaşması müşahidə oluna bilər. Çünki Amerikanın uçot dərəcəsinin artırılması dünyada kreditlərin bahalaşmasına və  dolların öz “evi”nə geri dönməsinə səbəb olacaq. Bu da dünya iqtisadiyyatında kreditləşmənin zəifləməsinə və bahalaşmasına səbəb olan faktora çevirlə bilər. Əgər doğrudan da 2019-cu ildə elan olunduğu kimi faiz artımı olsa, bu zaman dolların bahalaşması dünya miqyasında qaçılmaz faktora çevriləcək.

Ümimilikdə, FES-in sonuncu toplantısı çox düzgün şəkildə idarə edildi. Həm Ağ ev, həm də FES rəhbərliyi sözlü müdaxilələrlə birjaları yönləndirməyi bacardılar, faiz artımına gedilməklə, dolların bahalaşmasına zəmin yaratmadılar”.

 

“Dollar bahalaşdıqca, neft ucuzlaşacaq”

 

N.Cəfərli FES-in qərarının ölkəmizə təsirlərindən də danışıb:

“Faiz artımının Azərbaycana birbaşa təsirləri yoxdur. Çünki bizdə vayuta birjaları fəaliyyət göstərmir. Günlük, yaxud dəqiqəlik valyuta məzənnəsi müəyyənləşdirilmir. Bizdə daha çox inzibati qaydada tənzimlənən məzənnə aktualdır. Ona görə də belə qərarların Azərbaycana birbaşa təsirləri olmur. Amma dolayı təsirləri əlbəttə ki, olacaq. Dünyada dollar bahalaşdıqca, qonşu ölkələrin milli valyutalarına təsir edəcək. Bu da ölkəyə gətirilən məhsulların həcminə və qiymətinə təsir göstərəcək ki, Azərbaycanda inflyasiya proseslərini sürətləndirə bilər. Həmçinin bu, istehsalın zəifləməsinə və xaricdən daha çox məhsul gətirilməsinin stimullaşdırılmasına yol aça bilər. İkinci səbəb neft qiymətlərilə bağlıdır. Son 50 ildə bahalı dollar nefti ucuzlaşdıran əsas faktora çevirlir. Və getdikcə dollar bahalaşdıqca, neft ucuzlaşacaq ki, bu da həm büdcə daxilolmalarının, həm valyuta daxilolmalarının, həm də ÜDM-nin aşağı düşməsinə səbəb olacaq”.

 

Qeyd edək ki, 2018-ci ildə baza faiz dərəcəsi martda, iyunda və sentyabrda artırılıb. 2017-ci ildə FES baza faiz dərəcəsini 3 dəfə, 2016 və 2015-ci illərdə isə 1 dəfə artırıb.

Uçot dərəcəsi  (yenidən maliyyələşmə dərəcəsi) – Mərkəzi Bankın ölkənin digər banklarını pul kütləsi ilə təmin etməsidir. Sadə dillə desək, Mərkəzi Bank kommersiya bankları və digər maliyyə təşkilatlarına kredit verir, onlar isə öz növbəsində həm adi vətəndaşları (fiziki şəxslər), həm də müxtəlif şirkət və təşkilatları (hüquqi şəxslər) kreditlə təmin edir.

Uçot dərəcəsi aşağı salındıqda kommersiya banklarının Mərkəzi Bankın pullarına olan tələbi artır, onlar daha çox pul götürməyə çalışır, bunun sayəsində maliyyə imkanlarını böyüdür.

Uçot dərəcəsi qalxdıqda isə kommersiya banklarında əks reaksiya müşahidə olunur: Mərkəzi Bankın kreditlərinə tələbat aşağı düşür və bankların maliyyə imkanları məhdudlaşır. 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Nazir Sahil Babayev Beynəlxalq Əmək Konfransda çıxış edib 18 İyun 2019, 18:38 Ekologiya naziri Yaponiya rəsmisi ilə müzakirə apardı 18 İyun 2019, 18:23 İcra başçısı şikayətləri dinlədi 18 İyun 2019, 18:20 Qərbi Kaspi Universitetində “STEM plyus” bilik olimpiadası keçirilib 18 İyun 2019, 18:17 Buraxılış imtahanının II mərhələsinin NƏTİCƏLƏRİ açıqlandı 18 İyun 2019, 18:05 “Neftçi” və “Səbail”in AvroLiqadakı rəqibləri məlum oldu - YENİLƏNİB 18 İyun 2019, 18:00 “Azərsu” rəsmiləri vətəndaşların problemlərini dinlədi   18 İyun 2019, 17:57 Merkeli titrəmə tutdu - VİDEO 18 İyun 2019, 17:55 “İşğal edilmiş ərazilərimizdə Ermənistanın keçirdiyi təlimlər tam nəzarətimiz altındadır” - VİDEO 18 İyun 2019, 17:45 Rövşən Rzayev vətəndaşları qəbul edib 18 İyun 2019, 17:23 Azərbaycandan 128 kiloqramdan çox narkotik keçirmək istədi... 18 İyun 2019, 17:22 Manat və dolların məzənnəsi   18 İyun 2019, 17:16 Türkiyədə şair-publisist Tofiq Abdin haqqında kitab çıxdı 18 İyun 2019, 17:05 Media nümayəndələri Kooperasiya Universitetində imtahanları izlədi 18 İyun 2019, 17:01 Azercell-in 4G istifadəçilərinin sayı 3 dəfə artıb   18 İyun 2019, 16:58 Yadlar arasında özgə olmaqdansa... 18 İyun 2019, 16:51 “Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı rəqibi məlum oldu 18 İyun 2019, 16:51 Rəşad Məcid: “Salam Sarvan indi vodkanın əsiridir” 18 İyun 2019, 16:49 Koçaryanın tərəfdarları və etirazçılar arasında Yerevanda toqquşmalar baş verdi 18 İyun 2019, 16:47 Müdafiə Nazirliyindən 26 iyunla bağlı AÇIQLAMA 18 İyun 2019, 16:33 Ermənistanda keçmiş qubernatora qarşı cinayət işi açıldı 18 İyun 2019, 16:28 Dövlət əmlakları özəlləşdirildi 18 İyun 2019, 16:15 Fədayə Laçının məhkəməsi yenə təxirə düşdü 18 İyun 2019, 16:03 4-5 danışan deputat var, ancaq onlar söyülür - Gülünc olmayaq... 18 İyun 2019, 16:01 Məktəb direktoru  işdən çıxarıldı 18 İyun 2019, 15:38 Azərbaycanlı turistlərin ən çox getdiyi xarici ölkələr - SİYAHI 18 İyun 2019, 15:36 Elmira Süleymanova jurnalist Fuad Abbasovla bağlı rusiyalı həmkarına müraciət edib  18 İyun 2019, 15:35 Sumqayıtın gələcəyini irəlicədən görən rəssam... 18 İyun 2019, 15:25 Qazaxda “KamAZ” yolu keçən piyadanı vurub öldürdü 18 İyun 2019, 15:21 Məleykə Abbaszadənin sinif yoldaşı: “Onu maşın vurduğunu eşidəndə çox həyəcanlandıq” - MÜSAHİBƏ 18 İyun 2019, 15:18 Avropa Birliyi Kiprə görə Türkiyə ilə danışıqları dondura bilər 18 İyun 2019, 15:15 Dillər Universiteti Türk Sinologiya mərkəzləri ilə əlaqələri genişləndirir   18 İyun 2019, 15:09 Polis işçisi intihar etdi 18 İyun 2019, 14:29 Beynəlxalq təşkilat Bakıda mərkəz açmaq istəyir 18 İyun 2019, 14:21 Azərbaycana Çindən turist axını gözlənilir - RƏSMİ 18 İyun 2019, 14:13