Arxiv
16 May 2019, 08:29 | HADİSƏ
Səhhətimizin düşmənləri - Köhnə maşınlar bizi xəstələndirir

Bakının havasının çirlənməsinə təsir edən bir sıra amillər var... Bunlardan biri də avtomobillərdir. Gün ərzində paytaxt küçələrində hərəkət edən avtomobillər də havanı çirkləndirir. Xüsusilə köhnə avtomobillər atmosfer çirklənməsində başlıca rol oynayır.  Bu çirkləndirmə son nəticədə insanların səhhətinin pozilmasına, müxtəlif xəstəliklərin yaranmasına gətirib çıxarır... 

Modern.az saytı məsələyə münasibət öyrənməyə çalışıb.


Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi Ətraf mühitin və təbii sərvətlərin tənzimlənməsi şöbəsinin müdiri Mirsalam Qənbərov
saytımıza açıqlamasında deyib ki, ölkədə avtonəqliyyat vasitələrinin sayı son 20 ildə 3,5 dəfəyə qədər artıb:


“Bu isə ekoloji vəziyyətə təsirsiz ötüşmür və avtonəqliyyat vasitələrinin çoxluq təşkil etdiyi, hərəkətin intensivliyi ilə seçilən şəhərlərdə, xüsusilə Bakı şəhərində ətraf mühitin qorunması məsələsini daha da aktuallaşdırır. Rəsmi statistik göstəricilərə əsasən, respublikada atmosfer havasına atılan çirkləndirici maddələrin 75 faizdən çoxu avtomobil nəqliyyatının və xüsusi texnikanın payına düşür. Aparılan monitorinqlər və hesablamalar nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, ölkədə avtomobil nəqliyyatından atmosfer havasına il ərzində atılan təkcə karbon oksidlərinin miqdarı 700 min tona yaxındır. Müqayisə üçün bildirək ki, stasionar mənbələrdən atılan çirkləndiricilərin ümumi miqdarı 200 min tonu keçmir. Məlum olduğu kimi, Azərbaycan Respublikasında dövriyyəyə buraxılan (idxal və ölkədə istehsal edilən) avtonəqliyyat vasitələrindən atmosfer havasına atılan zərərli maddələrə dair tələblərin Avro-4 ekoloji normalarına uyğunlaşdırılması barədə Nazirlər Kabinetinin 2014-cü il 14 yanvar tarixli 2 nömrəli Qərarı ilə 2014-cü il 1 aprel tarixindən ölkədə Avro-4 ekoloji normaları tətbiq edilir. Hazırda nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycana idxalı, mənşə ölkəsindən asılı olaraq buraxılış ilinə görə (məsələn, ABŞ-da 2004-cü, Avropa İttifaqı ölkələrində 2005-ci, Koreyada 2006-cı ildən sonra istehsal olunmuş avtomobillər) həyata keçirilir. Lakin ölkəyə əvvəllər idxal olunan işlənmiş avtomobillərin böyük bir hissəsi, uzun müddət istismar olunduğundan faktiki olaraq müvafiq standarta cavab vermir. Belə avtomobillərin sayının artması ölkə ərazisində, xüsusilə Bakı şəhərində atmosfer havasının çirklənməsində əsas faktorlardan biridir. Avropa İttifaqına üzv ölkələrdə ekoloji baxımdan zərərli tullantılarının miqdarı daha çox olan dizel yanacağı ilə işləyən avtomaşınların dövriyyəsinin azaldılması və tədricən qadağan edilməsi istiqamətində işlər aparılır. Buraya dizel yanacağı ilə işləyən avtonəqliyyat vasitələrinin istehsalı və idxalının azaldılması ilə bərabər, onların günün müəyyən vaxtlarında bəzi ərazilərə girişinə məhdudiyyətlər qoyulması da daxildir. Ətraf mühitə və insan sağlamlığına mənfi təsirin azaldılması məqsədilə ekoloji təmiz yanacaq növləri ilə işləyən avtomobillərdən istifadənin təşviq edilməsi, eyni zamanda nəqliyyat vasitələrinin, xüsusilə dizel mühərrikli avtomobillərin ölkəyə idxalı zamanı istismar müddətinə görə də məhdudlaşdırıcı tədbirlərin görülməsi vacib hesab olunur”.

“Sağlam həyata doğru” Ekoloji İctimai Birliyinin sədri Sadiq Həsənov isə bildirib ki, Azərbaycanda havanın çirklənməsi 1990-cı illərə nisbətən iki dəfə azalıb:
 

“Lakin ölkənin böyük şəhərlərində havanın çirklənməsi problemi var və bunun da əsas səbəbi sənaye yox, köhnə avtomobillərin istifadəsidir. Son dövrlərdə avtomobil nəqliyyatının sürətli inkişafı ətraf mühitin çirklənməsinə səbəb olan amillərdən biri olub. Azərbaycanın özündə atmosferin çirklənmə səbəbinin 84 %-i avtomobil nəqliyyatının hesabınadır. Burada bir sıra səbəblər var. Bunlara avtomobillərin artımı, hərəkəti, köhnə avtomobillərin istifadəsi daha çox çirklənmə üçün mənbə yaradır. Bizim üçün avtomobillərin artımı demək olar ki, problemdir. Bu problemi aradan qaldırmaq üçün müəyyən işlər görülür. 10 ildən artıq istifadə olunan nəqliyyat sistemlərində həm yanacaq istehlakı artır, həm də ətraf mühitə tullantı atılır. Bu tullantıların içində karbon dioksid, azot oksidləri, deyilən kiçik hissəciklər var. Hansı ki, bunlar insan sağlamlığı üçün zərərli təsirə malikdir. Bu qazların içində karbon dioksid istilik effekti yaradan qazların içində birinci sırada dayanır. Bu da avtonəqliyyat vasitələrinin tullantıları içində əsas yeri tutur. Demək olar ki, ümumi tullantıların 50-60 %-i karbon oksidlərindən ibarət olur. Burda karbon monoksid də, karbon dioksid də olur.

Bəzi məlumatlara görə Azərbaycanda nəinki 10 il, hətta 30-35 ildən də artıq istifadədə olunan 100 minlərlə avtomobil mövcuddur.Digər aparıcı xarici ölkələrdə bu tullantıların qarşısını almaq üçün xüsusi cərimələr tətbiq olunur. Məsələn, karbon dioksidə norma 132 qram qoyulubsa, bu 150 qrama qalxdıqda avtomobil sahibi cərimələnir. Bu bir növ insanların köhnə avtomobildən uzaqlaşmasına səbəb olur. Eyni zamanda, ətraf mühitin çirklənməsinin qarşısını alır. Azərbaycanda isə artıq Avro-4 standartı tətbiq olunub. Bununla müəyyən qədər avto-nəqliyyat vasitələrinin nizamlanmasına çalışılır”.

Nuranə DAXİLQIZI 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
İsgəndər Həmidov həbs oluna bilər - Müalicə adıyla ölkədən qaçıb? 22 May 2019, 17:23 Manat və dolların sabahkı MƏZƏNNƏSİ 22 May 2019, 17:09 Prezident və birinci xanım Təzəpirin qarşısındakı parkın AÇILIŞINDA 22 May 2019, 17:03 “Vətən uzaqda deyil” - Konsert olacaq   22 May 2019, 16:51 BDU-da açılan “Füyuzat Mərkəzi”nin rəhbəri: “Elmi məkan olacaq” 22 May 2019, 16:50 Azərbaycandan 40-dan çox nümayəndə Qazaxıstandakı prezident seçkisini müşahidə edəcək 22 May 2019, 16:49 Paşinyan Qarabağın itirilməsinə görə məsuliyyəti boynundan atmaq istəyir 22 May 2019, 16:47 Qazaxıstanın Azərbaycandakı səfirliyində seçki məntəqəsi açılacaq 22 May 2019, 16:46 Nazirlik: Köhnə avtomobillərin idxalı məhdudlaşdırıla bilər 22 May 2019, 16:38 Gəncədə konfrans - “Gənclərin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri”    22 May 2019, 16:30 Ceyrançöl və Küdrüdə zərəvericilərlə mübarizə aparılır   22 May 2019, 16:16 Daha 5 kəndə içməli su veriləcək 22 May 2019, 16:13 Leyla Əliyeva zubrların təbiətə buraxılma mərasimində - FOTOLAR 22 May 2019, 16:10 “UNEC-də aparılan islahatlar tələbələrin yüksəlişinə səbəb olub” – Etibar Əliyev   22 May 2019, 16:09 Məhkumluğun mübarək, Aslan İsmayılov! - İş adamı SOCAR-ı da məsələyə QATDI 22 May 2019, 16:07 Köhnə avtomobillərin idxalının məhdudlaşdırılması üçün işlər görülür - RƏSMİ 22 May 2019, 16:05 Bakıda havanın daha çox çirkləndiyi yerlər - Xətai, Nizami və Sabunçu 22 May 2019, 15:52 “Güclü haqlıdır” siyasəti gerçəkləşməyəcək 22 May 2019, 15:49 Rada Zelenskinin təkliflərini rədd etdi 22 May 2019, 15:49 Fridrix Şillerin “Yunan Allahları” şeiri səhnələşdirildi 22 May 2019, 15:41 “Made in Azerbaijan 2019”un qalibləri müəyyənləşdi   22 May 2019, 15:36 Diaspor Komitəsi Fuad Abbasovla bağlı açıqlama yaydı 22 May 2019, 15:25 Azərbaycana 8 baş bizon gətirilib 22 May 2019, 15:24 Sosial müavinət və təqaüdlərin artımı 600 minə nəfərə təsir edib 22 May 2019, 15:17 Ukraynanın yeni prezidenti kadr təyinatlarına başladı 22 May 2019, 15:15 Özünü polis əməkdaşı kimi təqdim edən dələduz saxlanılıb 22 May 2019, 15:13 Vergilər Nazirliyinin əməkdaşlarına cinayət işi açıldı - SİYAHI 22 May 2019, 15:12 Bakıda hədə-qorxu ilə pul tələb edən şəxs saxlanıldı 22 May 2019, 15:01 Müdafiə naziri təlimlərdəki vəziyyətə dair məruzələri dinlədi 22 May 2019, 14:52 Ötən həftə 143 əcnəbi saxlanılıb 22 May 2019, 14:35 Küçələrin sovetdənqalma adları dəyişdirilmir - Deputat laqeydliyin nəticəsi sayır 22 May 2019, 14:13 Ordumuzun təlimləri - səhra şəraitində təminat məntəqələri yaradıldı - VİDEO 22 May 2019, 13:53 Beynəlxalq sözlərə erməni qarşıqlığı düzəldilir - Daha bir SAXTAKARLIQ 22 May 2019, 13:50 Fənn olimpiadalarının qalibləri ali məktəblərə imtahansız qəbul olunacaqlar 22 May 2019, 13:36 Keçmiş baş nazirin eks-nazirləri - Pənah Hüseynin onlardan xəbəri varmı? 22 May 2019, 13:16