Arxiv
1 Noyabr 2019, 08:34 | MƏDƏNİYYƏT
Şadlıq saraylarının toylarda yedirtdiyi “Afrika naqqası”ymış... 

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) əhaliyə xidmət göstərən ictimai iaşə müəssisələri tərəfindən müştərilərə təqdim edilən balıq və balıq məhsullarının adı, habelə keyfiyyətində istehlakçıların aldadılması halları ilə bağlı xəbərdarlıq edib. Qeyd olunub ki, həyata keçirilən monitorinqlər zamanı bir sıra ictimai iaşə müəssisələrində və şadlıq saraylarında əhaliyə nərə balığı adı altında keyfiyyəti və qiyməti aşağı olan, bəzi xüsusiyyətlərinə görə nərə balığına oxşayan “naqqa” balığı təqdim edilir.

Rəsmi məlumata görə, naqqa balığı emal olunduqdan, yəni baş və quyruq hissələri kəsildikdən və təmizləndikdən, həmçinin bişirildikdən sonra nərəkimilərə aid balıqlara xas görünüşü olduğu üçün onları fərqləndirmək bir qədər çətinləşir. Naqqa balığının bu xüsusiyyətindən istifadə edən işbazlar istehlakçıları aldatmağa cəhd göstərirlər.

Restoranlarda nərə balığı adı ilə insanlara başqa ətin satılması hallarının mövcud olmasını Ekologiya və təbii sərvətlər naziri Muxtar Babayev təsdiqləyib.

Nazir bildirib ki, Azərbaycanda o qədər nərə balığı yoxdur ki, bütün restoranlarda satılsın:

“O qədər nərə balığı yoxdur. Biz yediyimiz məhsula ehtiyatla yanaşmalıyıq. Digər ətin nərə balığı adı ilə verilməsi var. Vətəndaşlar bu məsələdə ehtiyatlı olmalıdır”.

Hazırda bazarlarda nərə balığının 1 kiloqramı 45-70 manat arasında dəyişir. Maraqlıdır, indi Azərbaycanın nərə ehtiyatları nə qədərdir? Azərbaycana digər ölkələrdən nərə idxal edilirmi?

 

“Nərə ehtiyatları 30 ildə 30 dəfə azalıb”

 

Modern.az-ın bu qəbildən olan suallarını Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Su Hövzələrinin Bioloji Resurslarının Artırılması və Mühafizəsi Departamentinin direktoru Mehman Axundov cavablandırıb. M.Axundov  bildirib ki, son vaxtlar yalnız Azərbaycanda deyil, dünya ölkələrində də nərə balığının ehtiyatları sürətlə tükənməkdədir:


“Son 10-15 il ərzində Xəzəryanı ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycanda da bu balıq ehtiyatları olduqca aşağı səviyyədədir. Son 30 ildə isə nərə balığı ehtiyatları 30 dəfə azalıb. Bu həm Rusiya, həm İran, həm Türkmənistan, həm də Qazaxıstanda müşahidə edilən haldır. Azalma təbii mühitdəki dəyişikliklərlə yanaşı, antropogen təsirlərdən qaynaqlanır.  Getdikcə Xəzərin səviyyəsi düşür, suyun həcmi azalır. Əsas səbəblər sırasında da brakonyerliyin baş alıb getməsi göstərilir. Brakonyerlik balıq ehtiyatlarının sürətlə tükənməsinə, bəzi nadir növlərin nəslinin kəsilməsinə şərait yaradır. Xəzər dənizinin ekosisteminə daraqlı yabanı növ daxil olub. Bu, Xəzərdə olan planktonu yeyib, dağıdır. Hansı ki, kilkələr planktonla qidalanır. Hazırda kilkələrin də sayı 10 dəfə azalıb”.

 

“Nərənin kommersiya məqsədilə ovlanması qadağandır”

 

M.Axundov qeyd edib ki, 2011-ci ildən başlayaraq, Xəzəryanı ölkələrdə nərə balıqlarının kommersiya yolu ilə ovlanmasına qadağa qoyulub:

“Bu moratorium saxlanılır və Hökumətlərarası Komissiyanın qərarı ilə hər il uzadılır. 2010-2011-ci illərdə nərəkimilərin növləri kəskin şəkildə azalmağa başladı. Ona görə də belə bir qərar qəbul olundu”.

 


Çin nərəsi, Afrika naqqası....

 

Direktor bildirib ki, il ərzində Azərbaycana Çin, İran və Rusiyadan 15 min ton nərə balığı idxal edilir:

“Marketlərdə satılan, şadlıq saraylarında menyuya nərə adı ilə daxil edilən balıqlar əslində “Afrika naqqası”dır. Bununla yanaşı, idxal edilən nərələrdir. Nərə balığı ilə naqqa balığının strukturu çox oxşayır. Ona görə də insanlar ayırd edə bilmirlər. Azərbaycanda nərə balıqlarının yetişdirilməsi də aparılır”.

 

Qeyd edək ki, nərə balığının süni artırılması məqsədilə 1954-cü ildə Neftçalada ilk balıqartırma zavodu tikilib. Şirvan şəhərində və Qaradağ rayonunda da balıqartırma zavodları fəaliyyət göstərir. Bu zavodlarda xüsusi şəraitdə yetişdirilən nərə balıqları Xəzər dənizinə buraxılır.

 

“Dövlət qurumları nəzarəti gücləndirməlidirlər”

 

Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov Qida Təhlükəsizliyi  Agentliyinin həyata keçirdiyi monitorinqi alqışladığını bildirib:

“Çox təəssüflər olsun ki, İqtisadiyyat Nazirliyi hələ ki məsələyə ciddi yanaşmır. Əslində bu məsələlər onların funksiyalarına daxildir. Qida Təhlükəsiliyi Agentliyi qidanın təhlükəsizliyinə nəzarət edən qurumdur, keyfiyyətinə yox. Restoranlarda, şadlıq evlərində müştrilərə təqdim edilən menyudakı qidaların mənşəyilə bağlı nəsə tələb etmək haqqı tanınmır. Toylarda süni kürülər, vaxtı keçmiş salatlar, kolbasalar və s. verilir. Toylarda bütün strategiya elə qurulub ki, qonaqlar nə gəldi yeyib, tez də rədd olub getsinlər.
İctimai nəzərtin gücləndirilməsi üçün görüləcək çox işlər var”.

 

Nərə balığını naqqa balığından ayırmaq üçün aşağıdakılara diqqət etmək lazımdır:


Nərə balığının bədən uzunu boyunca 5 uzanan özünəməxsus tikanabənzər sümüklü pulcuqları var və onlar təmizlənsə belə dəridə kobud şəkildə izləri qalır. Lakin, naqqa balığının dərisi demək olar ki, təmizdir, hamar səthdə heç bir çıxıntı və ya pulcuğa rast gəlinmir.

Əgər balığın dərisi tamamilə təmizlənib, sadəcə əzələ hissəsi qalıbsa, nərə balığında əzələlərarası növbəli şəkildə sarı yağ kütləsi olduğu halda, naqqa balığında bu, ağ rəngdədir. Bu göstərici, əsasən, daha iri kütləli növlərə aiddir. Tam bişmiş və heç bir halda fərqləndirici xüsusiyyət müşahidə olunmadıqda isə təqdim olunan məhsulun dadı ilə də fərqləndirmək mümkündür. Çünki naqqa balığı nərə balığına nisbətən daha spesifik dada malikdir.

Nərə balığının morfoloji xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:

Nərələr, adətən, uzunsov bədən formasına və nisbətən uzun buruna malikdir, həmçinin dişsiz və hərəkətli ağzı, başın altında yerləşən ətli dodaqları vardır. Nərəkimilər (Acipenseriformes)dəstəsinə aid olan bu qədim balıqlar qığırdaqlı skeletə, akulaya bənzər quyruq üzgəcinə, ən əsas bədən boyu paralel uzanan 5 özünəməxsus sümüklü pulcuqlara, çox yaxşı inkişaf etmiş ağız aparatına və onun yanlarında həssas bığcıqlara malik olması ilə digər balıqlardan fərqlənir. Araşdırmalara əsasən, nərə balıqlarının uzunluğu yetkin dişi və erkək fərd olmaqla növlər arasında dəyişərək 1–2 metrə qədər, çəkiləri isə 100–1500 kq-a qədər ola bilər.

Naqqa balığını isə aşağıdakı xüsusiyyətlərinə görə müəyyən etmək olar:


Naqqa balığı dünyanın ən böyük şirin su balıq növlərindən biridir, uzunluğu 300 sm (3 metr) və çəkisi 150 kq-a çatır (adətən, boyu 1.3-1.6 m və çəkisi 15-20 kq arasında dəyişir)

Bir çox digər naxakimilərin növləri kimi, naqqa balığı aşağıdakı kimi xarakterizə edilə bilər:

- Uzun, üzəri həlməşik maye (mukus) ilə örtülmüş, pulcuğu az olan bədən örtüyünə və yandan düz bir quyruğa malikdir;

- Üçbucaq formalı başı bədən uzunluğunun təxminən 20%-ni təşkil edir;

- Geniş aralı burun deşiklərinə malik, yumru və düz buruna sahibdir;

- Çox kiçik uclu dişləri olan böyük ağzı və kiçik gözləri vardır;

- Üst çənədəki ağızın hər tərəfində iki böyük bığa və alt çənədə dörd qısa bığa malikdir;

- Balığın ümumi uzunluğunun təxminən 60%-ni təşkil edən böyük bir üzgəci vardır;

- Quyruq üzgəci isə, ümumiyyətlə, kiçikdir və yumrudur;

- Bədənin üst tərəfi tünd yaşımtıl qara rəngə, ağımtıl və ya sarımtıl qarın hissəsi isə boz-ağ rəngə malikdir.

 

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Təlim-döyüş təyyarəsi qəzaya uğradı 28 Fevral 2020, 00:53 Bərdədə qadın baltalanaraq qətlə yetirilib 28 Fevral 2020, 00:43 Bu komandalar Avropa Liqasının 1/8 finalında 28 Fevral 2020, 00:30 Bakıda “Bakubus” avtobusları dezinfeksiya edilir 28 Fevral 2020, 00:17 DTK-nın ermənilərlə birlikdə törətdiyi Sumqayıt hadisələrindən 32 il ötür 28 Fevral 2020, 00:01 Alimlər havasız yaşaya bilən canlı aşkarladılar 27 Fevral 2020, 23:22 Sabirabadda müəllimə bıçaqlandı 27 Fevral 2020, 23:06 Azərbaycanda koronavirusa görə məktəblər bağlanacaq? 27 Fevral 2020, 22:48 Daşkəsəndə gənc hündürlükdən yıxılaraq ağır xəsarət alıb 27 Fevral 2020, 22:33 Bu ölkədə koronavirusdan ölənlərin sayı 17-yə çatdı 27 Fevral 2020, 22:19 WhatsApp qruplarının təhlükəsizlik problemi 27 Fevral 2020, 22:01 “Ermənicə-Azərbaycanca lüğət” çap edildi 27 Fevral 2020, 21:46 İranda 116 nəfərin koronavirusdan öldüyü iddia edilir 27 Fevral 2020, 21:32 Avropadan Türkiyəyə qarşı gözlənilməz addım 27 Fevral 2020, 21:18 “Azərbaycan İranla sərhəddə səyyar  hospitallar təşkil edir”  - RƏSMİ 27 Fevral 2020, 21:02 Yaponiyanın Azərbaycandakı səfirliyində rəsmi qəbul keçirilib 27 Fevral 2020, 20:45 Azərbaycanlı şahmatçı birinci oldu 27 Fevral 2020, 20:29 “Koronavirusun pandemiyaya keçmək ehtimalı davam edir” - ÜST 27 Fevral 2020, 20:14 Şura SƏLİS-ə yeni xidmətlər əlavə edəcək - FOTOLAR 27 Fevral 2020, 20:00 Prezident Artur Rasizadəni qəbul etdi: “Sizinlə növbəti görüşümüz Dağlıq Qarabağda olsun” 27 Fevral 2020, 19:58 Azərbaycanda koronavirusa görə qərargah YARADILDI 27 Fevral 2020, 19:50 Mobil səhra laboratoriyası koronavirusla bağlı hazır vəziyyə gətirildi - Əhaliyə çağırış 27 Fevral 2020, 19:46 MŞ-da Xəzəryanı ölkələrin jurnalistlərinin görüşünün təşkili müzakirə olundu 27 Fevral 2020, 19:40 Turizm Agentliyi koronavirusla bağlı vətəndaşlara müraciət ETDİ 27 Fevral 2020, 19:29 İranda universitetlərdə də dərslər dayandırıldı - Koronavirusa görə 27 Fevral 2020, 19:16 Doğum gününü 4 ildən bir qeyd edən AZƏRBAYCANLILAR 27 Fevral 2020, 19:03 Partiyalar hökumətdən ofis istəyib – Pənah Hüseynin PA-dakı görüşünün sirrləri 27 Fevral 2020, 18:48 Rusiya sabahdan İranla hava əlaqəsini məhdudlaşdırır 27 Fevral 2020, 18:43 DİN və Baş Prokurorluqdan Yardımlıdakı cinayətlə bağlı AÇIQLAMA 27 Fevral 2020, 18:36 İranın vitse-prezidenti də koronavirusa yoluxdu 27 Fevral 2020, 18:18 Keçmiş səfir koronavirusdan öldü 27 Fevral 2020, 18:16 Rusiya nümayəndə heyəti ADU-nun qonağı olub - FOTO 27 Fevral 2020, 18:07 Sumqayıt hadisələri barədə obyektiv yazı erməniləri TƏŞVİŞƏ SALDI 27 Fevral 2020, 18:00 UNEC-də beynəlxalq konfrans - FOTO 27 Fevral 2020, 17:56 Pənah Hüseyn Prezident Administrasiyasındakı görüşdə 4 partiyanı təmsil edib 27 Fevral 2020, 17:50