Arxiv
3 Noyabr 2019, 16:21 | MƏDƏNİYYƏT
“Boz kardinal” - Az danışan, ancaq çox şeyi həll edən SİYASƏTÇİ…

Bu günlərdə sosial şəbəkələrdə “Boz kardinal” ifadəsinə tez-tez rast gəlmək olur...

Müxtəlif ölkələrin siyasətində əsasən kölgədə qalmağa üstünlük verən, lakin proseslərə dolayısı ilə çox ciddi təsir edən, hadisələri öz marağına uyğun yönləndirməyi bacaran şəxsiyyətlər var ki, onları “Boz kardinal” adlandırılar. Başqa sözlə, “Boz kardinal”lar pərdə arxasından dövlətin yönləndirilməsi üçün qərar qəbul verən və ya məsləhətçi qismində çıxış edən şəxslərdir.

Onlar çox az danışan, ancaq çox şeyi həll edən siyasətçi kimi dəyərləndirilirlər…

Bəs “Boz kardinal” sözü hardan yaranıb, ilk dəfə bu ad kimə verilib?

Modern.az saytının məlumatına görə, “Boz kardinal” ifadəsinin tarixi 17-əsrdən başlayır…

Belə ki, 1610-cu ildə Fransa imperatoru IV Henri  qətlə yetiriləndə onun oğlu XIII Lüdovikin cəmi 8 yaşı vardl. IV Henrinin ölümündən sonra dövlətin idarəçiliyi müxtəlif qüvvələrin əlinə keçmiş, pərən-pərən olmuş, ölkə vətəndaş müharibəsinin astanasına çatdırılmışdı.
Bu səbəbdən yetkinlik yaşına çatan kral XIII Lüdovik 1624-cü ildə savadlı və hiyləgər siyasətçi-kardinal Rişelyeni ölkənin baş naziri vəzifəsinə dəvət edir.

Arman-Jan dyu Plessi de Rişelye tez bir zamanda kral hakimiyyətini gücləndirərək, ölkənin inkişaf çərhələsinə qədəm qoymasına nail olur, bu vəzifədə ölümünə qədər 18 il qalır. O zaman kardinal əslində dini bir vəzifə idi - kardinallar katolik kilsəsində Roma Papasından sonra ən yüksək vəzifəli şəxslər sayılırdılar.

Roma papasını məhz onlar – kardinallar seçirlər. XIII əsrdən kardinallara qırmızı papaq və qırmızı paltar geyinmək göstərişi verilmişdi. Bu, onların son damla qanlarınadək kilsəni müdafiə etməli olduqlarını simvolizə edirdi.

Xarakterik geyiminə görə Fransada xalq arasında Rişelyöyə “qırmızı kardinal” adı verilmişdi. Lakin Rişelyenin arxasında heç bir vəzifə tutmayan, amma bütün məsləhətlərini baş nazirin ciddi nəzərə aldığı Kapusinlər ordeninin sadə rahibi Josef ata dururdu. Onun əsl adı Fransua Lekler dyu Tramble idi. Bundan xəbəri olanlar rahib Jozef ataya kapusinlərin xarakterik geyimi-boz rəngli cübbəsinə görə “Boz kardinal” adı vermişdilər.
Həmişə boz rəngli cübbə geyinən rahib Josef ata baş nazir Rişelyenin qəbul etdiyi qərarların əsas müəllifi sayılırdı.

O zamandan hakimiyyətdə üzdə görünməyən, lakin arxada mühüm məsələlər üzrə qərarların qəbul edilməsində ciddi rol alan şəxslərə “Boz kardinal” deyirlər.

Sonralar da bu ləqəb adətən formal vəzifə daşıyan, üzdə fəal olmayan, amma arxada ciddi güc sahibləri hesab edilən şəxslərə verilib.

Müasir dövrümüzdə də “Boz kardinal”lar az deyil…


Məsələn, hazırda Rysiyada dövlət neft şirkəti olan “Rosneft”in prezidenti İqor Seçini “Kremlin boz kardinalı” adlandırırlar. Rusiya siyasətində qəbul edilən bir çox önəmli qərarların məhz İqor Seçinin təsiri ilə qəbul edildiyi bildirilir.

Qərb mətbuatı zaman-zaman Azərbaycanın cənub qonşusu İranda da “Boz kardinal”lardan yazıb. ABŞ-ın aparıcı nəşrlərindən olan “Foreign Policy” jurnalı iddia edir ki, hazırda İranda xarici siyasət üzrə real “şef” xarici işlər naziri Məhəmməd Zərif deyil, İranın ali dini lideri ayətullah Xameneinin beynəlxalq məsələlər üzrə müşaviri Əli Əkbər Vilayətidir. Onu İran liderinin plan və niyyətlərinin “tərcümanı” adlandırırlar. Əli Əkbər Vilayəti İran xarici siyasətinin “Boz kardinal”ı hesab olunur.


A.Qorxmaz

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Türkiyə yenidən silkələndi 17 Fevral 2020, 00:56 Qaradağlı qətliamı: Bir gecədə 23 dinc sakin güllələndi 17 Fevral 2020, 00:37 Erməniyə qalib gələn Azərbaycan güləşçisi medal qazandı 17 Fevral 2020, 00:17 "Ermənilər dünyanın gözü qarşısında özlərini biabır etdilər" - Mübariz  Mənsimov 16 Fevral 2020, 23:53 Gənclər təlimlərə cəlb edildi 16 Fevral 2020, 23:36 Rusiyanın Türkiyədəki səfiri yenə ölümlə HƏDƏLƏNDİ 16 Fevral 2020, 23:18 Şəmkirdə ağır qəzada 3 nəfər öldü 16 Fevral 2020, 23:09 Turist təyyarəsi qəzaya uğradı 16 Fevral 2020, 22:51 AMEA zəlzələ barədə: "Təşviş yaratmağa ehtiyac yoxdur" 16 Fevral 2020, 22:34 Günəşlidə 32 yaşlı qadın bıçaqlandı 16 Fevral 2020, 22:14 Azərbaycanda yenə zəlzələ oldu 16 Fevral 2020, 22:00 “Ekologiya postu” sökülür - VİDEO 16 Fevral 2020, 21:48 Heydər Əliyev prospektində qəza: tıxac yaranıb 16 Fevral 2020, 21:33 "Neftçi" paytaxt derbisində "Keşlə"yə qalib gəldi 16 Fevral 2020, 21:19 Moldovada yaşayan gənc azərbaycanlıların I Forumu keçirilib - FOTO 16 Fevral 2020, 20:57 Rafael Ağayev növbəti qızıl medalını qazandı 16 Fevral 2020, 20:39 Elmar Məmmədyarov Belçikaya getdi 16 Fevral 2020, 20:18 Mətbuat Şurası icazəsiz aksiyada monitorinq aparıb 16 Fevral 2020, 20:04 Şamaxıda zəlzələ oldu 16 Fevral 2020, 17:54 Səbaildə narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan şəxslər saxlanıldı 16 Fevral 2020, 17:51 İmişlidə turşudan zəhərlənən ailənin daha bir üzvü ölüb 16 Fevral 2020, 17:45 Dövlət başçılarının MÜNHEN DEBATI: Erməni mətbuatı Paşinyanı göyərçinə bənzətdi 16 Fevral 2020, 17:38 Azərbaycan və İran arasında turizm sahəsində əməkdaşlıq sazişi imzalanıb 16 Fevral 2020, 17:37 Dövlət qulluğuna qəbul üzrə test imtahanı keçirilib 16 Fevral 2020, 17:30 Tayvanda koronavirusdan ilk ölüm hadisəsi baş verib 16 Fevral 2020, 17:26 Məhərrəm Zülfüqarlı: Seçki şikayətlərinə baxılması üçün 3 gün azdır! 16 Fevral 2020, 17:21 Sınaq və buraxılış imtahanları keçirilib 16 Fevral 2020, 17:03 Bərdədə gənc oğlan dəm qazından zəhərlənərək öldü 16 Fevral 2020, 16:50 Saxlanılan və xəsarət alan olmayıb - BŞBPİ-dən bugünkü aksiya ilə bağlı AÇIQLAMA 16 Fevral 2020, 16:42 YAP-dan MSK-nın qarşısında keçirilən aksiyaya MÜNASİBƏT 16 Fevral 2020, 16:14 Məşhur “Survivor” bu gün başlayır - Yarışmaya ilk dəfə azərbaycanlı da qatılıb 16 Fevral 2020, 16:00 “İsgəndər Həmidov koma vəziyyətindədir” - AÇIQLAMA 16 Fevral 2020, 15:22 Mübariz Qurbanlı: “Məni dolaşdıra bilmədilər” - SÖHBƏT 16 Fevral 2020, 15:11 Azərbaycanlı və ruslar bazarda yer üstündə mübahisə etdi: 3 ölü, 1 yaralı 16 Fevral 2020, 14:52 Bakıda dünya kubokunun qalibi bəlli oldu - Fotolar 16 Fevral 2020, 14:48