Arxiv
17 mart 2020, 10:51 | İQTİSADİYYAT
İqtisadçıdan anti-böhran TƏKLİFLƏRİ - Əməkdaşlar evdən işləsin, pulsuz internetlə təmin olunsun

İnsanları təşvişə salan koronavirus pandemiyası milli iqtisadiyyatlara milyardlarla zərər vurmaqda davam edir.

 

Bu barədə Modern.az-a məlumat verən iqtisadçı Samir Əliyev bildirib ki, dünya iqtisadiyyatının bir parçası olan Azərbaycan iqtisadiyyatının zərəri daha çoxdur:

 

“Bir tərəfdən neftin ucuzlaşması fonunda tədiyyə balansına pozitivlik verən neft gəlirlərinin azalması, digər tərəfdən də geniş karantin tədbirləri çərçivəsidə qeyri-neft sektorunun əsas lokomotivi olan xidmət və ticarət sektorlarının üzləşdikləri məhdudiyyətlər ümumi iqtisadiyyat üçün tənəzzül perspektivi vəd edir. Toyların, konsertlərin və digər kütləvi tədbirlərin təxirə salınması, restoranların, kafelərin iş saatlarının məhdudlaşdırılması ictimai iaşə və ticarət obyektlərinin gəlirlərini kəskin azaldıb. Əcnəbi turistlərin gəlişinin məhdudlaşdırılması isə turizm şirkətlərinin və mehmanxanaların fəaliyyətini demək olar ki, dondurub. Karantin tədbirlərinin nə qədər davam edəcəyi, yoluxucu xəstəliyin nə vaxt aradan qaldırılacağı məlum deyil, ancaq xidmət və ticarət sektorunun bu vəziyyəti çox davam edə bilməz”.

 

Onun sözlərinə görə, rəsmi məlumatlara inansaq, təkcə mehmanxana və restoranların hesabına yaradılan gündəlik əlavə dəyər təxminən 5 milyon manat civarındadır:

 

“Topdan və pərakəndə ticarət gündəlik 21 milyon manat, nəqliyyat, anbar təsərrüfatı və rabitə sektoru 20 milyon manat yaranır. İndi hər gün bu dəyərin müəyyən hissəsini itiririk. Artıq böhran istehsal sektoruna keçməkdədir.

Bir çox ölkələr belə bir vəziyyətdə hökumət anti-böhran tədbirləri görməyə başlayıb, bəziləri isə tezliklə başlayacaq. ABŞ-da prezident administrasiyası tərəfindən Kiçik Biznes Administrasiyasına koronavirusda əziyyət çəkən şirkətlərə kredit verməsini tapşırılıb. Bunun üçün Prezident Konqresi kreditləşmə proqramına əlavə olaraq 50 milyard dollar artırmağı çağırıb. Prezident Tramp eyni zamanda Xəzinədarlıq Departamentini virusdan əziyyət çəkən şəxslərin və şirkətlərin vergi ödənişlərini təxirə çağırmağa çağırıb. Eyni zamanda əmək haqqında tutulan vergiləri (payroll tax - sosial sığorta və tibbi sığorta ödənişləri) 0 dərəcəyə qədər azaldılmasını təklif edib. ABŞ hökumətinin dəstəyi bununla bitmir. Danimarkada ƏDV üzrə ödənişlərə möhlət veriləcək. Avstraliyada biznesin xilası üçün investisiya, kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi üçün vergi güzəşti və pensiyaçılar üçün güzəştlər veriləcək. Çində və İtaliyada iqtisadiyyatın müdafiəsi üçün vergi güzəştləri tətbiq edilir. Britaniyada əhalinin həssas təbəqələri üçün vergi güzəştləri və kiçik biznes üçün ucuz kredit tətbiq edir və ƏDV-nin faiz dərəcəsinin azaldıması məsələsini müzakirə edir. Rusiyada iqtisadiyyatın dəstəkənməsi üçün 300 milyon rubl dəyərində Antiböhran Fondunun yaradılması, biznes üçün vergi tətilləri və karatində olan şəxslər üçün ödənişli məzuniyyət nəzərdə tutulur. Dövlət şirkətləri 6 ay müddtinədək dividend ödəməsi təxirə salınacaq. Ukraynada vergi güzəştlərinin və tətillərinin tətbiqi barədə müzakirələr gedir və əhaliyə və sahibkarıq subyektlərinə kredit dəstəyi veriləcək”.

 

 

Ekspert qeyd edib ki, Azərbaycanda da xarici ölkələrin təcrübəsindən çıxış edərək dövlət biznesə dəstək vermək barədə düşünməlidir:

 

“Ancaq burada həm də özəl sektor və əhali töhvəsini verməlidir.

 

Dövlətin dəstəyi:

 

- Turist şirkətlərinə, ictimai iaşə obyektlərinə və mehmanxanalara vergi tətilinin verilməsi;

- 2020-ci ilin I rübü üzrə vergi hesabatlarının verilməsində qanunvericiliyin pozulması hallarına görə cərimələrin tətbiqinin dayandırılması;

- Vergi yoxlamalarının 1-2 ay müddətinə dayandırılması;

- Banklara verilən likvidliyin gücləndirilməsi üçün Mərkəzi Bank tərəfindən keçirilən depozit hərraclarında cəlb edilən depozitlərin həcminin artırılması;


- Kommunal ödənişlərin (işıq, qaz, su) ilkin olaraq 1-2 ay dayandırılması. Eyni zamanda kommunal xidmətlərlə təminatda fasiləsizliyin təmin edilməsi;


- İqtisadi aktivliyin təmin edilməsi üçün yanacağın (A-92, dizel və s.) qiymətinin ucuzlaşdırılması;


- Ərzaq və dərman ləvazimatlarının idxalında yaşıl dəhlizin təmin edilməsi;

- Nağdsız ödənişləri dəstəkləmək üçün taksi xidmətləri (UBER, BOLT) zamanı kart vasitəsilə ödənişə tətbiq edilən ƏDV-nin ləğvi;


- Otellər və ictimai iaşə obyektlərinin illik əmlak vergisindən azad edilməsi;


- Dövlət şirkətlərinin dividend ödənişinin (məsələn, Beynəlxalq Bank) ilin birinci yarımilliyində dayandırılması;


- Lüks əşyaların idxalına tətbiq edilən gömrük rüsumlarının artırılması;


- Kiçik və Orta Biznesin İnkişafına Agentliyinin (KOBİA) üzvü olan KOS-ların ödədikləri verginin məbləği əsasında dərəcələndirilməsi və ona uyğun birdəfəlik yardımın edilməsi.

 

Özəl sektorun töhvəsi:


- Öz işçilərinin mümkün qədər evdə işləməsi mexanizminin təmin edilməsi. İmkan daxilində işçilərin ödənişli məzuniyyətə göndərilməsi;


- İnternet provayderləri tərəfindən abunəçilərini ilkin olaraq 1-2 ay müddətində fasiləsiz internetlə təmin etməsi;


- Bankların 2 ay müddətinə kredit faizlərinin ödənilməsini dayandırması;


- Mobil operatorlar abunəçiləri üçün aylıq internet və danışıq limitini artırması;


- Otellər və ictimai iaşə obyektləri illik əmlak vergisindən azad olduğu üçün sahibkarın icarəyə verdiyi obyekti bir müddət icarə haqqından azad etməsi;

Əhalinin isə ərzaq məhsullarının izafi alışından, kütləvi tədbirlərdə iştirakdan çəkinməsi yaxşı olardı.

Dövlətin və özəl sektorun öhdəliklərini maliyyələşdirmək üçün dövlət tərəfindən ilkin olaraq 100 milyon manat həcmində Anti-böhran Fondu yaradılmalıdır”.

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Fransada 292 nəfər koronavirusdan öldü 30 mart 2020, 00:56 Gürcüstanda 91 nəfər koronavirusa yoluxub 30 mart 2020, 00:44 Azərbaycan futzalına ağır itki 30 mart 2020, 00:29 Bakıda restoran yandı 30 mart 2020, 00:14 Bu futbolçular maaşlarını əvvəlki kimi alacaq 29 mart 2020, 23:54 Qənirə Paşayeva 200-dən çox ailəyə tibbi-gigiyenik vasitələr göndərəcək 29 mart 2020, 23:37 ABŞ-dan Çinə qarşı 20 trilyonluq bioloji silah ittihamı 29 mart 2020, 23:31 Bir gündə daha 756 italiyalı koronavirusdan öldü 29 mart 2020, 23:15 Koronavirus sürətlə yayılır - Yoluxanların sayı 700 mini ötdü 29 mart 2020, 22:50 Abituriyentlərə şad xəbər: Bu imtahanlar pulsuz oldu - SİYAHI 29 mart 2020, 22:37 İranda koronavirusun müalicəsi üçün bitki tərkibli dərman sınaqdan keçirilir 29 mart 2020, 22:20 Fransada koronavirusa yoluxan azərbaycanlı sağalıb 29 mart 2020, 22:04 Sumqayıtda 20 ictimai köməkçi cəlb ediləcək 29 mart 2020, 21:47 Bakıda şəxsi avtomobillərin hərəkətinə qadağa qoyulmayıb - Vaqif Əsədov 29 mart 2020, 21:42 Üç avtobusun hərəkət sxemində dəyişiklik edilib 29 mart 2020, 21:29 Ailəsində 3 koronaviruslu xəstəni sağaldan həmyerlimiz 29 mart 2020, 21:18 Azərbaycanın Türkiyədəki səfirliyi gücləndirilmiş iş rejiminə keçib 29 mart 2020, 20:47 Fonda 93 milyon 157 min 335 manat toplandı 29 mart 2020, 20:37 Türkiyədə koronavirusdan ölənlərin sayı 131-ə çatdı: 9217 yoluxma var 29 mart 2020, 20:26 Eldar Quliyev Bilgəh və Maştağada 12 ailəyə baş çəkib -FOTO 29 mart 2020, 20:20 Daşınmaz əmlakın qeydiyyatı xüsusi rejimdə aparılacaq 29 mart 2020, 20:14 Tibbi təxliyə edən təyyarə qəzaya uğradı: 8 ölü 29 mart 2020, 20:00 Koronavirus dünya çempionunun karyerasına son qoydu 29 mart 2020, 19:02 “Bəzi universitetlər tələbələrlə bağlı özbaşına qərar çıxarıb” - ETİRAZ 29 mart 2020, 18:27 Dövlət Komitəsi Bərdədə arvadını öldürən ərin işini nəzarətə götürdü 29 mart 2020, 18:19 Koronavirusdan ölənlərin sayı 32 mini keçdi 29 mart 2020, 17:47 İspaniyada daha 546 şəxs virusdan öldü - Hökumət karantin rejimini sərtləşdirdi 29 mart 2020, 17:37 Azərbaycanda daha 27 şəxsdə koronavirus AŞKARLANDI 29 mart 2020, 17:22 Bakıda bəzi yeraltı keçidlərdə hərəkət məhdudlaşdırılıb 29 mart 2020, 17:15 Bibiheybət yolu bağlandı 29 mart 2020, 17:08 “Parisdə küçəyə hər dəfə çıxanda polisə izahat veririk” - Azərbaycanlı yazıçı 29 mart 2020, 17:02 Generallar Elçin Quliyev və Kəmaləddin Heydərov karantin bölgəsində - FOTOLAR 29 mart 2020, 16:57 Köçkünlərin müvəqqəti məskunlaşma yerləri dezinfeksiya olunur 29 mart 2020, 16:53 Komitə sədri Milli Məclisin videokonfransından DANIŞDI 29 mart 2020, 16:40 Polşadan gəlib Lerikdə karantinə alınan diaspor rəhbəri: “Hələlik test olunmamışıq” 29 mart 2020, 16:34