Arxiv
9 May 2020, 18:09 | ƏDƏBİYYAT
“Gedirəm saa Hitlerin başın gətirməyə” - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Gəray Əsədovun anasına SÖYLƏDİKLƏRİ

Azərbaycanın az saylı (niyə azdır - bu başqa söhbətin mövzusudur) Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarından biri də mənim doğulduğum kəndin - Beyləqan rayonundakı Birinci Şahsevən kəndinin payına düşür. Söhbət Rumıniyaya qədər döyüş yolu keçən qvardiya serjantı, həlledici anda sinəsini faşist ambrazurasına sipər etmiş Gəray Əsədovdan gedir (1923-1944).

Oxuduğum məktəb onun adını daşıyırdı. Məktəbin bağçasında kiçik bir büstü vardı. Bu büstün önündə şagirdlərin boynuna qırmızı pioner qalstuku bağlayırdılar, komsomol bileti təqdim edirdilər, təntənəli toplantılar keçirirdilər.

Qəhrəmana bir az qohumluğumuz da çatırdı. Atası Lətif kişi qaraqabaq, adamayovuşmaz idi. Sanki bütün dünyadan küsmüşdü. Anası Gülara xala isə ərinin əksinə, çox mehriban, dilli-dilavər qadın idi. İki qardaşı vardı. Barat müəllim kənd sovetinin sədri, Arif zootexnik idi. Aramızdakı yaş fərqinə baxmayaraq, o dövrün kənd dissidenti sayıla biləcək Ariflə söhbətimiz yaxşı tuturdu. Bacısı uşaqlarından arabir şeir yazan komsomol işçisi Bəhramla dostluq edirdik. Fəxrəddinlə də sinif yoldaşı idik.

1970-ci ildə onuncu sinifdə oxuyurdum. Keçmiş SSRİ-də qələbənin 25 illiyi geniş qeyd edilirdi. O zaman çox populyar olan "Azərbaycan gəncləri" qəzeti və Azərbaycan komsomolunun Mərkəzi Komitəsi "Qəhrəmanlar ölmürlər" mövzusunda ümumrespublika inşa müsabiqəsi keçirilməsi ilə bağlı elan vermişdi.. Mən də iştirak etməyi qərara aldım. Qəhrəmanım da təbii ki, həmkəndlim Gəray Əsədov idi.

Döyüş yolu haqda əlimdə sənədlər və materiallar olmadığı üçün kənddə keçən uşaqlıq illəri, müharibəyə qədərki həyatı haqda yazmağı qərara almışdım. Gəray kənddəki yeddi illik məktəbi bitirmişdi. Onu tanıyan adamları, çoxu qadınlar olan bir neçə sinif yoldaşını tapdım. Gülara xalanı xeyli sorğu-suala tutdum. Nəticədə 12 vərəqli şagird dəftəri həcmində xırda və narın xətlə yazılmış bir inşa hazırlayıb müsabiqə komissiyasına göndərdim. Yadımdadır ki, komissiyada baxılması ilə əlaqədar Azərbaycan LKGİ MK zərfində göndərilmiş cavab da aldım. Sonrası bir yana çıxmadı. Təbii ki, kiçik bir povest sayıla biləcək ilk "əsərimin" özümdə heç bir nüsxəsi qalmayıb.

Amma Gülara xalanın danışdığı bir epizod yaddaşıma əbədilik həkk olunub. Təngnəfəslikdən əziyyət çəkən qadın arabir gözünün yaşını silərək Gərayı cəbhəyə necə yola salmasını danışırdı.

"-Bala, Daşburun vağzalında İmam Hüseyn müsibəti idi. Əri, oğlu, qardaşı, nişanlısı fronta gedən arvadlar, qız-gəlinlər ağlaşma qurmuşdular. Kişilərdən də çoxu ağlayırdı. Ağlamayıb neynəsin? Ölümə gedirdilər də! Mən də ağlaya-ağlaya ilkimin - Gərayın boynuna sarıldım. Əli ilə qolumu boynundan götürdü, gülə-gülə:
- Ay arvad, niyə ağlayırsan? Toy-bayram elə. Gedirəm saa Hitlerin başın gətirməyə - dedi. Sonra yan-yörədəki tay-tuşlarını sakitləşdirməyə başladı.
Poyuz tərpənəndə də başın pəncərədən çölə çıxartdı, yumruğun qaldırıb "Adım Gəray, özüm geroy!"- qışqırdı".

Bu uzun xatirəni bölüşməkdən məqsədim sadəcə faşistləri lənətləmək, insanları o uzaq qələbənin sevincinə səsləmək deyil. Bizim haqq-hesab çəkməli olduğumuz öz faşistlərimiz var, əsl qələbə sevincini də onları diz çökdürəndə yaşayacağıq. Və bu mütləq olacaq. O həlledici anda hər kəndimizdən, obamızdan "geroyluq" qanında, genində olan onlarla Gəraylar çıxacaq!


Vilayət Quliyev,
Azərbaycanın Macarıstandakı səfiri

BU KATEQORİYADAN OLAN DİGƏR XƏBƏRLƏR
+ Arxiv
Azərbaycan I divizionu bərpa olunmayacaq 31 May 2020, 16:41 Dünya kubokunun azərbaycanlı qalibi Ramil Səfərova şahmat əsəri YAZDI 31 May 2020, 16:40 ABŞ-ın 25 şəhərində komendant saatı elan olundu 31 May 2020, 16:38 “Türkiyədən Azərbaycana aviabiletlərin qiyməti çox yüksəkdir” - Deputat 31 May 2020, 16:32 Keçmiş prokurorun cinayət işi məhkəməyə göndərildi 31 May 2020, 16:26 Fənn olimpiadalarının final turunun keçirilmə tarixi dəyişdirildi 31 May 2020, 16:20 Sahibə Qafarova sərəncam verdi - Milli Məclis 2 gün iclas keçirəcək 31 May 2020, 16:15 “İmkanı yoxdur, 30 qəpik verib maska alsın, daha 50 manat cərimə olunmasın” 31 May 2020, 16:11 Milli Məclis maska taxmamağa görə cərimələri TƏSDİQ ETDİ 31 May 2020, 16:06 Koronavirusla bağlı Azərbaycanda hər hansı sirr yoxdur - Spiker 31 May 2020, 16:00 Azərbaycan Premyer Liqasının bərpa olunacağı tarix açıqlandı - RƏSMİ 31 May 2020, 15:55 Bu dövlət rüsumu ləğv EDİLDİ 31 May 2020, 15:50 Nazirlik “Sədərək” və “Binə” ticarət mərkəzlərinin rəhbərlərilə görüşdü 31 May 2020, 15:45 Vitse-spikerdən deputatlara: “Danışanda yüz ölçüb, bir biçmək lazımdır” 31 May 2020, 15:42 “Məni susdura bilməyəcəksiniz” - Fəzail Ağamalı 31 May 2020, 15:39 Roma Papası İlham Əliyevi təbrik etdi 31 May 2020, 15:35 Azərbaycanla Türkmənistan arasında səfirlikər üçün torpaq sahəsi ilə bağlı saziş təsdiqləndi 31 May 2020, 15:33 “Atəşkəs dövründə 34 uşaq erməni terrorunun qurbanı olub” - Hicran Hüseynova 31 May 2020, 15:30 Karantin həkimlərindən TƏBİB-ə ETİRAZ: “Niyə bizi də düşünən yoxdur?” 31 May 2020, 15:25 Əli Hüseynli Vahid Əhmədova irad tutdu: “Siz burada nahaq yerə...” 31 May 2020, 15:21 Deputatlar koronavirus testindən keçirilir 31 May 2020, 15:15 Aviabiletlərin ödənişsiz təxsis edilməsi müddəti yenidən uzadıldı - AZAL 31 May 2020, 15:10 Dünyada və Azərbaycanda orta aylıq əmək haqqı – STATİSTİKA 31 May 2020, 15:05 Koronovirus Venesiya kinofestivalına mane ola bilməyəcək 31 May 2020, 14:59 Bərdədə heyvan leşləri su kanalına atıldı - VİDEO 31 May 2020, 14:52 Qənirə Paşayevadan Ramil Səfərova dəstək - “Yüz minlərlə soydaşın yanındadır” 31 May 2020, 14:46 Jurnalistin anası vəfat etdi 31 May 2020, 14:45 Mübariz Mənsimovun şirkəti müflis olub? - “Palmali Holding”dən AÇIQLAMA 31 May 2020, 14:41 Şəkidəki ayını tutub Altıağac milli parkına apardılar - VİDEO - YENİLƏNİB 31 May 2020, 14:33 Müdafiə Nazirliyindən Vahid Əhmədova CAVAB - Yalan danışmaq deputata yaraşmaz 31 May 2020, 14:30 Qarabağ dünyaya yox, Azərbaycana lazımdır 31 May 2020, 14:23 İranda koronavirusa yoluxanların sayı 150 mini keçdi 31 May 2020, 14:16 Olimpiya İdman Komplekslərinin fəaliyyətinə icazə verildi - RƏSMİ 31 May 2020, 14:10 Məşhur prodüser daha dörd təcavüzdə ittiham olunur 31 May 2020, 14:04 Goranboyda karantin qaydalarını pozan çay evi aşkarlandı 31 May 2020, 13:58